മുൻ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനിയുടെ വിലാപയാത്രയോടനുബന്ധിച്ച് ടെഹ്റാനിലെ ഗ്രാൻഡ് മൊസല്ല പ്രാർത്ഥനാ കോംപ്ലക്സിൽ ഒത്തുകൂടിയ ലക്ഷക്കണക്കിന് ജനങ്ങൾ യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിനെയും ഇസ്രായേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെന്യാമിൻ നെതന്യാഹുവിനെയും വധിക്കാൻ പരസ്യമായി ആഹ്വാനം ചെയ്തു. പശ്ചിമേഷ്യൻ യുദ്ധത്തെത്തുടർന്നുണ്ടായ കടുത്ത പ്രതിസന്ധികൾ കാരണം നാല് മാസത്തോളം വൈകിയാണ് ഖമേനിയുടെയും ഫെബ്രുവരി 28-ലെ യുഎസ്-ഇസ്രായേൽ വ്യോമാക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബത്തിലെ മറ്റ് നാല് പേരുടെയും അന്ത്യോപചാര ചടങ്ങുകൾ ഇറാൻ ഭരണകൂടം സംഘടിപ്പിച്ചത്. കടുത്ത ദുഃഖവും പ്രതികാര ദാഹവും ഒരുപോലെ പ്രകടമായ ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ലക്ഷക്കണക്കിന് ജനങ്ങളാണ് പുലർച്ചെ മുതൽ ഗ്രാൻഡ് മൊസല്ലയിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തിയത്. പ്രതികാരത്തിന്റെ പ്രതീകമായ ചുവന്ന പതാകകളും ഇറാൻ ദേശീയ പതാകകളും ഖമേനിയുടെ ചിത്രങ്ങളും കൈകളിലേന്തിയ ജനക്കൂട്ടം അമേരിക്കയ്ക്കും ഇസ്രായേലിനുമെതിരെ കടുത്ത മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ മുഴക്കി. ചടങ്ങിന് നേതൃത്വം നൽകിയ പ്രമുഖ കവി മുഹമ്മദ് റസൂലി ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ ഉച്ചഭാഷിണിയിലൂടെ ട്രംപിനെ വധിക്കേണ്ടത് തങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ വലിയ ജനരോഷത്തോടെയാണ് ജനക്കൂട്ടം അതിനെ പിന്തുണച്ചത്. തങ്ങളുടെ നേതാവിനെ കൊന്നവരോട് പ്രതികാരം ചെയ്യുക എന്നതിലുപരി മറ്റൊന്നും ഇപ്പോൾ ചിന്തിക്കാനില്ലെന്ന് ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്ത സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങളും മാധ്യമങ്ങളോട് പ്രതികരിച്ചു. ഇതിനിടയിൽ, ആശയങ്ങളെ കൊന്നൊടുക്കാൻ സാധിക്കില്ലെന്ന് ഓർമ്മിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അർമേനിയയിലെ ഇറാൻ അംബാസഡർ ഖലീൽ ഷിർഗൊലാമി രംഗത്തെത്തിയപ്പോൾ, ശത്രുക്കൾക്കെതിരെയുള്ള പ്രതിരോധവും പ്രതികാരവുമാണ് ജനങ്ങളുടെ ഇപ്പോഴത്തെ ലക്ഷ്യമെന്ന് നാഷണൽ സെക്യൂരിറ്റി കൗൺസിൽ സെക്രട്ടറി മുഹമ്മദ് ബാഗർ സോൾഖാദർ വ്യക്തമാക്കി.
