“എണ്ണക്കിണറുകളിൽ മെഷീൻ കേടാക്കിയിരുന്ന ഒരു പാഴ്വസ്തു എങ്ങനെയാണ് ഇന്ന് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ബ്യൂട്ടി ബ്രാൻഡായി മാറിയത്? ആരും തിരിഞ്ഞുനോക്കാത്ത ആ അഴുക്ക് ഇന്ന് കോടിക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ വീട്ടിലെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ്! സ്വന്തം കണ്ടുപിടുത്തത്തിൽ വിശ്വസിച്ച ഒരു മനുഷ്യൻ ജനക്കൂട്ടത്തിന് മുന്നിൽ വച്ച് സ്വന്തം ശരീരം മുറിപ്പെടുത്തിയും പൊള്ളിച്ചും നടത്തിയ ആ അപകടകരമായ പരീക്ഷണം വാസിലിൻ (Vaseline) എന്ന ബ്രാൻഡിനെ ലോകത്തിന്റെ നെറുകയിലെത്തിച്ചു. ഒരു വേസ്റ്റ് മെറ്റീരിയലിൽ നിന്ന് ശതകോടികളുടെ സാമ്രാജ്യം കെട്ടിപ്പടുത്ത ആ ഞെട്ടിക്കുന്ന കഥ ഇതാ!”
1859-ൽ പെൻസിൽവാനിയയിലെ എണ്ണപ്പാടങ്ങളിൽ എത്തിയ റോബർട്ട് ചീസ്ബ്രോ എന്ന കെമിസ്റ്റ് കണ്ടത് തൊഴിലാളികൾ ഒരു വിചിത്രമായ പദാർത്ഥത്തെ ‘റോഡ് വാക്സ്’ എന്ന് വിളിച്ച് ശപിക്കുന്നതാണ്. ഡ്രില്ലിംഗ് മെഷീനുകളിൽ പറ്റിപ്പിടിച്ച് അവയുടെ വേഗത കുറയ്ക്കുന്ന ഈ മെഴുക് പോലെയുള്ള സാധനം ഒരു വലിയ ശല്യമായിരുന്നു. എന്നാൽ തൊഴിലാളികൾക്കിടയിലെ ഒരു രഹസ്യം അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിച്ചു. ജോലിനിടയിൽ കൈകളിൽ സംഭവിക്കുന്ന മാരകമായ മുറിവുകളിൽ അവർ ഈ അഴുക്ക് പുരട്ടുന്നുണ്ടായിരുന്നു. അത്ഭുതകരമെന്നു പറയട്ടെ, ആ മുറിവുകൾ അണുബാധയില്ലാതെ വേഗത്തിൽ ഉണങ്ങുന്നു! ഈ നിരീക്ഷണം ചീസ്ബ്രോയെ ചിന്തിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹം ആ മെഴുക് ലാബിലെത്തിച്ച് ശുദ്ധീകരണ പ്രക്രിയ ആരംഭിച്ചു. കറുത്ത നിറത്തിലുള്ള ആ അവശിഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് സുതാര്യമായ, മണമില്ലാത്ത ഒരു ജെല്ലി അദ്ദേഹം വേർതിരിച്ചെടുത്തു. ഇതായിരുന്നു ലോകത്തെ മാറ്റിമറിച്ച ‘പെട്രോളിയം ജെല്ലി’.ജർമ്മൻ ഭാഷയിലെ വെള്ളം (Wasser), ഗ്രീക്ക് ഭാഷയിലെ എണ്ണ (Elaion) എന്നീ വാക്കുകൾ ചേർത്ത് അദ്ദേഹം അതിന് ‘വാസിലിൻ’ എന്ന് പേരിട്ടു.
