റോഡരികിൽ ആ മഞ്ഞ മെഷീൻ വന്ന് ബ്രേക്കിടുമ്പോൾ, അതിന്റെ ഇരുമ്പ് കൈകൾ മണ്ണിലേക്ക് ആഴ്ന്നിറങ്ങുമ്പോൾ ചുറ്റും കൂടുന്ന ജനക്കൂട്ടത്തെ നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ടോ? പ്രായഭേദമന്യേ, കൊച്ചുകുട്ടികൾ മുതൽ കാരണവന്മാർ വരെ കൈയും കെട്ടി മണിക്കൂറുകളോളം നോക്കിനിൽക്കുന്ന ആ കാഴ്ച! ‘JCB’ എന്ന മൂന്നക്ഷരം നമുക്ക് വെറുമൊരു മണ്ണുമാന്തി യന്ത്രമല്ല, അതൊരു വികാരമാണ്, കൗതുകമാണ്. ഫോൺ വിളിച്ചാൽ ‘എക്സ്കവേറ്റർ വന്നിട്ടുണ്ട്’ എന്നോ ‘ബാക്ക്ഹോ ലോഡർ എത്തി’ എന്നോ ആരെങ്കിലും പറയുമോ? ഇല്ല, നമ്മൾ പറയും ‘ദാ ജെസിബി വന്നിട്ടുണ്ട്’ എന്ന്. സിറോക്സ് എന്നത് ഫോട്ടോകോപ്പിയുടെ പര്യായമായതുപോലെ, ഒരു യന്ത്രവിഭാഗത്തിന് തന്നെ സ്വന്തം പേര് ചാർത്തിക്കൊടുത്ത ഈ മഞ്ഞ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കഥ സിനിമയെക്കാൾ വലിയൊരു ത്രില്ലറാണ്.
ഈ വന്യമായ വിജയകഥയുടെ തുടക്കം 1945-ൽ, രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്റെ പുകയടങ്ങാത്ത ഇംഗ്ലണ്ടിലെ സ്റ്റാഫോർഡ്ഷെയറിലുള്ള ഒരു ചെറിയ ഗാരേജിലാണ്. കയ്യിൽ വലിയ പണമൊന്നുമില്ലെങ്കിലും നെഞ്ചുനിറയെ വറ്റാത്ത സ്വപ്നങ്ങളുമായി ജോസഫ് സിറിൾ ബാംഫോർഡ് (Joseph Cyril Bamford) എന്നൊരു മനുഷ്യൻ അവിടെയൊരു ബിസിനസ്സ് തുടങ്ങി. യുദ്ധാവശിഷ്ടങ്ങളായി റോഡരികിൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ആക്രി ഇരുമ്പുകൾ (Scrap metal) മാത്രമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആകെയുള്ള മൂലധനം. ഒരു സെക്കൻഡ് ഹാൻഡ് വെൽഡിംഗ് മെഷീൻ വാങ്ങി, ആ ഇരുമ്പുകഷ്ണങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് അദ്ദേഹം ഒരു ‘ടിപ്പിംഗ് ട്രെയിലർ’ നിർമ്മിച്ചു. കേവലം 45 പൗണ്ടിന് ഒരു പ്രാദേശിക കർഷകന് അതയാൾ വിൽക്കുമ്പോൾ, ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയൊരു നിർമ്മാണ വിപ്ലവത്തിനാണ് അവിടെ തിരിതെളിഞ്ഞതെന്ന് ആരും കരുതിയില്ല. തന്റെ കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെ അടയാളമായി സ്വന്തം പേരിന്റെ ആദ്യക്ഷരങ്ങൾ ചേർത്താണ് ആ ബ്രാൻഡിന് അദ്ദേഹം ‘JCB’ എന്ന് പേരിട്ടത്.
വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും ജോസഫിന്റെ മനസ്സിലെ ആശയങ്ങൾ അവസാനിച്ചില്ല. 1949-ൽ യൂറോപ്പിലെ ആദ്യത്തെ ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ഫ്രണ്ട് ലോഡർ നിർമ്മിച്ച് അദ്ദേഹം വിപണിയെ ഞെട്ടിച്ചു. എന്നാൽ 1953-ലാണ് ജെസിബിയെ ചരിത്രത്തിന്റെ താളുകളിലേക്ക് ശാശ്വതമായി പ്രതിഷ്ഠിച്ച ആ സുപ്രധാന പരീക്ഷണം നടക്കുന്നത്. ഒരു ഫ്രണ്ട് ലോഡറിന്റെ പുറകിൽ ഹൈഡ്രോളിക് എക്സ്കവേറ്റർ ഘടിപ്പിച്ചാൽ എങ്ങനെയുണ്ടാകും എന്ന ചിന്തയിൽ നിന്നാണ് ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ‘ബാക്ക്ഹോ ലോഡർ’ ജനിക്കുന്നത്. ഒരൊറ്റ മെഷീൻ കൊണ്ട് കുഴിയെടുക്കാം, മണ്ണ് ഉയർത്താം, സാധനങ്ങൾ ലോഡ് ചെയ്യാം! ഇന്ന് നമ്മൾ കാണുന്ന മഞ്ഞ ജെസിബിയുടെ മുത്തശ്ശൻ രൂപമായിരുന്നു അത്. 1950-കളുടെ അവസാനത്തോടെ സുരക്ഷയും ദൂരക്കാഴ്ചയും ഉറപ്പാക്കാൻ ഈ മെഷീനുകൾക്ക് കടും മഞ്ഞ നിറം നൽകാൻ ജോസഫ് തീരുമാനിച്ചു. അതോടെ ‘മഞ്ഞ നിറം’ ജെസിബിയുടെ ആഗോള ഐഡന്റിറ്റിയായി മാറി.
അവിടെനിന്നും ജെസിബി എന്ന സാമ്രാജ്യം ആഗോളതലത്തിലേക്ക് കുതിച്ചുയരുകയായിരുന്നു. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും അവർ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നു. 1977-ൽ ഉയരങ്ങളിലേക്ക് കനത്ത സാധനങ്ങൾ സുരക്ഷിതമായി എത്തിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ‘ടെലിസ്കോപ്പിക് ഹാൻഡ്ലർ’ (Loadall) അവർ വിപണിയിലെത്തിച്ചു. ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വെയർഹൗസുകളിലും വലിയ ഫാമുകളിലും നിർമ്മാണ മേഖലകളിലും ഇത് ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത ഒന്നാണ്. തൊട്ടുപിന്നാലെ 1991-ൽ കാർഷിക മേഖലയിലെ വേഗതക്കുറവ് പരിഹരിക്കാൻ ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഹൈ-സ്പീഡ് അഗ്രികൾച്ചറൽ ട്രാക്ടറായ ‘ഫാസ്ട്രാക്’ (Fastrac) അവതരിപ്പിച്ചു. സാധാരണ ട്രാക്ടറുകളേക്കാൾ ഇരട്ടി വേഗതയിൽ സഞ്ചരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞ ഇത് കൃഷിരീതികളെത്തന്നെ മാറ്റിമറിച്ചു. കേവലം വേഗതയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ, 1993-ൽ വശങ്ങളിലൂടെ മാത്രം കയറാൻ കഴിയുന്ന ‘സൈഡ്-എൻട്രി കാബിൻ’ ഉള്ള ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സുരക്ഷിതമായ ‘റോബോട്ട് സ്കിഡ് സ്റ്റീർ ലോഡർ’ നിർമ്മിച്ച് ജെസിബി തൊഴിലാളികളുടെ സുരക്ഷയ്ക്കും മുൻഗണന നൽകി.
ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ഒരു ചെറിയ മുറിയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങിയ ഈ കമ്പനി 1979-ൽ എസ്കോർട്സ് ഗ്രൂപ്പുമായി കൈകോർത്ത് ഇന്ത്യയിലേക്ക് വണ്ടിയിറങ്ങിയതോടെ കഥാസന്ദർഭം പൂർണ്ണമായി മാറി. ഇന്ത്യൻ മണ്ണും വികസനവും ജെസിബിയുമായി അലിഞ്ഞുചേർന്നു. ഗ്രാമങ്ങളിലെ ചെറിയ റോഡു പണികൾ, കിണറുകൾ, കൃഷി ആവശ്യങ്ങൾ മുതൽ വൻനഗരങ്ങളിലെ വലിയ മെട്രോ റെയിൽ നിർമ്മാണം വരെ ഈ ഒറ്റ മെഷീൻ വിശ്വസ്തതയോടെ ഏറ്റെടുത്തു. ‘One Machine, Many Jobs’ എന്ന തത്വം ഇന്ത്യക്കാർ ഇരുകൈയും നീട്ടി സ്വീകരിച്ചു. ഇന്ന് ജെസിബിയുടെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വിപണികളിലൊന്നാണ് ഇന്ത്യ. ഡൽഹിക്കടുത്തുള്ള ബല്ലഭ്ഗഡ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള വമ്പൻ ഫാക്ടറികളിൽ നിന്നാണ് ഇന്ന് ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് ജെസിബി മെഷീനുകൾ കയറ്റി അയക്കുന്നത്.
ഇന്ന് ആഗോളതലത്തിൽ 22 വമ്പൻ ഫാക്ടറികളും, നൂറ്റമ്പതിലധികം രാജ്യങ്ങളിലെ ശക്തമായ സാന്നിധ്യവും, 19,000-ൽ പരം വിദഗ്ധരായ ജീവനക്കാരുമായി ജെസിബി വാനോളം വളർന്നു പന്തലിച്ചു നിൽക്കുകയാണ്. സ്ഥാപകനായ ജോസഫ് സിറിൾ ബാംഫോർഡിന്റെ മകൻ ആന്റണി ബാംഫോർഡ് (Anthony Bamford) നയിക്കുന്ന ഈ വമ്പൻ സാമ്രാജ്യം ഇന്നും ഒരു കുടുംബ ബിസിനസ്സായിത്തന്നെയാണ് തുടരുന്നത്. 2023-ലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം ജെസിബിയുടെ വാർഷിക വരുമാനം ഏകദേശം 6.4 ബില്യൺ പൗണ്ടാണ് (അതായത് 70,000 കോടിയിലധികം ഇന്ത്യൻ രൂപ!). കേവലം ലാഭക്കണക്കുകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ, 2024-ൽ 10 ലക്ഷം സ്വന്തം എഞ്ചിനുകൾ നിർമ്മിച്ചും, 2025 ആയപ്പോഴേക്കും 10 ലക്ഷം ബാക്ക്ഹോ ലോഡറുകൾ എന്ന അവിശ്വസനീയമായ ഉൽപ്പാദന നാഴികക്കല്ല് പിന്നിട്ടും അവർ തങ്ങളുടെ ആധിപത്യം തുടർന്നു.
ഇന്ന് ലോകം ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങളിലേക്ക് മാറുമ്പോൾ, കനത്ത ഭാരം ചുമക്കുന്ന വലിയ നിർമ്മാണ യന്ത്രങ്ങൾക്ക് ബാറ്ററികളേക്കാൾ പ്രായോഗികം ഹൈഡ്രജൻ എഞ്ചിനുകളാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ജെസിബി മറ്റൊരു ഹരിത വിപ്ലവത്തിന് തുടക്കമിട്ടിരിക്കുകയാണ്. വൻതോതിൽ പണം മുടക്കി അവർ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഹൈഡ്രജൻ പവർ മെഷീനുകൾ ഇതിനകം തന്നെ വിപണിയിൽ തരംഗം സൃഷ്ടിച്ചു കഴിഞ്ഞു. കുട്ടിക്കാലത്ത് റോഡരികിൽ കൗതുകത്തോടെ നോക്കിനിന്ന ആ മഞ്ഞ കളിപ്പാട്ടത്തിന് പിന്നിൽ, 1945-ൽ ഒരു ചെറിയ ഗാരേജിൽ വെറും ആക്രി ഇരുമ്പിൽ തുടങ്ങി ലോകത്തിന്റെ ഭൂപ്രകൃതിയെത്തന്നെ മാറ്റിമറിച്ച വിയർപ്പിന്റെയും നിശ്ചയദാർഢ്യത്തിന്റെയും വലിയൊരു ബിസിനസ്സ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കഥയുണ്ട്. ഒരു ബ്രാൻഡ് നാമം ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ വികസനത്തിന്റെ ഭാഷയായി മാറിയ അപൂർവ്വമായ വിജയഗാഥയാണ് JCB!
