ഭാരതത്തിന്റെ ബഹിരാകാശ ചരിത്രത്തിൽ പുതിയൊരു വിപ്ലവത്തിന് തുടക്കമിട്ടുകൊണ്ട്, ഐഎസ്ആർഒയുടെ ഏറ്റവും കരുത്തുറ്റ ഭീമൻ റോക്കറ്റായ ലൗഞ്ച് വെഹിക്കിൾ മാർക്ക്-3 (LVM3) ഇനി സ്വകാര്യ മേഖല സ്വന്തമാക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ചന്ദ്രയാൻ-3 ദൗത്യത്തെ വിജയകരമായി ചന്ദ്രനിലെത്തിച്ച ഭാരതത്തിന്റെ സ്വന്തം ‘ബാഹുബലി’ റോക്കറ്റിന്റെ നിർമ്മാണവും വാണിജ്യപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളും പൂർണ്ണമായും സ്വകാര്യ കമ്പനികൾക്ക് കൈമാറാനുള്ള നടപടികൾക്ക് കേന്ദ്ര സർക്കാർ തുടക്കം കുറിച്ചു. ബഹിരാകാശ രംഗത്ത് സ്വകാര്യ പങ്കാളിത്തം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായുള്ള കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ നോഡൽ ഏജൻസിയായ ഇൻ-സ്പേസ് (IN-SPACe) ഇതിനായുള്ള താല്പര്യപത്രം (Expression of Interest) പുറപ്പെടുവിച്ചു കഴിഞ്ഞു. ഭാരതത്തിന്റെ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ രംഗത്ത് വലിയൊരു നിർണ്ണായക ചുവടുവെപ്പായിട്ടാണ് ഈ പരിഷ്കാരത്തെ ശാസ്ത്രലോകം വിലയിരുത്തുന്നത്.
നേരത്തെ ചെറിയ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ വിക്ഷേപിക്കുന്ന ഐഎസ്ആർഒയുടെ എസ്എസ്എൽവി (SSLV) റോക്കറ്റിന്റെ നിർമ്മാണ ചുമതല പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമായ ഹിന്ദുസ്ഥാൻ എയറോനോട്ടിക്സ് ലിമിറ്റഡിന് (HAL) കൈമാറിയിരുന്നു. ഇതിന് പിന്നാലെയാണ് രാജ്യത്തിന്റെ അഭിമാനമായ ഏറ്റവും വലിയ ഹെവി-ലിഫ്റ്റ് റോക്കറ്റായ എൽവിഎം-3യും സ്വകാര്യ കമ്പനികൾക്ക് കൈമാറാൻ രാജ്യം തീരുമാനിച്ചത്. മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളായുള്ള പ്രവർത്തനക്ഷമതയുള്ള എൽവിഎം-3 ഇതിനകം തന്നെ അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ അതിന്റെ വിശ്വാസ്യത തെളിയിച്ചതാണ്. വൺവെബ് (OneWeb) ഉപഗ്രഹങ്ങളെ വിജയകരമായി ഭ്രമണപഥത്തിൽ എത്തിച്ചതും ചന്ദ്രയാൻ ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കിയതും ഈ റോക്കറ്റിന്റെ കരുത്തിലാണ്.
എൽവിഎം-3 റോക്കറ്റിന്റെ സാങ്കേതികവിദ്യ സ്വീകരിച്ച് അത് വിജയകരമായി നിർമ്മിച്ച് വിപണനം ചെയ്യാൻ ശേഷിയുള്ള മികച്ച ഇന്ത്യൻ കമ്പനികളെയാണ് ഇൻ-സ്പേസ് ഇതിനായി ക്ഷണിച്ചിരിക്കുന്നത്. തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന കമ്പനികൾക്കോ കൺസോർഷ്യത്തിനോ ഐഎസ്ആർഒയുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് 42 മാസക്കാലം അല്ലെങ്കിൽ രണ്ട് റോക്കറ്റുകൾ വിജയകരമായി നിർമ്മിച്ച് വിക്ഷേപിക്കുന്നത് വരെ എല്ലാവിധ സാങ്കേതിക സഹായങ്ങളും ലഭ്യമാക്കും. ആഗോള ബഹിരാകാശ വിപണിയിൽ ഉപഗ്രഹ വിക്ഷേപണങ്ങൾക്കുള്ള ഡിമാൻഡ് വലിയ തോതിൽ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ഇന്ത്യയുടെ വിപണി വിഹിതം ഉയർത്തുകയാണ് ഈ നീക്കത്തിലൂടെ സർക്കാർ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. നിലവിൽ വിദേശ വിക്ഷേപണ വാഹനങ്ങൾ മേധാവിത്വം പുലർത്തുന്ന ഹെവി-ലിഫ്റ്റ് റോക്കറ്റ് വിപണിയിൽ ഇന്ത്യയുടെ സാന്നിധ്യം ശക്തമാക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കും.
