ഒരു രാജ്ഞി തന്റെ പ്രാണനാഥന്റെ ഓർമ്മകളെ അമർത്യമാക്കാൻ ചുട്ട ഇഷ്ടികകളിൽ തീർത്ത പ്രണയത്തിന്റെയും ഭക്തിയുടെയും നിത്യസ്മാരകം നിങ്ങൾ എപ്പോഴെങ്കിലും കണ്ടിട്ടുണ്ടോ? യുഗങ്ങൾ എത്ര കഴിഞ്ഞിട്ടും, മാഞ്ഞുപോകാത്ത ആത്മീയ ചൈതന്യത്തോടെ ഭാരതത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് ജ്വലിച്ചുനിൽക്കുന്ന ഒരു ശിലാകാവ്യം! ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ചരിത്രവും വിഷ്ണുഭഗവാന്റെ ദിവ്യസാന്നിധ്യവും ഒന്നുചേരുന്ന, ഛത്തീസ്ഗഡിലെ സിർപൂരിലുള്ള അതിപുരാതനമായ സാക്ഷാൽ ലക്ഷ്മണ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പവിത്രഭൂമിയിലേക്കാണ് ഇന്ന് നമ്മുടെ ഈ ഭക്തിസാന്ദ്രമായ ആത്മീയയാത്ര.
നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപ് ഭാരതമണ്ണിൽ പ്രതാപത്തോടെ ഭരണം നടത്തിയിരുന്ന പാണ്ഡുവംശത്തിന്റെ സുവർണ്ണകാലത്താണ് ഈ പുണ്യസങ്കേതം പണിതുയർത്തപ്പെടുന്നത്. അന്നത്തെ രാജമാതാവായിരുന്ന വാസതാ രാജ്ഞി, വിട്ടുപിരിഞ്ഞുപോയ തന്റെ പ്രിയഭർത്താവ് ഹർഷഗുപ്ത മഹാരാജാവിന്റെ സ്മരണകളെ ഈശ്വരപാദങ്ങളിൽ അർപ്പിക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് ഈ കോവിൽ നിർമ്മിച്ചതെന്ന് ചരിത്രരേഖകൾ പറയുന്നു. ലക്ഷ്മണ ക്ഷേത്രം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും, പ്രപഞ്ചനാഥനായ സാക്ഷാൽ വിഷ്ണുഭഗവാനാണ് ഈ ശ്രീകോവിലിനുള്ളിൽ കുടികൊള്ളുന്നത്. ഭർത്താവിനോടുള്ള അചഞ്ചലമായ പ്രേമവും ദൈവത്തോടുള്ള പരമമായ ഭക്തിയും ഒന്നുചേർന്ന ഈ തിരുനടയിൽ വന്നുനിൽക്കുമ്പോൾ, കാറ്റിന് പോലും പവിത്രമായൊരു പ്രണയത്തിന്റെ സുഗന്ധമുള്ളതായി ഭക്തർക്ക് അനുഭവപ്പെടും.
ഭാരതത്തിലെ മറ്റ് പരമ്പരാഗത കരിങ്കൽ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നെല്ലാം ഈ പുണ്യഭൂമിയെ വേറിട്ടുനിർത്തുന്നത് ഇതിന്റെ അതിശയകരമായ നിർമ്മാണശൈലിയാണ്. ചുവന്നുതുടുത്ത ചുട്ട ഇഷ്ടികകൾ കൊണ്ടാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗവും പണിതിരിക്കുന്നത്. പ്രവേശന കവാടത്തിലും പുറംഭിത്തികളിലും കല്ലിലും ഇഷ്ടികയിലും ഒരുപോലെ കൊത്തിവെച്ചിരിക്കുന്ന ദേവപ്രതിമകളും, വിരിയുന്ന പുഷ്പാലങ്കാരങ്ങളും, പുരാണങ്ങളിലെ ദിവ്യദൃശ്യങ്ങളും അന്നത്തെ ശില്പികളുടെ വിരൽത്തുമ്പിലെ ഈശ്വരസമർപ്പണത്തെ വിളിച്ചോതുന്നു. കാലത്തിന്റെ പരീക്ഷണങ്ങളെ അതിജീവിച്ച് ഇന്നും തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്ന ഈ ഗോപുരം കാണുമ്പോൾ പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും ദൈവവും തമ്മിലുള്ള അഭേദ്യമായ ബന്ധമാണ് ഓർമ്മ വരിക.
ഒരുകാലത്ത് ഹിന്ദുമതത്തിന്റെയും ബുദ്ധമതത്തിന്റെയും ജൈനമതത്തിന്റെയും പ്രധാന കേന്ദ്രമായിരുന്ന സിർപൂരിന്റെ ബഹുമത പൈതൃകത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന തെളിവാണ് ഈ ലക്ഷ്മണ ക്ഷേത്രം. ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള പുരാതന നഗരാവശിഷ്ടങ്ങളിലൂടെ നടക്കുമ്പോൾ, എങ്ങോ മറഞ്ഞുപോയ ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ മന്ത്രോച്ചാരണങ്ങൾ കാതുകളിൽ വന്നലയ്ക്കുന്നതായി തോന്നും.
