നയതന്ത്രത്തിന്റെ ചതുരംഗപ്പലകയിൽ ലോകരാഷ്ട്രങ്ങൾ കരുക്കൾ നീക്കുമ്പോൾ, ശാന്തവും അചഞ്ചലവുമായ ഗാംഭീര്യത്തോടെ ലോകവേദിയെ വിസ്മയിപ്പിച്ച ഒരു യുഗനായകന്റെ ഉദയത്തിനാണ് ബ്രിക്സ് ഉച്ചകോടി സാക്ഷ്യം വഹിച്ചത്. വൻശക്തികളുടെ സമ്മർദ്ദങ്ങൾക്കും ആഗോള സാമ്പത്തിക വെല്ലുവിളികൾക്കും മുന്നിൽ പതറാതെ, ഇന്ത്യയെന്ന മഹാരാജ്യത്തിന്റെ പരമാധികാരവും അഭിമാനവും നെഞ്ചിലേറ്റിക്കൊണ്ട് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി ആ വേദിയിലേക്ക് കടന്നുവന്ന നിമിഷം തന്നെ ആഗോള നയതന്ത്രത്തിന്റെ കാറ്റിന്റെ ദിശ മാറിവീശി.
ആ കണ്ണുകളിലെ അസാധാരണമായ ആത്മവിശ്വാസവും, വാക്കുകളിലെ ഉജ്ജ്വലമായ നിശ്ചയദാർഢ്യവും വെറുമൊരു ഭരണാധികാരിയുടേതായിരുന്നില്ല; മറിച്ച്, പൗരാണിക ഭാരതത്തിന്റെ പ്രതാപത്തെ ആധുനിക ലോകത്തിന്റെ നെറുകയിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കാൻ ദൃഢപ്രതിജ്ഞയെടുത്ത ഒരു രാഷ്ട്രശില്പിയുടെ വിശ്വരൂപമായിരുന്നു. ലോകം മുഴുവൻ ആകാംക്ഷയോടെ കാതോർത്ത ആ വേദിയിൽ മോദിയുടെ സാന്നിധ്യം തന്നെ കരുത്തുറ്റ ഇന്ത്യയെന്ന വൻ ശക്തിയുടെ അനിഷേധ്യമായ അടയാളമായി മാറി.
ബ്രിക്സിന്റെ വട്ടമേശ സമ്മേളനങ്ങളിൽ ഉയർന്നുവന്ന ഓരോ തന്ത്രപരമായ ചർച്ചകളിലും ഇന്ത്യയുടെ താത്പര്യങ്ങൾ അടിയറവ് വെയ്ക്കാത്ത ശക്തമായ നയതന്ത്രമാണ് അദ്ദേഹം കാഴ്ചവെച്ചത്. അതിർത്തികളിലെ സങ്കീർണ്ണമായ സമവാക്യങ്ങളെയും ബഹുമുഖ ധാരണകളെയും സ്വന്തം രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷിതത്വത്തിലേക്കും സാമ്പത്തിക മുന്നേറ്റത്തിലേക്കും വഴിതിരിച്ചുവിടാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചടുലമായ നീക്കങ്ങൾക്ക് സാധിച്ചു. ഒരു വശത്ത് വികസ്വര രാജ്യങ്ങളുടെ അടിയുറച്ച ശബ്ദമായി സ്വയം മാറിക്കൊണ്ട് ഗ്ലോബൽ സൗത്തിന്റെ നേതൃത്വം ഏറ്റെടുക്കാനും, മറുവശത്ത് ലോകശക്തികൾക്കിടയിൽ സന്തുലിതമായ അധികാര തുല്യത ഉറപ്പുവരുത്താനും മോദിക്ക് കഴിഞ്ഞു. സ്വന്തം വ്യവസ്ഥകളിൽ മാത്രം വിദേശനയം രൂപപ്പെടുത്തുന്ന പുതിയ ഇന്ത്യയുടെ കരുത്താണ് അവിടെ പ്രതിഫലിച്ചത്.
