“കറുപ്പിൽ വെള്ള വരയോ അതോ വെളുപ്പിൽ കറുത്ത വരയോ? മനുഷ്യന്റെ വിരലടയാളം പോലെ ശരീരത്തിലൊരു ബയോമെട്രിക് ബാർകോഡും പതിപ്പിച്ച്, സിംഹത്തിന്റെ താടിയെല്ല് തകർക്കുന്ന ഒറ്റച്ചവിട്ടുമായി ആഫ്രിക്കൻ പുൽമേടുകളിൽ മാസ് കാട്ടുന്ന ആ സ്ട്രീറ്റ് ഗാങ്സ്റ്റർ ആരാണെന്നറിയാമോ?”
ആഫ്രിക്കയിലെ സെറെൻഗെറ്റി-മാസായ് മാരാ പുൽമേടുകളിലൂടെ കണ്ണോടിച്ചാൽ കറുപ്പിലും വെളുപ്പിലും ലക്ഷ്വറി സ്യൂട്ടിട്ട് കൂട്ടത്തോടെ റോന്തുചുറ്റുന്ന ഒരു കുതിരപ്പടയെ കാണാം—നമ്മുടെ സാക്ഷാൽ സീബ്രകൾ! ശാസ്ത്രീയമായി സസ്തനി (Mammalia) വർഗ്ഗത്തിലെ ‘പെരിസോഡാക്റ്റില’ (Perissodactyla) നിരയിൽ ‘ഇക്വിഡേ’ (Equidae) കുടുംബത്തിലെ ഇക്വസ് (Equus) ജീനസിലാണ് ഇവയുടെ സ്ഥാനം. കുതിരയുടെയും കഴുതയുടെയും സ്വന്തം ഫ്രീക്കൻ കസിൻസ്. എന്നാൽ ഇവറ്റകൾ വെറുമൊരു ‘വരയൻ കുതിര’ മാത്രമല്ല; ജീവശാസ്ത്രപരമായ സങ്കീർണ്ണതകളും, ഭ്രൂണശാസ്ത്ര സത്യങ്ങളും, കൃത്യമായ തെർമോറെഗുലേഷൻ തന്ത്രങ്ങളും ഉള്ളിലൊതുക്കിയ ആഫ്രിക്കൻ സവാനകളുടെ റിയൽ സർവൈവൽ ഹീറോയാണ്!
പലരും കാലങ്ങളായി തലപുകയ്ക്കുന്ന ആ ക്ലാസിക് ചോദ്യത്തിന് ഭ്രൂണശാസ്ത്രം (Embryology) വളരെ കൃത്യമായ മറുപടി നൽകുന്നുണ്ട്: സീബ്ര അടിസ്ഥാനപരമായി ഒരു കറുത്ത ജീവിയാണ്! ഭ്രൂണാവസ്ഥയുടെ ആദ്യഘട്ടത്തിൽ പൂർണ്ണമായും മെലാനിൻ നിറഞ്ഞ കറുത്ത ചർമ്മമാണ് ഇവയ്ക്കുള്ളത്. ഗർഭപാത്രത്തിൽ വളർച്ചയുടെ അവസാന ഘട്ടത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ, ചില പ്രത്യേക ജീനുകൾ പ്രവർത്തിച്ച് നിശ്ചിത ഭാഗങ്ങളിലെ മെലനോസൈറ്റുകളുടെ (Melanocytes – പിഗ്മെന്റ് ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന കോശങ്ങൾ) പ്രവർത്തനം തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു. അങ്ങനെ പിഗ്മെന്റ് ഇല്ലാതാകുന്ന ഭാഗങ്ങളിലാണ് വെളുത്ത രോമങ്ങളും വരകളും തെളിഞ്ഞുവരുന്നത്. അതായത്, കറുത്ത കാൻവാസിൽ പ്രകൃതി വരച്ചുവെച്ച വെളുത്ത സ്ട്രോക്കുകളാണ് ഇവന്റെ വരകൾ! അതിനേക്കാൾ കൗതുകം, മനുഷ്യന്റെ വിരലടയാളം (Fingerprint) പോലെ ലോകത്തുള്ള ഒരു സീബ്രയുടെ വരകളുടെ പാറ്റേണും മറ്റൊന്നിനോട് സമാനമല്ല; ഓരോന്നിനും അതിന്റേതായ സവിശേഷ ബാർകോഡ് ഐഡന്റിറ്റിയുണ്ട്.
