“സർ, ഇത് ആത്മഹത്യയാണ്! നമ്മൾ ട്രാക്ടറും നാടൻ ജീപ്പും ഉണ്ടാക്കുന്നവരാണ്. ഫോർഡും ഹ്യുണ്ടായിയും ടൊയോട്ടയും ഒക്കെ കോടികൾ ഒഴുക്കി ലക്ഷ്വറി വണ്ടികളുമായി ഇന്ത്യയിലേക്ക് വരികയാണ്. ഈ സമയത്ത് നൂറുകണക്കിന് കോടികൾ മുടക്കി ഒരു സ്വന്തം എസ്യുവി ഉണ്ടാക്കാൻ നോക്കിയാൽ കമ്പനി പൂട്ടിപ്പോകും. പ്ലീസ്, ഈ പ്രൊജക്റ്റിൽ നിന്ന് പിന്മാറണം!”002 ജൂൺ മാസം. ഇന്ത്യൻ ഓട്ടോമൊബൈൽ രംഗം കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ ചൂതാട്ടത്തിന് മുംബൈയിലെ മഹീന്ദ്ര ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുകയാണ്.
ഹാളിൽ കടുത്ത നിശബ്ദത. എല്ലാവരുടെയും കണ്ണുകൾ ആ യുവാവിൻ്റെ മുഖത്തേക്കാണ്. അയാൾ പതിയെ എഴുന്നേറ്റു, കോട്ടിന്റെ ബട്ടൺ ഇട്ടുകൊണ്ട് ജനലിലൂടെ പുറത്തേക്ക് നോക്കി. മുഖത്ത് ഒരു ഭാവവ്യത്യാസവുമില്ല. തിരിഞ്ഞുനിന്ന് മേശപ്പുറത്തേക്ക് കൈകൾ ഊന്നി, ആ സിംഹഗാംഭീര്യമുള്ള ശബ്ദത്തിൽ അയാൾ പറഞ്ഞു:
“അവർ വരുന്നത് വിദേശത്തെ റോഡുകളിൽ ഓടിയ വണ്ടികളുമായാണ്. പക്ഷേ എനിക്ക് അറിയാം എന്റെ രാജ്യത്തെ മനുഷ്യരുടെ നെഞ്ചിടിപ്പും ഇവിടുത്തെ റോഡുകളുടെ സ്വഭാവവും! റിസ്ക് എടുക്കാത്ത ബിസിനസ്സുകാരൻ മരിച്ചതിന് തുല്യമാണ്. പരാജയപ്പെട്ടാൽ ഈ കസേരയിൽ ഞാൻ ഉണ്ടാകില്ല, പക്ഷേ ജയിച്ചാൽ… ഈ രാജ്യം നമ്മൾ ഭരിക്കും!” ആ ഒരൊറ്റ മാസ് ഡയലോഗിൽ പിറന്ന വണ്ടിയുടെ പേരായിരുന്നു ‘മഹീന്ദ്ര സ്കോർപിയോ’! അന്ന് ആനന്ദ് മഹീന്ദ്ര എന്ന ഇതിഹാസം ആ റിസ്ക് എടുത്തില്ലായിരുന്നുവെങ്കിൽ, ഇന്ന് ഇന്ത്യൻ നിരത്തുകളിൽ കാണുന്ന മഹീന്ദ്രയുടെ ഒരു എസ്യുവിയും ഉണ്ടാകുമായിരുന്നില്ല.
1955 മേയ് ഒന്നിന് മുംബൈയിലെ അതിസമ്പന്നമായ ഒരു ബിസിനസ്സ് കുടുംബത്തിലാണ് ആനന്ദ് ജനിക്കുന്നത്. മുത്തശ്ശൻ ജഗദീഷ് ചന്ദ്ര മഹീന്ദ്ര 1945-ൽ തന്നെ മഹീന്ദ്ര എന്ന വന്മരം നട്ടുപിടിപ്പിച്ചിരുന്നു. പണത്തിനും പ്രതാപത്തിനും ഒരു കുറവുമില്ലാത്ത കുട്ടിക്കാലം. ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് വിഷ്വൽ ആന്റ് എൻവയോൺമെന്റൽ സ്റ്റഡീസിൽ ബിരുദവും, പിന്നീട് ലോകപ്രശസ്തമായ ഹാർവാർഡ് ബിസിനസ് സ്കൂളിൽ നിന്ന് 1981-ൽ എം.ബി.എയും സ്വന്തമാക്കി ആനന്ദ് ഇന്ത്യയിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തി.