പാശ്ചാത്യ ചേരിക്ക് ബദലായുള്ള ഒരു സഖ്യമായി ബ്രിക്സ് ചുരുങ്ങിപ്പോകാതെ, വികസ്വര രാജ്യങ്ങളുടെ സ്വതന്ത്രമായ ഉന്നമനത്തിന് വഴിയൊരുക്കുന്ന നിഷ്പക്ഷവും ശക്തവുമായ വേദിയായി അതിനെ നിലനിർത്താൻ കഴിഞ്ഞതാണ് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ തന്ത്രപരമായ നേട്ടം. ആഗോള സന്തുലിതാവസ്ഥ ഉറപ്പാക്കിക്കൊണ്ട് സ്വന്തം താല്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്ന ഈ സവിശേഷ നയതന്ത്രം, ഇന്ത്യയെ ആഗോള ദക്ഷിണത്തിന്റെ (Global South) അനിഷേധ്യ നേതാവായി സാർവദേശീയ തലത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
പശ്ചിമേഷ്യൻ പ്രതിസന്ധിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രഖ്യാപനത്തിൽ ഇറാനെയും യു.എ.ഇയെയും ഒരൊറ്റ പൊതുധാരണയിലെത്തിക്കാൻ സാധിച്ചതാണ് ഉച്ചകോടിയുടെ ആദ്യ ദിവസത്തെ ഏറ്റവും വലിയ നയതന്ത്ര നേട്ടം. മാസങ്ങൾ നീണ്ട ചർച്ചകൾക്ക് ഒടുവിൽ, അവസാന ഘട്ടത്തിൽ നടന്ന നൂറോളം മണിക്കൂറുകൾ നീണ്ട കൂടിയാലോചനകളിലൂടെയാണ് ഈ സമവായം സാധ്യമായത്. റഷ്യ, ചൈന, ബ്രസീൽ, ഈജിപ്ത് എന്നീ രാജ്യങ്ങളുമായി ചേർന്ന് ഏകോപനം നടത്തി ഇരുവിഭാഗങ്ങളെയും ഒരുമിപ്പിച്ചു നിർത്തുന്നതിൽ ഇന്ത്യൻ പ്രതിനിധി സംഘം നിർണ്ണായകമായ നേതൃത്വപരമായ പങ്കുവഹിച്ചു.
ഉച്ചകോടിയുടെ പൊതുധാരണകളിൽ ഏറ്റവും നിർണായകമായത് ആഗോള സാമ്പത്തിക ഘടനയിൽ വരുത്തേണ്ട പരിഷ്കാരങ്ങളാണ്. പരമ്പരാഗത ഡോളർ കേന്ദ്രീകൃത വിനിമയങ്ങൾക്ക് ബദലായി പ്രാദേശിക കറൻസികളിൽ വ്യാപാരം നടത്താനുള്ള സാമ്പത്തിക സമവാക്യങ്ങളും, അതിർത്തികൾ കടന്നുള്ള സ്വതന്ത്ര പേയ്മെന്റ് സംവിധാനങ്ങളും ന്യൂ ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്കിന്റെ വിപുലീകരണവും അംഗരാജ്യങ്ങൾ അംഗീകരിച്ച പ്രധാന പ്രഖ്യാപനങ്ങളായി മാറി. സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളുടെ സമ്മർദ്ദമില്ലാതെ സ്വതന്ത്രമായി വാണിജ്യം നടത്താൻ വികസ്വര സമ്പദ്വ്യവസ്ഥകൾക്ക് കരുത്ത് പകരുന്നതായിരുന്നു ഈ ധാരണകൾ. അതോടൊപ്പം ഇന്ത്യ മുന്നോട്ടുവെച്ച ഡിജിറ്റൽ പൊതു അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളും സുസ്ഥിര വികസന മാതൃകകളും പങ്കാളിത്ത രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ വലിയ സ്വീകാര്യത നേടി.
പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയും ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിംഗും തമ്മിൽ നടന്ന ഉഭയകക്ഷി കൂടിക്കാഴ്ചയായിരുന്നു ഉച്ചകോടിയുടെ മറ്റൊരു മുഖ്യ ആകർഷണം. അതിർത്തി തർക്കങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക സഹകരണം, ജനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സമ്പർക്കം എന്നിവ ഇരുനേതാക്കളും ചർച്ച ചെയ്യുകയും, ഇരുരാജ്യങ്ങളും പരസ്പരം എതിരാളികളല്ല മറിച്ച് പങ്കാളികളാണ് എന്ന കാഴ്ച്ചപ്പാടോടെ ചൈനീസ് പക്ഷം ഈ ചർച്ചയെ വിലയിരുത്തുകയും ചെയ്തു. കൂടാതെ, 2027-ൽ ചൈനയിൽ നടക്കുന്ന അടുത്ത ബ്രിക്സ് ഉച്ചകോടിയിലേക്ക് പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയെ ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഔദ്യോഗികമായി ക്ഷണിക്കുകയും ചെയ്തു.