ഇസ്രായേലിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള സുരക്ഷാ ഭീഷണികൾ നിലനിൽക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിലും ഇറാന്റെ ഉന്നത രാഷ്ട്രീയ-സൈനിക നേതൃത്വം പരസ്യമായി ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തത് രാജ്യത്തിന്റെ ഐക്യത്തിന്റെയും ആത്മവിശ്വാസത്തിന്റെയും പ്രകടനമായി മാറി. യുദ്ധം ആരംഭിച്ചതിന് ശേഷം ആദ്യമായി റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് മേധാവി ജനറൽ അഹമ്മദ് വാഹിദിയും ഖമേനിയുടെ മക്കളായ മസൂദ്, മെയ്സം, മുസ്തഫ എന്നിവരും പൊതുവേദിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഇറാൻ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെഷഷ്കിയൻ, യുഎസുമായുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്ന പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ മുഹമ്മദ് ബാഗർ ഖാലിബാഫ്, ഖുദ്സ് ഫോഴ്സ് തലവൻ ഇസ്മായിൽ ഖാനി എന്നിവരും ചടങ്ങിൽ സന്നിഹിതരായിരുന്നു. എന്നാൽ, വ്യോമാക്രമണത്തിൽ പരിക്കേറ്റ് ഒളിവിൽ കഴിയുകയാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന ഖമേനിയുടെ മറ്റൊരു മകനും അടുത്ത പരമോന്നത നേതാവാകാൻ സാധ്യതയുള്ളതുമായ മൊജ്താബ ഖമേനി ചടങ്ങിൽ എത്തിയിരുന്നില്ല. മുൻപ് പൊതുവേദികൾ ലക്ഷ്യമിട്ട് ഇസ്രായേൽ ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുള്ളതിനാലും മൊജ്താബയെ വധിക്കുമെന്ന് ഇസ്രായേൽ ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളതിനാലും വലിയ സുരക്ഷാ മുൻകരുതലുകളാണ് രാജ്യം സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
97 കാരനായ പ്രമുഖ ഷിയാ പുരോഹിതൻ ആയത്തുള്ള ജാഫർ സുബഹാനിയാണ് ഖമേനിയുടെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരുമകൾ സഹ്റ ഹദ്ദാദ്, 14 മാസം മാത്രം പ്രായമുള്ള കൊച്ചുമകൾ സഹ്റ മുഹമ്മദി എന്നിവരുടെയും മൃതദേഹങ്ങൾക്കായുള്ള പ്രത്യേക പ്രാർത്ഥനകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയത്. മുതിർന്നവരുടെ പെട്ടികൾക്കൊപ്പം വെച്ചിരുന്ന കുഞ്ഞിന്റെ ചെറിയ പെട്ടി ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്ത പ്രാർത്ഥനയ്ക്കായി എത്തിയവരുടെ കണ്ണുകളെ ഈറനണിയിക്കുന്ന കാഴ്ചയായിരുന്നു. വരും ദിവസങ്ങളിൽ ഭൗതികശരീരങ്ങൾ അടങ്ങിയ പെട്ടികൾ ടെഹ്റാനിലെ പ്രധാന തെരുവുകളിലൂടെ വിലാപയാത്രയായി കൊണ്ടുപോകും. ദുഃഖാചരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി നഗരത്തിലെ പ്രധാന പാതകളും വ്യോമപാതകളും അധികൃതർ പൂർണ്ണമായി അടച്ചിട്ടിരിക്കുകയാണ്. വ്യാഴാഴ്ച ഖമേനിയുടെ ജന്മസ്ഥലമായ മാഷാദിലെ ഇമാം റെസ മസ്ജിദിൽ സംസ്കാര ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നതോടെ ഔദ്യോഗിക ദുഃഖാചരണം അവസാനിക്കും.
ആഗോള ഊർജ്ജ മേഖലയിൽ നിർണ്ണായകമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണം ആവശ്യപ്പെട്ട് യുഎസുമായി ഇറാൻ ചർച്ചകൾ നടത്തുന്ന പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ഈ വിലാപയാത്ര ജനങ്ങളെ ഭരണകൂടത്തിന് പിന്നിൽ അണിനിരത്താനുള്ള ഒരു വേദിയായും മാറിയിട്ടുണ്ട്. നിലവിൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പൽ ഗതാഗതം യുഎസ് നാവികസേനയുടെ നിരീക്ഷണത്തിൽ ഭാഗികമായി പുനരാരംഭിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും മേഖലയിലെ സുരക്ഷാ ഭീഷണികൾ ഇപ്പോഴും ഉയർന്ന നിലയിൽ തന്നെ തുടരുകയാണ്.
