2029-ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായി രാജ്യത്തിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്ന മൂന്ന് സുപ്രധാന ബില്ലുകൾ കേന്ദ്ര സർക്കാർ പാർലമെന്റിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. നിയമനിർമ്മാണ സഭകളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് 33 ശതമാനം സംവരണം ഉറപ്പാക്കുന്ന ചരിത്രപരമായ തീരുമാനത്തിനൊപ്പം, മണ്ഡല പുനർനിർണ്ണയത്തിനായുള്ള നടപടികളും വേഗത്തിലാക്കുകയാണ് സർക്കാർ. രാജ്യത്തെ മണ്ഡലങ്ങളുടെ അതിർത്തി നിശ്ചയിക്കുന്നതിലും പ്രാതിനിധ്യത്തിലും വൻ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താൻ ഈ പരിഷ്കാരങ്ങൾ സഹായിക്കും.
ഈ ബില്ലിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ വശം പാകിസ്ഥാൻ അധിനിവേശ കശ്മീരിനെ സംബന്ധിച്ചുള്ളതാണ്. അധിനിവേശ കശ്മീർ ഇന്ത്യയുടെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാണെന്ന നിലപാട് ഊട്ടിയുറപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, ഈ പ്രദേശം പാകിസ്ഥാന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ നിന്ന് മാറുന്ന മുറയ്ക്ക് അവിടെ മണ്ഡല പുനർനിർണ്ണയം നടത്താൻ കേന്ദ്ര തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന് ബില്ല് അധികാരം നൽകുന്നു. അധിനിവേശ കശ്മീർ ഇന്ത്യയുടെ ഭരണത്തിന് കീഴിലാകുമ്പോൾ മാത്രം നടപ്പിലാക്കാവുന്ന ഒരു ദീർഘകാല ലക്ഷ്യമായാണ് ഇത് അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. നിലവിൽ ജമ്മു കശ്മീർ നിയമസഭയിൽ PoJK-യ്ക്കായി മാറ്റിവെച്ചിട്ടുള്ള 24 സീറ്റുകൾ ഒഴിച്ചിടുന്നത് തുടരും.
1947-ൽ മഹാരാജ ഹരിസിംഗ് ഒപ്പുവെച്ച ലയന രേഖയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അധിനിവേശ കശ്മീർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മുഴുവൻ പ്രദേശവും ഇന്ത്യയുടെ ഭാഗമാണെന്ന നിലപാടാണ് രാജ്യം ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്നത്. 1994-ൽ പാർലമെന്റ് ഐകകണ്ഠ്യേന പാസാക്കിയ പ്രമേയവും ഈ പ്രദേശം വിട്ടൊഴിയാൻ പാകിസ്ഥാനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. ഈ ചരിത്രപരമായ നിലപാടിനെ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുന്നതാണ് പുതിയ ഡീലിമിറ്റേഷൻ ബില്ല്. അധിനിവേശ കശ്മീർ ഇന്ത്യയുടെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാണെന്നും അത് തിരിച്ചുപിടിക്കുമെന്നും ആഭ്യന്തര മന്ത്രി അമിത് ഷായും പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയും ആവർത്തിച്ചു വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
മറ്റൊരു പ്രധാന നിർദ്ദേശം ജമ്മു കശ്മീർ നിയമസഭയിലെ സീറ്റുകളുടെ എണ്ണം വർദ്ധിപ്പിക്കുക എന്നതാണ്. പുനർനിർണ്ണയത്തിന് ശേഷം സഭയിലെ ആകെ സീറ്റുകളുടെ എണ്ണം 114 ആയി ഉയർത്താനാണ് കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശ നിയമ ഭേദഗതി ബില്ലിലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഇതിനുപുറമെ, നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെടുന്ന അംഗങ്ങളുടെ എണ്ണം അഞ്ചിൽ നിന്ന് ഏഴായി ഉയർത്താനും ഇതിൽ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. സ്ത്രീകൾ, കശ്മീരി കുടിയേറ്റക്കാർ, PoJK അഭയാർത്ഥികൾ എന്നിവർക്ക് സഭയിൽ അർഹമായ പ്രാതിനിധ്യം ഉറപ്പാക്കാനാണ് ഈ നീക്കം. ലോക്സഭയിൽ ജമ്മു കശ്മീരിൽ നിന്നുള്ള സീറ്റുകളുടെ എണ്ണം അഞ്ചിൽ നിന്ന് ഏഴായി ഉയർത്തുന്ന കാര്യവും സർക്കാർ പരിഗണിക്കുന്നുണ്ട്.