ഈ വലിയ ദൗത്യത്തിൽ പങ്കാളികളാകാൻ കടുത്ത യോഗ്യതാ മാനദണ്ഡങ്ങളാണ് ഇൻ-സ്പേസ് മുന്നോട്ടുവെച്ചിട്ടുള്ളത്. കുറഞ്ഞത് 7 വർഷമെങ്കിലും പ്രവർത്തന പരിചയമുള്ളതും അതിൽ 5 വർഷമെങ്കിലും ബഹിരാകാശ അല്ലെങ്കിൽ എയറോസ്പേസ് മേഖലയിൽ പരിചയസമ്പത്തുള്ളതുമായ സ്വകാര്യ ഇന്ത്യൻ കമ്പനികൾക്ക് മാത്രമേ ഇതിൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധിക്കൂ. കൂടാതെ കഴിഞ്ഞ അഞ്ച് വർഷങ്ങളിൽ മൂന്ന് വർഷത്തെ ശരാശരി വാർഷിക വിറ്റുവരവ് 800 കോടി രൂപയ്ക്ക് മുകളിലായിരിക്കണം അല്ലെങ്കിൽ കമ്പനിയുടെ മൂല്യം കുറഞ്ഞത് 2000 കോടി രൂപയെങ്കിലും ആയിരിക്കണം. ബഹിരാകാശ യാത്രികരെ خلاയിലേക്ക് അയക്കുന്ന ഇന്ത്യയുടെ അഭിമാന പദ്ധതിയായ ഗഗൻയാൻ ദൗത്യത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നത് എൽവിഎം-3 റോക്കറ്റിന്റെ പരിഷ്കരിച്ച രൂപമാണ്. എന്നാൽ ഈ ഹ്യൂമൻ റേറ്റഡ് പതിപ്പും സ്വകാര്യ മേഖലയ്ക്ക് കൈമാറുമോ എന്ന കാര്യത്തിൽ നിലവിൽ വ്യക്തത വന്നിട്ടില്ല.
വിജയകരമായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത റോക്കറ്റുകളുടെ പതിവ് നിർമ്മാണവും വിക്ഷേപണ ചുമതലകളും സ്വകാര്യ മേഖലയെ ഏൽപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ ഐഎസ്ആർഒയ്ക്ക് വരുംകാലത്തെ വലിയ ദൗത്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ സാധിക്കുമെന്നതാണ് ഈ തീരുമാനത്തിന് പിന്നിലെ പ്രധാന കാരണം. ഗഗൻയാൻ മനുഷ്യ ബഹിരാകാശ ദൗത്യം, ചന്ദ്രയാൻ 4, ചന്ദ്രയാൻ 5 പദ്ധതികൾ, ശുക്രൻ ദൗത്യം (Venus Mission), അത്യാധുനിക ഭൗമ നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ഭാരതത്തിന്റെ വമ്പൻ ബഹിരാകാശ ലക്ഷ്യങ്ങളിലേക്ക് ഐഎസ്ആർഒയുടെ വിഭവങ്ങളും ശ്രദ്ധയും പൂർണ്ണമായി വിനിയോഗിക്കാൻ ഇതിലൂടെ വഴിതുറക്കും. ദേശീയ ബഹിരാകാശ നയത്തിന്റെ ഭാഗമായി രാജ്യത്തെ സ്വകാര്യ ബഹിരാകാശ വ്യവസായത്തെ ലോകോത്തര നിലവാരത്തിലേക്ക് ഉയർത്താനുള്ള മോദി സർക്കാരിന്റെ ദീർഘവീക്ഷണമാണ് ഇതിലൂടെ നടപ്പിലാകുന്നത്.