രണ്ടാം ദിവസം നടന്ന ഔട്ട്റീച്ച് ഉച്ചകോടിയിൽ, ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യകളെയും നിർണായക ധാതുക്കളെയും സ്വാർത്ഥ താല്പര്യങ്ങൾക്കായി ആയുധവൽക്കരിക്കുന്ന ആഗോള പ്രവണതയ്ക്കെതിരെ പ്രധാനമന്ത്രി മോദി വ്യക്തമായ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. അമേരിക്കയും ചൈനയും ഇത്തരം വിഭവങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് തങ്ങളുടെ മേൽക്കോയ്മ സ്ഥാപിക്കാനും വികസ്വര രാജ്യങ്ങൾക്ക് അവയുടെ നേട്ടങ്ങൾ നിഷേധിക്കാനും ശ്രമിക്കുന്നതിനെ പരോക്ഷമായി ലക്ഷ്യംവെച്ചായിരുന്നു ഈ പരാമർശം. ഉച്ചകോടിയിലുടനീളം ആഗോള ദക്ഷിണത്തിന്റെ (Global South) ഉന്നമനത്തിനും അവകാശങ്ങൾക്കും വേണ്ടി ഇന്ത്യ ശക്തമായി വാദിച്ചു.
സുരക്ഷാ-ഭരണരംഗങ്ങളിലെ കൂട്ടായ തീരുമാനങ്ങളിലും ഇന്ത്യയുടെ താല്പര്യങ്ങൾ ശക്തമായി പ്രതിഫലിച്ചു. അതിർത്തി കടന്നുള്ള ഭീകരവാദത്തിനെതിരെ ഇരട്ടത്താപ്പുകളില്ലാത്ത കർശനമായ നിലപാട് സ്വീകരിക്കണമെന്ന ആഹ്വാനം സംയുക്ത പ്രഖ്യാപനത്തിൽ ഇടംപിടിച്ചത് ഇന്ത്യയുടെ വലിയൊരു നയതന്ത്ര വിജയമായിരുന്നു. പശ്ചിമേഷ്യൻ പ്രതിസന്ധികളിലും മറ്റ് ആഗോള സംഘർഷങ്ങളിലും സമാധാനപരമായ ചർച്ചകളിലൂടെയുള്ള പരിഹാരം വേണമെന്ന സമവായം രൂപപ്പെടുത്താൻ ഇന്ത്യ നടത്തിയ അനുരഞ്ജന നീക്കങ്ങൾക്ക് സാധിച്ചു. യു.എൻ രക്ഷാസമിതി ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആഗോള സംവിധാനങ്ങളുടെ സമഗ്രമായ അഴിച്ചുപണിയെന്ന ആവശ്യവും സംയുക്ത പ്രഖ്യാപനത്തിന്റെ കാതലായി.
ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ വെറുമൊരു ഉപഭൂഖണ്ഡമെന്നതിനപ്പുറം, ആഗോള തീരുമാനങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കാൻ പോന്ന അനിഷേധ്യമായ പ്രാദേശിക ശക്തിയായി ഇന്ത്യ മാറിയിരിക്കുന്നുവെന്നതിന് ബ്രിക്സ് ഉച്ചകോടി അടിവരയിട്ടു. സാമ്പത്തിക വളർച്ചയിലും പ്രതിരോധ മികവിലും വിതരണ ശൃംഖലകളുടെ കേന്ദ്രമെന്ന നിലയിലും ഇന്ത്യ കാണിച്ച ആധിപത്യം മോദിയുടെ തന്ത്രജ്ഞതയുടെ വിജയമായിരുന്നു. വൻകരകൾ താണ്ടുന്ന വ്യാപാര ഇടനാഴികളും ഭീകരവാദത്തിനെതിരെയുള്ള വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത നിലപാടുകളും ആ ചർച്ചകളിൽ ആവർത്തിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഇന്ത്യയുടെ അനുമതിയില്ലാതെ ഏഷ്യയിലെ ഒരു തന്ത്രപ്രധാന നീക്കവും പൂർണ്ണമാകില്ലെന്ന സത്യം ലോകം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ആഗോള അച്ചുതണ്ടിന്റെ കേന്ദ്രസ്ഥാനത്തേക്ക് ഇന്ത്യയെ കൈപിടിച്ചുയർത്തിയ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രജ്ഞത, ചരിത്രത്തിന്റെ താളുകളിൽ സുവർണ്ണാക്ഷരങ്ങളാൽ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ട ഒരു പുതിയ ഇന്ത്യൻ യുഗത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപനമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
