വീട്ടിൽ നമ്മൾ സഹോദരങ്ങൾ തമ്മിൽ കൊച്ചു വഴക്കുണ്ടായാൽ എന്ത് ചെയ്യും? പരസ്പരം കുറച്ചുനേരം മിണ്ടാതിരിക്കും, അല്ലേ? എന്നാൽ, ഒരു തെറ്റിദ്ധാരണയുടെയും ഈഗോയുടെയും പേരിൽ സഹോദരങ്ങൾ തമ്മിലടിച്ചപ്പോൾ, അത് ബിസിനസ്സ് ലോകത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെത്തന്നെ രണ്ടു കഷ്ണങ്ങളാക്കി മുറിക്കുമെന്ന് ആരറിഞ്ഞു! ജർമ്മനിയിലെ ഒരു കൊച്ചു ഗ്രാമത്തിൽ അടിയുണ്ടാക്കി പിരിഞ്ഞ രണ്ട് സഹോദരന്മാർ സൃഷ്ടിച്ചത് ഇന്നിതാ ലോകത്തിലെ സകല കായികതാരങ്ങളും സാധാരണക്കാരും നെഞ്ചിലേറ്റുന്ന രണ്ട് കോടീശ്വര ബ്രാൻഡുകളാണ്—’അഡിഡാസും’ (Adidas) ‘പൂമയും’ (Puma)! ഒരു ഗ്രാമത്തിലെ ജനങ്ങളെ ഒന്നാകെ രണ്ട് ക്യാമ്പുകളാക്കി മാറ്റിയ, കാലിലെ ഷൂ നോക്കി മാത്രം സൗഹൃദം സ്ഥാപിക്കാൻ മനുഷ്യരെ പഠിപ്പിച്ച ആ വൈരാഗ്യത്തിന്റെയും, അതിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ആഗോള ബിസിനസ്സ് സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെയും കഥ അറിയാമോ?” പരസ്പരം കണ്ടാൽ മുഖം തിരിച്ചുകളഞ്ഞ ആ സഹോദരങ്ങളുടെ ശത്രുത, എങ്ങനെയാണ് ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ സ്പോർട്സ് ബ്രാൻഡ് യുദ്ധമായി മാറിയതെന്ന് നമുക്കൊന്ന് നോക്കാം
കഥയുടെ തുടക്കം 1920-കളിൽ ജർമ്മനിയിലെ ഹെർസോഗെനൗറാക്ക് (Herzogenaurach) എന്ന കൊച്ചു പട്ടണത്തിലാണ്. അഡോൾഫ് ഡാസ്ലർ (ആദി) എന്ന അനിയനും, റൂഡോൾഫ് ഡാസ്ലർ (റൂഡി) എന്ന ഏട്ടനും ചേർന്ന് സ്വന്തം വീടിന്റെ അലക്കുകുഴിയിൽ ‘ഡാസ്ലർ ബ്രദേഴ്സ് ഷൂ ഫാക്ടറി’ ആരംഭിച്ചു. ആദി ഒരു ശാന്തനായ എഞ്ചിനീയറിംഗ് തലച്ചോറുള്ള ഡിസൈനറായിരുന്നു. റൂഡിയാകട്ടെ, എന്ത് സാധനവും വിറ്റഴിക്കാൻ കഴിവുള്ള മാസ്സ് സെയിൽസ്മാനും! 1936-ലെ ബെർലിൻ ഒളിമ്പിക്സിൽ ഇതിഹാസ താരം ജെസ്സി ഓവൻസിന് ഇവർ ഉണ്ടാക്കിയ സ്പൈക്ക് ഷൂ നൽകിയതോടെ, ഹിറ്റ്ലറുടെ ഭീഷണികൾക്കിടയിലും ആ ബ്രാൻഡ് ലോകശ്രദ്ധ നേടി.
