“എട്ട് കിലോമീറ്റർ അപ്പുറം വരെ ഭൂമി കുലുങ്ങുന്ന അലർച്ച, കഴുത്തിലൊരു കൂറ്റൻ രോമക്കുപ്പായം, ദിവസവും 20 മണിക്കൂർ കൂളായി കിടന്നുറങ്ങുന്ന ആലസ്യം; വേട്ടയാടാൻ മുഴുവൻ പെൺപടയെ വിട്ടിട്ട് ഭക്ഷണം റെഡിയാകുമ്പോൾ മാത്രം ആദ്യത്തെ പങ്ക് ചോദിച്ചുവാങ്ങുന്ന സാമർത്ഥ്യക്കാരൻ.
നിങ്ങൾ ആഫ്രിക്കയിലെ സെറെൻഗെറ്റി സവാനകളിലൂടെയോ നമ്മുടെ ഗുജറാത്തിലെ ഗിർ കാടുകളിലൂടെയോ ശാന്തമായി യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ അന്തരീക്ഷം പെട്ടെന്ന് നിശ്ചലമാകുന്നതുപോലെ തോന്നിയാൽ ഒട്ടും സംശയിക്കേണ്ട; സാക്ഷാൽ ‘കാടിന്റെ രാജാവായ സിംഹം സമീപത്തെവിടെയോ ഉണ്ട്. എന്നാൽ ചരിത്രപരമായ ഒരു വലിയ വിരോധാഭാസമുണ്ട്—കാടിന്റെ രാജാവ് എന്ന് മനുഷ്യൻ നൂറ്റാണ്ടുകളായി കൊട്ടിഘോഷിച്ച ഈ കക്ഷി യഥാർത്ഥത്തിൽ ജീവിക്കുന്നത് കൊടുംകാടുകളിലല്ല, മറിച്ച് ആഫ്രിക്കയിലെ വിശാലമായ പുൽമേടുകളിലും (Savannas), കുറ്റിക്കാടുകളിലും, അർദ്ധ-വരണ്ട പ്രദേശങ്ങളിലുമാണ്. ജന്തുശാസ്ത്രത്തിൽ ‘മാമേലിയ’ (Mammalia) വർഗ്ഗത്തിലെ ‘കാർണിവോറ’ (Carnivora) നിരയിൽ ‘ഫെലിഡേ’ (Felidae) കുടുംബത്തിലെ പാന്തേറ ലിയോ (Panthera leo) എന്ന ശാസ്ത്രീയനാമത്തിലാണ് സിംഹങ്ങൾ അറിയപ്പെടുന്നത്. കടുവ, പുള്ളിപ്പുലി, ജാഗ്വാർ, സ്നോ ലെപ്പേർഡ് എന്നിവരുടെ അടുത്ത ബന്ധുവായ ഈ വമ്പൻ പൂച്ച, ഒറ്റയ്ക്ക് നടന്നു നീങ്ങുന്ന മറ്റ് കാട്ടുപൂച്ചകളിൽ നിന്നും തികച്ചും വ്യത്യസ്തനായ ഒരു പക്കാ സോഷ്യൽ ജീവിയാണ്!