തന്റെ ഉൽപ്പന്നം വിൽക്കാൻ ചീസ്ബ്രോ തിരഞ്ഞെടുത്തത് ലോകം ഇന്നുവരെ കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത തരം മാർക്കറ്റിംഗ് രീതികളായിരുന്നു. ന്യൂയോർക്കിന്റെ തെരുവുകളിൽ കുതിരവണ്ടിയിൽ സഞ്ചരിച്ച് അദ്ദേഹം ജനങ്ങളെ വിളിച്ചുകൂട്ടി. എന്നിട്ട് എല്ലാവരും നോക്കിനിൽക്കെ തന്റെ കൈകളിൽ ആസിഡ് ഒഴിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ കത്തികൊണ്ട് ആഴത്തിൽ മുറിവേൽപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യും! ചോരയൊലിക്കുന്ന ആ മുറിവിൽ അദ്ദേഹം വാസിലിൻ പുരട്ടി അത് ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ഉണങ്ങുന്നത് ജനങ്ങൾക്ക് കാണിച്ചുകൊടുത്തു. ഈ ‘ലൈവ് ഡെമോൺസ്ട്രേഷൻ’ ജനങ്ങളെ ഞെട്ടിച്ചു. അതോടൊപ്പം ലക്ഷക്കണക്കിന് സാമ്പിളുകൾ സൗജന്യമായി വീടുകളിൽ എത്തിച്ചു. പണം കൊടുത്ത് വാങ്ങുന്നതിന് മുൻപേ ഉൽപ്പന്നത്തിന്റെ ഗുണം നേരിട്ടറിയാൻ കസ്റ്റമേഴ്സിന് സാധിച്ചു. ഇത് വാസിലിനെ ഒരു ആഗോള നാമമാക്കി മാറ്റി. ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത് സൈനികരുടെ പൊള്ളലുകൾക്കും മുറിവുകൾക്കും ആശ്വാസമായതോടെ വാസിലിൻ ഒരു മെഡിക്കൽ അത്ഭുതമായി മാറി.
ഇന്ന് വാസിലിൻ കേവലം ഒരു പെട്രോളിയം ജെല്ലി മാത്രമല്ല. 1987-ൽ വമ്പൻ കമ്പനിയായ യുണിലിവർ (Unilever) ഈ ബ്രാൻഡിനെ ഏറ്റെടുത്തു. സാധാരണക്കാർക്ക് താങ്ങാവുന്ന വിലയും, ചുണ്ടിലെ വിള്ളൽ മുതൽ കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ ചർമ്മ സംരക്ഷണം വരെ എന്തിനും ഏതിനും ഉപയോഗിക്കാം എന്ന പ്രത്യേകതയും വാസിലിനെ ചുരുങ്ങിയ കാലം കൊണ്ട് ഒരു ആഗോള ബ്രാൻഡാക്കി മാറ്റി. ഓരോ വീട്ടിലെയും അമ്മമാർ മക്കൾക്ക് വാസിലിൻ നിർദ്ദേശിച്ചു തുടങ്ങിയതോടെ അതൊരു കുടുംബ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി. ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 70-ലധികം രാജ്യങ്ങളിൽ വാസിലിൻ വിൽക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. വെറും പെട്രോളിയം ജെല്ലിയിൽ തുടങ്ങി ഇന്ന് ബോഡി ലോഷനുകൾ, ലിപ് തെറാപ്പി, സൺസ്ക്രീനുകൾ, പുരുഷന്മാർക്കായുള്ള പ്രത്യേക സ്കിൻ കെയർ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ വലിയൊരു നിര തന്നെ ഇവർക്കുണ്ട്. 2026-ലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം, കോടിക്കണക്കിന് ഡോളർ മൂല്യമുള്ള ഒരു ആഗോള സാമ്രാജ്യമായി വാസിലിൻ വളർന്നു കഴിഞ്ഞു. ചർമ്മത്തിന്റെ നൈസർഗികമായ ഈർപ്പം നിലനിർത്താൻ ഇതിലും മികച്ച മറ്റൊരു ഉൽപ്പന്നമില്ലെന്ന് ഇന്നും ശാസ്ത്രലോകം സമ്മതിക്കുന്നു.
ഈ കഥയിലെ ഏറ്റവും വലിയ കൗതുകം മറ്റൊന്നാണ്; സ്ഥാപകനായ ചീസ്ബ്രോയ്ക്ക് തന്റെ ഉൽപ്പന്നത്തിൽ എത്രത്തോളം വിശ്വാസമുണ്ടായിരുന്നുവെന്നാൽ, അദ്ദേഹം മരിക്കുന്നത് വരെ ദിവസവും ഓരോ സ്പൂൺ വാസിലിൻ കഴിക്കുമായിരുന്നു! 96 വയസ്സ് വരെ അദ്ദേഹം ജീവിച്ചിരുന്നു എന്നത് മറ്റൊരു കൗതുകം. ഒരു എണ്ണക്കിണറിലെ മാലിന്യത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, ലോകത്തിലെ എല്ലാ വീടുകളിലെയും ഡ്രസ്സിംഗ് ടേബിളുകളിൽ ഇടംപിടിച്ച വാസിലിന്റെ ചരിത്രം നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് ഒന്നാണ്—തിരിച്ചറിയപ്പെടാത്ത മൂല്യമുള്ള വസ്തുക്കൾ നമുക്ക് ചുറ്റുമുണ്ടാകാം, അത് കണ്ടെത്താനുള്ള കണ്ണും വികസിപ്പിക്കാനുള്ള വാശിയും വേണമെന്ന് മാത്രം.