പക്ഷേ, വളർച്ചയ്ക്കൊപ്പം അവർക്കിടയിൽ ഈഗോയും തെറ്റിദ്ധാരണകളും വളർന്നു. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത് ബോംബാക്രമണങ്ങൾക്കിടയിൽ പരസ്പരം പറഞ്ഞ ചില വാചകങ്ങളും കുടുംബ തർക്കങ്ങളും ആ സഹോദരബന്ധത്തിൽ നികത്താനാവാത്ത വിടവ് സൃഷ്ടിച്ചു. ഒടുവിൽ 1948-ൽ, ‘ഇനി ഒന്നിച്ചു മുന്നോട്ട് പോകാനാവില്ല’ എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച് അവർ പണിശാലയും സ്വത്തുക്കളും വിഭജിച്ച് രണ്ടു വഴിക്കായി പിരിഞ്ഞു! ആദി തന്റെ പേരിന്റെ ആദ്യ അക്ഷരങ്ങൾ ചേർത്ത് ‘Adidas’ (Adi + Das) ഉണ്ടാക്കി. റൂഡി ആദ്യം ‘Ruda’ എന്നും പിന്നീട് അത് മാറ്റി ‘Puma’ എന്നും കമ്പനിക്ക് പേരിട്ടു. ഔറക്ക് നദിയുടെ ഒരു കരയിൽ അഡിഡാസും മറുകരയിൽ പൂമയും തലയുയർത്തി നിന്നു.
ഈ രണ്ടു സഹോദരന്മാരുടെ വഴക്ക് അവരുടെ ബിസിനസ്സിനെ മാത്രമല്ല, ആ ഗ്രാമത്തിലെ സാധാരണക്കാരായ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതത്തെത്തന്നെ മാറ്റിമറിച്ചു. ഗ്രാമം രണ്ട് ചേരികളായി പിരിഞ്ഞു. അഡിഡാസിലെ ജീവനക്കാരും പൂമയിലെ ജീവനക്കാരും പരസ്പരം മിണ്ടാനോ, ഒരുമിച്ച് മദ്യപിക്കാനോ, വിവാഹം കഴിക്കാൻ പോലും തയ്യാറായില്ല. വഴിയിൽ വെച്ച് രണ്ട് മനുഷ്യർ കണ്ടുമുട്ടിയാൽ അവർ ആദ്യം നോക്കിയത് പരസ്പരം മുഖത്തേക്കല്ല, മറിച്ച് കാലിലെ ഷൂസിലേക്കായിരുന്നു! അഡിഡാസിന്റെ മൂന്ന് വരകളുള്ള ഷൂസാണോ അതോ പൂമയുടെ ചാടുന്ന പുലിയുള്ള ഷൂസാണോ ഇട്ടിരിക്കുന്നത് എന്ന് നോക്കി മാത്രമാണ് ആളുകൾ സംസാരിച്ചിരുന്നത് തന്നെ! അതുകൊണ്ടുതന്നെ ചരിത്രത്തിൽ ആ ഗ്രാമം ‘Town of Bent Necks’ (കുനിഞ്ഞ കഴുത്തുകളുള്ളവരുടെ പട്ടണം) എന്നറിയപ്പെട്ടു.
എന്നാൽ, ഈ കടുത്ത ശത്രുതയും മത്സരബുദ്ധിയുമാണ് ബിസിനസ്സിൽ വിപ്ലവമായത്! ഏട്ടനെ തോൽപ്പിക്കാൻ അനിയനും, അനിയനെ വെട്ടാൻ ഏട്ടനും പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകളും വേഗതയേറിയ ഡിസൈനുകളും വിപണിയിലെത്തിച്ചു. ഫുട്ബോൾ ലോകകപ്പുകൾ, ഒളിമ്പിക്സുകൾ, ലയണൽ മെസ്സി, ഉസൈൻ ബോൾട്ട്, നെയ്മർ തുടങ്ങിയ സൂപ്പർസ്റ്റാറുകളായ അത്ലറ്റുകൾ എന്നിവരെ സ്വന്തമാക്കാൻ രണ്ട് കമ്പനികളും കോടികൾ ഒഴുക്കി. ജനങ്ങൾ ഈ മത്സരത്തെ കൈയടിയോടെയാണ് സ്വീകരിച്ചത്. സ്പോർട്സ് ഷൂസ് എന്നാൽ വെറുമൊരു കായിക ഉപകരണമല്ല, അത് ഒരു സ്റ്റൈലും ആറ്റിറ്റ്യൂഡുമാണെന്ന് ലോകത്തെ പഠിപ്പിച്ചത് ഈ സഹോദരങ്ങളുടെ യുദ്ധമായിരുന്നു!
വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി, സ്ഥാപകരായ രണ്ട് സഹോദരന്മാരും ഈ ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞെങ്കിലും ഈ രണ്ട് സ്ഥാപനങ്ങളും ഇന്ന് ആഗോള ഓഹരി വിപണിയിൽ തിളങ്ങിനിൽക്കുന്ന കോടീശ്വര കമ്പനികളാണ്. ഇന്ന് ഡാസ്ലർ കുടുംബത്തിന് ഇതിൽ അധികാരമില്ല. അഡിഡാസ് ഇന്ന് വാർഷിക വിറ്റുവരവിൽ €21 ബില്യണിലധികം (₹1,90,000+ കോടി രൂപ) നേടുന്ന, ലോകത്തെ രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ സ്പോർട്സ് ബ്രാൻഡാണ്. ബ്ലാക്ക് റോക്ക് തുടങ്ങിയ ആഗോള ഫണ്ടുകൾ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഈ കമ്പനിയുടെ ഇപ്പോഴത്തെ അമരക്കാരൻ ബിജോൺ ഗുൽഡൻ (Bjørn Gulden) ആണ്—കൗതുകകരമായ കാര്യം ഇദ്ദേഹം മുൻപ് പൂമയുടെ സി.ഇ.ഓ ആയിരുന്നു എന്നതാണ്! മറുഭാഗത്ത്, ഗുച്ചിയുടെ ഉടമകളായ ഗൂച്ചി ഗ്രൂപ്പിന്റെ കേറിംഗ് ഫാമിലിയുടെ പങ്കാളിത്തമുള്ള പൂമ, ഇന്ന് €8.6 ബില്യണിലധികം (₹77,000+ കോടി രൂപ) വാർഷിക വരുമാനമുള്ള ഭീമനായി വളർന്നു കഴിഞ്ഞു.
ജീവിതകാലം മുഴുവൻ പരസ്പരം മിണ്ടാതെ, വിദ്വേഷം വെച്ചുപുലർത്തി മരിച്ചുവീണ ആ സഹോദരന്മാർ ഒന്നുമറിയാതെ ലോകത്തിന് നൽകിയത് രണ്ട് മഹത്തായ സാമ്രാജ്യങ്ങളാണ്. വിധി വൈപരീത്യമെന്നു പറയട്ടെ, ഇന്നും ഈ രണ്ട് ആഗോള ഭീമന്മാരുടെയും പ്രധാന ആസ്ഥാനം ജർമ്മനിയിലെ അതേ പഴയ ഹെർസോഗെനൗറാക്ക് പട്ടണത്തിൽ ഏതാനും കിലോമീറ്ററുകൾ മാത്രം വ്യത്യാസത്തിൽ ഒരേ മണ്ണിൽ തന്നെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു!
ജീവിതകാലം മുഴുവൻ പരസ്പരം മിണ്ടാതെ, പരസ്പരം വിദ്വേഷം വെച്ചുപുലർത്തി മരിച്ചുവീണ ആ സഹോദരന്മാർ ഒന്നുമറിയാതെ ലോകത്തിന് നൽകിയത് രണ്ട് മഹത്തായ സാമ്രാജ്യങ്ങളാണ്.
