മഹാഭാരത യുദ്ധത്തിന്റെ ഭീകരതയെക്കുറിച്ചും കുരുക്ഷേത്രഭൂമിയിലെ രക്തച്ചൊരിച്ചിലിനെക്കുറിച്ചും നാം ഒട്ടേറെ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. വലിയ അപരാധങ്ങളും ആയുധങ്ങളും കൊടും ചതികളുമാണ് ആ മഹാവിനാശത്തിന് വഴിവെച്ചതെന്ന് ഭൂരിഭാഗം പേരും കരുതുന്നു. എന്നാൽ അതിലും നിശബ്ദവും അപകടകരവുമായ മറ്റൊരു യാഥാർത്ഥ്യമുണ്ട്; മനുഷ്യർ വൈകാരികമായി എടുക്കുന്ന ചില ചെറിയ തീരുമാനങ്ങളാണ് പിന്നീട് വൻ ദുരന്തങ്ങളായി വളരുന്നത്. വിവേകത്തെക്കാൾ വികാരങ്ങൾക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകി തലമുറകൾ കൈക്കൊണ്ട അത്തരം കൊച്ചു തെറ്റുകളാണ് ഒടുവിൽ കുരുക്ഷേത്രത്തിലെ രക്തച്ചൊരിച്ചിലിലേക്ക് നയിച്ച മഹാഭാരതത്തിന്റെ അസ്ഥിവാരം.
ശന്തനുവിന്റെ പ്രണയവും ദീർഘവീക്ഷണമില്ലാത്ത തീരുമാനങ്ങളും
ശന്തനു മഹാരാജാവിന് ഗംഗയോടും പിന്നീട് സത്യവതിയോടും തോന്നിയ തീവ്രമായ പ്രണയത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ പരമ്പരയുടെ തുടക്കം. സ്വന്തം വികാരങ്ങൾക്ക് അടിമപ്പെട്ട് അവരുടെ നിബന്ധനകൾ കണ്ണടച്ച് സ്വീകരിച്ച ശന്തനു, വരാനിരിക്കുന്ന രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവിയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചില്ല. ഉദ്ദേശ്യശുദ്ധിയുണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ പോലും ദീർഘവീക്ഷണമില്ലാതെ എടുത്ത ഈ തീരുമാനങ്ങൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അടിത്തറയിളക്കി.
ഭീഷ്മരുടെ പ്രതിജ്ഞയും തലമുറകളെ വേട്ടയാടിയ ത്യാഗവും
പിതാവിന്റെ ആഗ്രഹം സാധിച്ചുകൊടുക്കാനായി ദേവവ്രതൻ (ഭീഷ്മർ) എടുത്ത ഭീഷ്മ പ്രതിജ്ഞ ത്യാഗത്തിന്റെയും പിതൃഭക്തിയുടെയും ഉദാത്ത മാതൃകയായി വാഴ്ത്തപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അത് രാജ്യത്തിന് ഉണ്ടാക്കിയത് നികത്താനാവാത്ത നഷ്ടമാണ്. പെട്ടെന്നുള്ള ഒരു പ്രതിസന്ധി പരിഹരിച്ചെങ്കിലും, കുരുവംശത്തിന് ശക്തനും യോഗ്യനുമായ ഒരു അവകാശിയില്ലാത്ത അവസ്ഥ ആ പ്രതിജ്ഞയുണ്ടാക്കി. ആ വിടവിലൂടെയാണ് പിൽക്കാലത്ത് കൊട്ടാരച്ചതികളും സിംഹാസനത്തിനായുള്ള അങ്കങ്ങളും കടന്നുവന്നത്.
ധൃതരാഷ്ട്രരുടെ അന്ധമായ പുത്രവാത്സല്യവും മൗനവും
മകനായ ദുര്യോധനനോടുള്ള അന്ധമായ സ്നേഹം കാരണം ധൃതരാഷ്ട്രർ പാലിച്ച മൗനമാണ് അനീതിക്ക് ഏറ്റവും വലിയ വളമായത്. ദുര്യോധനന്റെ അഹങ്കാരവും അസൂയയും ഒറ്റമൂലിക കൊണ്ട് ഉണ്ടായതല്ല; ധൃതരാഷ്ട്രരുടെ പിന്തുണയും തെറ്റുകൾ കണ്ടില്ലെന്ന് നടിച്ച മൗനവുമാണ് അവനെ ക്രൂരനാക്കിയത്. നീതി എന്തെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടും സ്വാർത്ഥത മൂലം മിണ്ടാതിരുന്ന അധികാരിയുടെ മൗനം ധർമ്മത്തിന്റെ പതനത്തിന് വേഗത കൂട്ടി.
നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത അഹങ്കാരവും പാണ്ഡവ വിരോധവും
മറ്റുള്ളവരുമായി സ്വയം താരതമ്യം ചെയ്ത് അപകർഷതാബോധം വളർത്തിയെടുത്താണ് ദുര്യോധനൻ തന്റെ അഹങ്കാരം വളർത്തിയത്. പാണ്ഡവരുടെ വളർച്ചയിൽ അസൂയപൂണ്ട അവൻ, സ്വന്തം മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ പൂർണ്ണമായും പരാജയപ്പെട്ടു. ആ വ്യക്തിപരമായ വിദ്വേഷം പിന്നീട് ഒരു വംശത്തിന്റെ തന്നെ നാശത്തിന് കാരണമായി മാറി.
യുദ്ധമല്ലാതെ മറ്റൊരു വഴിയില്ലാത്ത അവസ്ഥ
പാഞ്ചാലിയുടെ വസ്ത്രക്ഷേപവും ചതിച്ചൂതും കഴിഞ്ഞ് പാണ്ഡവർ കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തുമ്പോഴേക്കും തിരുത്താൻ കഴിയാത്തവിധം കാര്യങ്ങൾ കൈവിട്ടുപോയിരുന്നു. സാക്ഷാൽ ശ്രീകൃഷ്ണ പരമാത്മാവ് തന്നെ നേരിട്ടെത്തി സമാധാനശ്രമങ്ങൾ നടത്തിയെങ്കിലും, അന്നേവരെ കെട്ടിക്കിടന്ന അനീതിയുടെ കറകൾ കഴുകിക്കളയാൻ യുദ്ധമല്ലാതെ വേറെ വഴിയില്ലായിരുന്നു.
തുടക്കത്തിൽ തന്നെ തിരുത്താമായിരുന്ന ചെറിയ തെറ്റുകളെ നിസ്സാരമായി കണ്ടപ്പോൾ, അത് ആർക്കും തടയാനാവാത്ത മഹാവിപത്തായി മാറി. വലിയ ദുരന്തങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുന്നതല്ലെന്നും, വിവേകമില്ലാതെ എടുക്കുന്ന ഓരോ ചെറിയ തീരുമാനത്തിന്റെയും വില വരുംതലമുറകൾക്ക് കൊടുക്കേണ്ടിവരുമെന്നുമുള്ള വലിയ പാഠമാണ് മഹാഭാരതത്തിന്റെ തുടക്കം നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത്.
