സന്ധ്യാസമയത്ത് ആയിരക്കണക്കിന് മൺവിളക്കുകൾ ഒരേസമയം ജ്വലിച്ചുയരുമ്പോൾ, ആ ദീപപ്രഭയിൽ ഉജ്ജയിനിലെ ആകാശം മുഴുവൻ സ്വർണ്ണവർണ്ണമായി മാറുന്ന അലൗകികമായ ആ കാഴ്ച നിങ്ങൾ എപ്പോഴെങ്കിലും ഭാവനയിൽ കണ്ടിട്ടുണ്ടോ? മഹാകാലേശ്വരന്റെ പുണ്യഭൂമിയിൽ, ഉദയസൂര്യന്റെ ചുവപ്പണിഞ്ഞ ശ്രീകോവിലിനുള്ളിൽ സർവ്വപ്രപഞ്ചത്തിന്റെയും അമ്മയായി വാണരുളുന്ന ആദിപരാശക്തിയുടെ ചൈതന്യം! ജന്മജന്മാന്തരങ്ങളിലെ പാപക്കറകളെ കഴുകിക്കളയുന്ന, ഭക്തിയുടെയും സമർപ്പണത്തിന്റെയും പരമകോടിയായ മധ്യപ്രദേശിലെ ഉജ്ജയിനിലുള്ള സാക്ഷാൽ ഹരസിദ്ധി ദേവീക്ഷേത്രത്തിന്റെ തിരുമുറ്റത്തേക്കാണ് ഇന്ന് നമ്മുടെ ഈ ഭക്തിസാന്ദ്രമായ ആത്മീയയാത്ര.
ഭാരതത്തിലെ അതിപവിത്രമായ അൻപത്തിയൊന്ന് ശക്തിപീഠങ്ങളിൽ ഒന്നായാണ് ഈ പുണ്യസങ്കേതം ആരാധിക്കപ്പെടുന്നത്. ദക്ഷയാഗാഗ്നിയിൽ സ്വയം ജീവനർപ്പിച്ച സതീദേവിയുടെ ഭൗതികശരീരവുമായി പരമശിവൻ താണ്ഡവമാടിയപ്പോൾ, മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ സുദർശനചക്രത്താൽ മുറിക്കപ്പെട്ട ദേവിയുടെ തിരുമുട്ടുകൾ (കൈമുട്ട്) വീണത് ഈ മണ്ണിലാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ശാക്തേയ ആരാധനയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതീകമായി ഹരസിദ്ധി അമ്മ ഇവിടെ ജ്വലിച്ചുനിൽക്കുന്നു. പുരാണപുരുഷനായ വിക്രമാദിത്യ മഹാരാജാവിന്റെ കഥകളുമായും ഈ ക്ഷേത്രം അത്രമേൽ ഇഴചേർന്നിരിക്കുന്നു; തന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ ഐശ്വര്യത്തിനായി അദ്ദേഹം ദേവിയെ കഠിനമായി ഭജിക്കുകയും, അമ്മയുടെ പരമഭക്തനായി മാറുകയും ചെയ്തുവെന്നാണ് ചരിത്രവും ഐതിഹ്യങ്ങളും പറയുന്നത്.
സിന്ദൂരച്ചുവപ്പണിഞ്ഞ ഇവിടുത്തെ ശ്രീകോവിലിന് മുന്നിലെത്തുമ്പോൾ ഏതൊരു ഭക്തന്റെയും ഉള്ളിൽ അമ്മയുടെ കാരുണ്യത്തിന്റെ തണുപ്പ് വന്നുനിറയും. എന്നാൽ, ഈ ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തെ ലോകപ്രശസ്തമാക്കുന്നത് അവിടുത്തെ മുറ്റത്ത് തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്ന കൂറ്റൻ ഇരട്ട ദീപസ്തംഭങ്ങളാണ്. വാനോളമുയർന്നു നിൽക്കുന്ന ഈ കരിങ്കൽ സ്തംഭങ്ങളിൽ നൂറുകണക്കിന് വിളക്കുകളാണ് കൊത്തിവെച്ചിട്ടുള്ളത്. വിശേഷാൽ നാളുകളിലും സന്ധ്യാനേരങ്ങളിലും ഈ ദീപസ്തംഭങ്ങളിൽ എണ്ണയൊഴിച്ച് തിരി തെളിക്കുമ്പോൾ, ഇരുളെയെല്ലാം കരിച്ചുകളയുന്ന ആത്മീയ വെളിച്ചമായി ക്ഷേത്രമുറ്റം ജ്വലിച്ചുയരുന്നു. പ്രകൃതിയും ഭക്തിയും ഒന്നാകുന്ന ആ നിമിഷം ഉജ്ജയിനിയിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ ആത്മീയ ദൃശ്യങ്ങളിലൊന്നാണ്.
നവരാത്രി നാളുകളിലാണ് ഈ പുണ്യഭൂമി അതിന്റെ പൂർണ്ണമായ വൈഭവത്തിലെത്തുന്നത്. ഭക്തലക്ഷങ്ങളുടെ മന്ത്രോച്ചാരണങ്ങളാലും, വിശുദ്ധമായ പൂജാകർമ്മങ്ങളാലും, രാത്രിയെ പകലാക്കുന്ന ദീപക്കാഴ്ചകളാലും ഹരസിദ്ധി സന്നിധാനം കൈലാസതുല്യമായി മാറും. ഉജ്ജയിനിലെ പ്രസിദ്ധമായ മഹാകാലേശ്വര ജ്യോതിർലിംഗ ക്ഷേത്രത്തോട് തൊട്ടടുത്തുതന്നെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതിനാൽ, മഹാകാലന്റെ ദർശനം കഴിഞ്ഞ് ഭക്തർ നേരെ അമ്മയുടെ നടയിലെത്തി അനുഗ്രഹം വാങ്ങുന്നതാണ് ഇവിടുത്തെ പാരമ്പര്യം. ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപത്തുകൂടി ഒഴുകുന്ന പുണ്യനദിയുടെ ഘട്ടങ്ങളും പൗരാണിക കമ്പോളങ്ങളും ഈ തീർത്ഥാടനത്തിന് മാറ്റുകൂട്ടുന്നു. പ്രപഞ്ചനാഥയുടെ അനന്തമായ ദൈവീക ചൈതന്യവും വിക്രമാദിത്യന്റെ ചരിത്രസ്മരണകളും ഒന്നിക്കുന്ന ഹരസിദ്ധി ക്ഷേത്രം, ഇന്നും ഓരോ ആത്മാന്വേഷിക്കും ഉള്ളിലെ ഇരുട്ടകറ്റി മോക്ഷം പകരുന്ന പുണ്യമേറിയൊരു മോക്ഷവഴിയാണ്.
