പടവുകൾ താഴേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെല്ലുമ്പോൾ കണ്മുന്നിൽ തെളിയുന്നത് കരിങ്കൽ ശ്രീകോവിൽ. വായുവിൽ കർപ്പൂരത്തിന്റെ സുഗന്ധവും അന്തരീക്ഷത്തിൽ ‘ജയ് ഭവാനി’ വിളികളും അലയടിക്കുന്നു. സാധാരണ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി, ഒരു താഴ്വരയിലേക്ക് എന്നപോലെ പടവുകൾ ഇറങ്ങി ഭഗവതിയുടെ ചാരത്തേക്ക് ചെല്ലുന്ന ആ നിമിഷം ഉള്ളിലെ അഹംഭാവമെല്ലാം അലിഞ്ഞുപോകുന്നതായി തോന്നും. ധർമ്മസംരക്ഷണത്തിനായി പോരാടിയ ഛത്രപതി ശിവജി മഹാരാജാവിന് യുദ്ധക്കളത്തിൽ തുണയാകാൻ ഭവാനി വാളും ദിവ്യാനുഗ്രഹവും നൽകിയ സാക്ഷാൽ തുൽജാ ഭവാനിയുടെ തിരുനടയാണിത്. മഹാരാഷ്ട്രയുടെ വീരചരിത്രവും പൗരാണിക ഹേമഡ്പന്തി വാസ്തുവിദ്യയുടെ വിസ്മയങ്ങളും ഒന്നുചേരുന്ന, തുൽജാപൂരിലെ ഈ മഹാക്ഷേത്രത്തിന്റെ പവിത്രഭൂമിയിലേക്കാണ് ഇന്ന് നമ്മുടെ ഭക്തിസാന്ദ്രമായ ആത്മീയയാത്ര.
ഭാരതത്തിലെ പവിത്രമായ ശാക്തേയ ആരാധനാകേന്ദ്രങ്ങളിൽ അതീവ പ്രാധാന്യമുള്ള ഒന്നായാണ് ഈ മഹാക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. പ്രപഞ്ചനാഥയും സർവ്വേശ്വരിയുമായ ഭവാനി അമ്മ ഇവിടെ തന്റെ ഭക്തരെ കാത്തുരക്ഷിക്കുന്ന കരുണാമയിയായ അമ്മയായും സംരക്ഷകയായും കുടികൊള്ളുന്നു. മഹാരാഷ്ട്രയുടെ വീരചരിത്രവുമായി ഈ തിരുനടയ്ക്ക് അഭേദ്യമായ ബന്ധമുണ്ട്. മണ്ണിൽ ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കാൻ പോരാടിയ ഹിന്ദുവി പദപാദിഷാഹിയുടെ സ്ഥാപകൻ ഛത്രപതി ശിവജി മഹാരാജാവിന്റെ പരമാരാധ്യ ദേവതയായിരുന്നു തുൽജാ ഭവാനി. ഭഗവതിയുടെ പാദങ്ങളിൽ തലവന്ദനം ചെയ്ത് അദ്ദേഹം നേടിയെടുത്ത ഓരോ വിജയത്തിന്റെയും സ്മരണകൾ ഇന്നും ഈ കോവിലിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ തങ്ങിനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ആ തിരുമുറ്റത്ത് കൈകൂപ്പി നിൽക്കുമ്പോൾ നമ്മിലെ ഭയവും ആകുലതകളും എരിഞ്ഞടങ്ങി, ഉള്ളിൽ ഒരു പുതിയ ചൈതന്യം നിറയുന്നത് ഭക്തർക്ക് അനുഭവപ്പെടും.
കരിങ്കല്ലുകളിൽ തീർത്ത ഈ മഹാസമുച്ചയം ഹേമഡ്പന്തി എന്ന സവിശേഷമായ വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലിയിലാണ് പണിതുയർത്തിയിരിക്കുന്നത്. കൂറ്റൻ കൽഗോപുരങ്ങളും വിശാലമായ തിരുമുറ്റങ്ങളും കടന്ന് ശ്രീകോവിലിലേക്ക് എത്തുമ്പോൾ ഈ ക്ഷേത്രം നമ്മെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തും. മുകളിലേക്ക് ഉയർന്നുനിൽക്കുന്ന സാധാരണ ഗോപുരങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി, പ്രധാന കവാടത്തിൽ നിന്നും പടവുകൾ താഴേക്ക് ഇറങ്ങി വേണം അമ്മയുടെ സന്നിധിയിലേക്ക് എത്തുവാൻ. ലൗകികസുഖങ്ങളുടെ ഉയരങ്ങളിൽ നിന്നും അഹംഭാവം വെടിഞ്ഞ്, വിനയത്തോടെ അമ്മയുടെ പാദങ്ങളിലേക്ക് താഴേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെല്ലുന്ന ഈ ദർശനരീതി ആത്മാവിനെ തൊട്ടുണർത്തുന്ന ഒരു വേറിട്ട അനുഭവമാണ്. പൂജാരിമാരുടെ മന്ത്രോച്ചാരണങ്ങളും, കർപ്പൂരഗന്ധവും, ദേവീ സ്തുതികളും ഒത്തുചേരുമ്പോൾ ഈ ഭൂമി ഭൗതികലോകത്തിനപ്പുറമുള്ള ഒരു നിഗൂഢമായ ആത്മീയ സാമ്രാജ്യമായി മാറും.
വർഷത്തിൽ ഒൻപത് രാവുകൾ ഭക്തിയുടെ ജ്വാല പടർത്തുന്ന നവരാത്രി നാളുകളിലാണ് ഈ പുണ്യഭൂമി അതിന്റെ പൂർണ്ണമായ ആത്മീയ വൈഭവത്തിലെത്തുന്നത്. ലക്ഷക്കണക്കിന് ഭക്തർ ഒഴുകിയെത്തുന്ന ആ സമയങ്ങളിൽ, തിരുനടയിലുടനീളം നടക്കുന്ന ദീപാരാധനകളും ഘനഗംഭീരമായ ഘോഷയാത്രകളും ഏതൊരു മനുഷ്യനെയും ഭക്തിയുടെ പരകോടിയിൽ എത്തിക്കും. ഉത്സവങ്ങൾക്ക് പുറമെ, തങ്ങളുടെ കുടുംബ ഐശ്വര്യത്തിനായും നേർച്ചകൾക്കായും നിത്യേന പതിനായിരങ്ങളാണ് തുൽജാപൂരിലേക്ക് യാത്രയാകുന്നത്. നൂറ്റാണ്ടുകളായി പ്രാദേശിക രാജവംശങ്ങളുടെയും ലക്ഷോപലക്ഷം ജനങ്ങളുടെയും ഹൃദയങ്ങളിൽ കുടിയിരിക്കുന്ന തുൽജാ ഭവാനി ക്ഷേത്രം, ഇന്നും ഓരോ ഭക്തന്റെയും കണ്ണീരൊപ്പി ആത്മീയമായ ജന്മസാഫല്യവും പരമശാന്തിയും പകർന്നുനൽകുന്ന മോക്ഷത്തിന്റെ മഹാപുണ്യതീർത്ഥ വഴിയാണ്.