അന്ന് കമ്പനിയിലെ പല യൂണിയൻ നേതാക്കളും മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരും അയാളെ പുച്ഛത്തോടെയാണ് നോക്കിയത്. “മുത്തശ്ശൻ ജഗദീഷ് ചന്ദ്ര മഹീന്ദ്ര ഉണ്ടാക്കിയ സാമ്രാജ്യത്തിൽ ജീവിക്കാൻ വന്ന ഒരു മുതലാളിപ്പയ്യൻ!” എന്നായിരുന്നു പരിഹാസം. പലരും അയാളുടെ തീരുമാനങ്ങളെ തള്ളിക്കളഞ്ഞു, കരിയറിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ക്രൂരമായ റിജക്ഷനുകളാണ് ആനന്ദിന് നേരിടേണ്ടി വന്നത്.”നിനക്ക് ബിസിനസ്സ് അറിയില്ല, കുടുംബത്തിന്റെ പേര് വിറ്റ് ജീവിക്കാനേ കൊള്ളൂ” എന്ന് പരോക്ഷമായി പറഞ്ഞവർക്ക് മുന്നിൽ ആനന്ദ് തന്റെ ആഢംബരങ്ങൾ എല്ലാം മാറ്റിവെച്ചു. നേരിട്ട് ഫാക്ടറിയിലേക്ക് ഇറങ്ങി. ‘മഹീന്ദ്ര ഉഗീൻ സ്റ്റീൽ കമ്പനി’യിൽ വെറും ഒരു എക്സിക്യൂട്ടീവ് അസിസ്റ്റന്റായി, താഴേക്കിടയിലുള്ള തൊഴിലാളികൾക്കൊപ്പം വിയർപ്പൊഴുക്കി പണിയെടുത്തു. മാനുഫാക്ചറിംഗും ഫിനാൻസും അടിത്തട്ടിൽ നിന്ന് പഠിച്ചെടുത്തു. തന്റെ കഴിവും കഠിനാധ്വാനവും കൊണ്ട് ഓരോ പടവുകളായി ചവിട്ടിക്കയറിയാണ് അയാൾ തന്നെ തള്ളിക്കളഞ്ഞവരുടെ വായടപ്പിച്ചത്.
അങ്ങനെയിരിക്കെയാണ് 1991-ൽ ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക നയങ്ങൾ മാറുന്നത്. വിദേശ കമ്പനികൾ ഇന്ത്യൻ വിപണിയിലേക്ക് ഇരച്ചുകയറി. അതുവരെ ട്രാക്ടറുകളും നാടൻ ജീപ്പുകളും ഉണ്ടാക്കി ശീലിച്ച മഹീന്ദ്രയ്ക്ക് പിടിച്ചുനിൽക്കണമെങ്കിൽ വേഷം മാറിയേ തീരൂ എന്ന് ആനന്ദ് തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ആ തിരിച്ചറിവാണ് ‘സ്കോർപിയോ’ എന്ന പ്രൊജക്റ്റിലേക്ക് വഴിമാറുന്നത്. അക്കാലത്ത് ഇന്ത്യയിൽ സ്വന്തമായി ഒരു ലക്ഷ്വറി എസ്യുവി നിർമ്മിക്കുക എന്നത് ആത്മഹത്യാപരമായിരുന്നു. അതിഭീമമായ നിർമ്മാണച്ചെലവ്, വിദേശ ബ്രാൻഡുകളുടെ കടുത്ത മത്സരം, പരാജയപ്പെട്ടാൽ വരാവുന്ന കോടികളുടെ നഷ്ടം. എന്നാൽ ആനന്ദ് മഹീന്ദ്ര ആ റിസ്ക് ഏറ്റെടുത്തു.