ഈ വരകൾ വെറുമൊരു ഫാഷൻ ഡിസൈനല്ല, മറിച്ച് പ്രകൃതി നൽകിയ ഒരു ഹൈടെക് ഒപ്റ്റിക്കൽ പ്രതിരോധ കവചമാണ്.
ആഫ്രിക്കയിലെ മാരകമായ രോഗങ്ങൾ പരത്തുന്ന കുതിരയീച്ചകളെയും സിസി ഫ്ലൈകളെയും (Tsetse flies) തുരത്താൻ ഈ വരകൾക്ക് സാധിക്കും. കറുപ്പും വെളുപ്പും ചേർന്നുള്ള പ്രകാശപ്രതിഫലനം (Polarized light reflection) ഈച്ചകളുടെ കണ്ണുകളിൽ കൺഫ്യൂഷൻ ഉണ്ടാക്കുകയും അവയ്ക്ക് സീബ്രയുടെ ശരീരത്തിൽ കൃത്യമായി ലാൻഡ് ചെയ്യാൻ കഴിയാതെ വരികയും ചെയ്യുന്നു.
കൂടാതെ, കറുത്ത വരകൾ ചൂട് ആഗിരണം ചെയ്യുമ്പോൾ വെളുത്ത വരകൾ ചൂടിനെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ചർമ്മത്തിന് തൊട്ടുമുകളിൽ ചെറിയ വായുപ്രവാഹങ്ങൾ (Micro-convection currents) ഉണ്ടാക്കി ആഫ്രിക്കയിലെ കൊടുംചൂടിൽ ശരീരം തണുപ്പിക്കാൻ (Thermoregulation) സഹായിക്കുന്നു.
വേട്ടക്കാരായ സിംഹവും പുള്ളിപ്പുലിയും ആക്രമിക്കാൻ വരുമ്പോൾ കൂട്ടത്തോടെ ഓടുന്ന സീബ്രകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ‘മോഷൻ ഡാസിൽ’ (Motion Dazzle) വഴി ഒപ്റ്റിക്കൽ ഇല്യൂഷൻ ഉണ്ടാവുകയും, വേട്ടക്കാർക്ക് ഒരൊറ്റ ഇരയെ മാത്രം ടാർഗെറ്റ് ചെയ്യാൻ പറ്റാതെ പോവുകയും ചെയ്യുന്നു.
ലോകത്ത് പ്രധാനമായും മൂന്ന് ഇനം സീബ്രകളാണുള്ളത്:പ്ലെയിൻസ് സീബ്ര (Equus quagga): വിശാലമായ പുൽമേടുകളിൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് എണ്ണത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും സാധാരണമായ ഇനം, മൗണ്ടൻ സീബ്ര (Equus zebra): തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ആഫ്രിക്കയിലെ പാറക്കെട്ടുകളിലും മലപ്രദേശങ്ങളിലും ജീവിക്കാൻ പാകത്തിൽ ഉറപ്പുള്ള കുളമ്പുകളുള്ള ഇനം,ഗ്രേവീസ് സീബ്ര (Equus grevyi): സീബ്ര കുടുംബത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഭീമൻ. കഴുതയോട് സാമ്യമുള്ള വലിയ വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ചെവികളും, നേർത്ത വരകളുമുള്ള അതീവ വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന അപൂർവ്വ ഇനം.