2002-ൽ സ്കോർപിയോ നിരത്തിലിറങ്ങിയപ്പോൾ ഇന്ത്യൻ ജനത അത് നെഞ്ചിലേറ്റി. മഹീന്ദ്ര എന്ന പേര് ഒരു ‘ജീപ്പ് നിർമ്മാണ കമ്പനി’ എന്നതിൽ നിന്നും മോഡേൺ എസ്യുവികളുടെ രാജാവായി മാറിയത് അവിടെയാണ്. സ്കോർപിയോയ്ക്ക് പിന്നാലെ എക്സ്.യു.വി 500, ഥാർ, ബൊലേറോ തുടങ്ങിയ ഐക്കോണിക് വാഹനങ്ങളിലൂടെ മഹീന്ദ്ര ഇന്ത്യൻ നിരത്തുകൾ ഭരിച്ചു. എന്നാൽ വാഹനങ്ങളിൽ മാത്രം ആനന്ദ് ഒതുങ്ങിനിന്നില്ല. ഐടി സർവീസസ്, ഫിനാൻസ്, എയറോസ്പേസ്, ഹോസ്പിറ്റാലിറ്റി, പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജം എന്നിങ്ങനെ നൂറിലധികം രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് മഹീന്ദ്ര ഗ്രൂപ്പിനെ അദ്ദേഹം വളർത്തി. സാങ്യോങ് മോട്ടോഴ്സ്, പിനിൻഫരീന തുടങ്ങിയ ആഗോള ബ്രാൻഡുകളെ സ്വന്തമാക്കിക്കൊണ്ട് മഹീന്ദ്രയെ ഒരു ആഗോള ബ്രാൻഡാക്കി മാറ്റി.
വണ്ടികളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ ഐടി, ഫിനാൻസ്, റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ്, റിന്യൂവബിൾ എനർജി, ഹോസ്പിറ്റാലിറ്റി എന്നിങ്ങനെ നൂറിലധികം രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് മഹീന്ദ്ര ഗ്രൂപ്പിനെ അദ്ദേഹം ഒരു സാമ്രാജ്യമായി വളർത്തി. വിദേശത്തെ വമ്പൻ ബ്രാൻഡുകളായ സാങ്യോങ് മോട്ടോഴ്സ്, പിനിൻഫരീന എന്നിവയെ ഒക്കെ വിലയ്ക്ക് വാങ്ങി ആഗോള തലത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ കൊടി നാട്ടി.
ഇന്ന് ഏകദേശം 2.5 മുതൽ 3 ബില്യൺ യു.എസ് ഡോളർ വരെ വ്യക്തിഗത ആസ്തിയുള്ള, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള ശതകോടീശ്വരന്മാരിൽ ഒരാളാണ് ആനന്ദ് മഹീന്ദ്ര. പാരമ്പര്യമായി കിട്ടിയ സ്വത്ത് വെറുതെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുക മാത്രമല്ല, സ്വന്തം ദീർഘവീക്ഷണം കൊണ്ടും, കൃത്യമായ റിസ്കുകൾ എടുത്തുകൊണ്ടും, വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിക്കൊണ്ടുമാണ് അദ്ദേഹം ഈ സാമ്രാജ്യം കെട്ടിപ്പടുത്തത്. ഒരു വലിയ ബിസിനസ്സ് പാരമ്പര്യത്തിന്റെ തണലിൽ വിശ്രമിക്കാതെ, കൊടുങ്കാറ്റിലേക്ക് സ്വന്തം കപ്പൽ ഇറക്കിവിട്ട് വിജയം വരിച്ച ഒരു യഥാർത്ഥ ലീഡറുടെ കഥയാണിത്.ലോകം മുഴുവൻ നോ എന്ന് പറയുമ്പോഴും, സ്വന്തം സ്വപ്നങ്ങളെ വിശ്വസിച്ച് ‘യെസ്’ എന്ന് പറയാനുള്ള കരളുറപ്പ്!