സസ്യഭുക്കുകളായ ഇവയുടെ പല്ലുകൾ ‘ഹൈപ്സോഡോന്റ്’ (Hypsodont) ഗണത്തിൽ പെടുന്നു. പുല്ലിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന സിലിക്ക കാരണം ഉണ്ടാകുന്ന വലിയ തേയ്മാനത്തെ ചെറുക്കാൻ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ പല്ലുകൾ ഘടനാപരമായി നിലനിൽക്കുന്നു. ഭക്ഷണവും വെള്ളവും തേടി ലക്ഷക്കണക്കിന് വൈൽഡ്ബീസ്റ്റുകൾക്കൊപ്പം ടാൻസാനിയയിലെ സെറെൻഗെറ്റിയിൽ നിന്ന് കെനിയയിലെ മാസായ് മാരായിലേക്ക് നടത്തുന്ന ‘ദി ഗ്രേറ്റ് മൈഗ്രേഷൻ’ (The Great Migration) ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ വന്യജീവി വിസ്മയമാണ്. മുതലകൾ പതിയിരിക്കുന്ന മാര നദി നീന്തിക്കടന്നും കരയിലെ ഇരപിടിയന്മാരെ വെട്ടിച്ചുമാണ് ഇവരുടെ ഈ സാഹസിക പ്രയാണം.
ശത്രുക്കളുടെ മുന്നിൽ പെട്ടാൽ മണിക്കൂറിൽ 60 മുതൽ 65 കിലോമീറ്റർ വരെ വേഗതയിൽ വെട്ടിത്തിരിഞ്ഞ് ഓടാൻ ഇവയ്ക്ക് സാധിക്കും. കുടുംബത്തിന്റെ നായകനായ ആൺ സീബ്ര (Stallion) തന്റെ പെൺസീബ്രകളെയും കുഞ്ഞുങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കാൻ സിംഹത്തോട് വരെ നേർക്കുനേർ പോരാടും. സിംഹത്തിന്റെ താടിയെല്ല് പൊട്ടിക്കാൻ പോന്ന അത്യുഗ്രൻ പിൻചവിട്ടുകളും (Back Kicks), തൊലി പറിച്ചെടുക്കുന്ന കടികളും ഇവന്റെ ആയുധങ്ങളാണ്. ജനിച്ചുവീണ് വെറും 15 മുതൽ 30 മിനിറ്റിനുള്ളിൽ തന്നെ സ്വന്തം കാലിൽ ചാടിയെഴുന്നേൽക്കുന്ന കുഞ്ഞ് (Foal), അമ്മയുടെ ശരീരത്തിലെ വരകളുടെ പാറ്റേൺ നോക്കിയാണ് ആയിരക്കണക്കിന് സീബ്രകൾക്കിടയിൽ നിന്നും സ്വന്തം അമ്മയെ കൃത്യമായി കണ്ടെത്തുന്നത്.
കുതിരകളുമായി അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടായിട്ടും മനുഷ്യന് ചരിത്രത്തിൽ ഒരിക്കലും സീബ്രകളെ പൂർണ്ണമായി മെരുക്കി വളർത്താൻ (Domestication) കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. ലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങളായി കൊടുംവേട്ടക്കാരുടെ നടുവിൽ അതിജീവിച്ച ഇവരുടെ ശക്തമായ ‘ഫ്ലൈറ്റ് റെസ്പോൺസും’ (Flight response), പ്രവചനാതീതമായ അഗ്രസീവ് സ്വഭാവവും ഒരു കടിഞ്ഞാണുകൾക്കും മുന്നിൽ തലകുനിക്കാൻ സീബ്രകളെ അനുവദിച്ചില്ല. ആഫ്രിക്കൻ പുൽമേടുകളുടെ ജീവതാളവും സ്വതന്ത്രമായ വന്യതയുടെ പ്രതീകവുമായ സീബ്ര, പ്രകൃതിയുടെ അത്ഭുതകരമായ ശാസ്ത്രരചനകളിൽ ഒന്നാണ്.