മറ്റ് കാട്ടുപൂച്ചകളെല്ലാം ഏകാന്തജീവിതം നയിക്കുമ്പോൾ സിംഹങ്ങൾ ജീവിക്കുന്നത് ‘പ്രൈഡ്’ (Pride) എന്ന് വിളിക്കുന്ന അതിശക്തമായ ഒരു കൂട്ടായ്മയിലാണ്. ഒരു പ്രൈഡിൽ സാധാരണയായി പരസ്പരം രക്തബന്ധമുള്ള അഞ്ചോ ആറോ പെൺസിംഹങ്ങളും, അവയുടെ കുഞ്ഞുങ്ങളും, കൂട്ടത്തിന് കാവൽ നിൽക്കുന്ന ഒന്നോ രണ്ടോ ശക്തരായ ആൺസിംഹങ്ങളും അടങ്ങുന്നു. ഈ സാമ്രാജ്യത്തിലെ യഥാർത്ഥ ചാലകശക്തി പെൺസിംഹങ്ങളാണ് (Lionesses). ഇരപിടിത്തത്തിന്റെ 85 മുതൽ 90 ശതമാനവും നിർവ്വഹിക്കുന്നത് ഈ പെൺപടയാണ്. ആൺസിംഹത്തേക്കാൾ ഭാരക്കുറവും വഴക്കവുമുള്ള പെൺസിംഹങ്ങൾ ഇരയെ തന്ത്രപരമായി വളഞ്ഞ്, പതുങ്ങിയിരുന്ന്, കാറ്റിന്റെ ദിശ മനസ്സിലാക്കി ഒളിച്ചടുക്കുന്നു. സിംഹങ്ങൾക്ക് ഹൃദയത്തിന്റെ വലിപ്പം ശരീരഭാരവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ കുറവായതിനാൽ അവ ദീർഘദൂര ഓട്ടക്കാരല്ല. എന്നാൽ ഹ്രസ്വദൂരങ്ങളിൽ മണിക്കൂറിൽ 60 മുതൽ 80 കിലോമീറ്റർ വരെ മിന്നൽ വേഗതയിൽ പായാൻ ഇവയ്ക്ക് സാധിക്കും. ജീബ്ര, വൈൽഡ്ബീസ്റ്റ്, കേപ് ബഫല്ലോ തുടങ്ങിയ വമ്പൻ മൃഗങ്ങളെ അതിവിദഗ്ദ്ധമായ ടീം വർക്കിലൂടെ അവർ വീഴ്ത്തുന്നു. വേട്ട കഴിഞ്ഞ് മാംസം റെഡിയാകുമ്പോൾ മാത്രം ആൺസിംഹമെത്തി രാജകീയമായി ആദ്യം ഭക്ഷിക്കുന്നു! ഇതിനെ നമ്മൾ മടിയെന്ന് വിളിക്കുമെങ്കിലും, വലിപ്പമേറിയ പോത്തുകളെ വീഴ്ത്തുന്നതിലും അന്യസിംഹങ്ങളിൽ നിന്നും കഴുതപ്പുലികളിൽ നിന്നും പ്രൈഡിനെ ജീവൻകൊടുത്ത് കാക്കുന്നതിലും ആൺസിംഹങ്ങൾ മുൻപന്തിയിലാണ്.
ആൺസിംഹത്തിന്റെ തലയ്ക്കും കഴുത്തിനും ചുറ്റുമുള്ള ‘മേൻ’ (Mane) എന്ന രോമക്കുപ്പായം വെറുമൊരു അലങ്കാരമല്ല. പ്രായവും ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ ഹോർമോണിന്റെ അളവും കൂടുന്തോറും ഈ രോമക്കുപ്പായം കറുത്ത് കൂടുതൽ കട്ടിയുള്ളതായി മാറുന്നു. ഇത് അവൻ ആരോഗ്യവാനും കരുത്തനുമാണെന്നതിന്റെ ജൈവശാസ്ത്രപരമായ സൂചനയാണ്. മറ്റ് ആൺസിംഹങ്ങളുമായുള്ള രക്തരൂക്ഷിതമായ പോരാട്ടങ്ങളിൽ കഴുത്തിലെ പ്രധാന രക്തക്കുഴലുകളെ മാരകമായ കടിയേൽക്കാതെ സംരക്ഷിക്കുന്ന ഒരു പ്രകൃതിദത്ത കവചം കൂടിയാണിത്. രണ്ട് മുതൽ നാല് വയസ്സുവരെ പ്രായമാകുമ്പോൾ ചെറുപ്പക്കാരായ ആൺസിംഹങ്ങളെ പ്രൈഡിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കും. ഇവർ ‘കൊയലിഷൻ’ (Coalition) എന്ന പേരിൽ സംഘം ചേർന്ന് പുതിയ പ്രൈഡുകൾ ആക്രമിച്ച് കീഴടക്കാൻ നടക്കുന്നു. ഒരു പുതിയ ആൺസിംഹം പഴയ രാജാവിനെ തോൽപ്പിച്ച് അധികാരം പിടിച്ചെടുക്കുമ്പോൾ അവിടെ അരങ്ങേറുന്നത് അതിജീവനത്തിന്റെ ക്രൂരമായ മറ്റൊരു നാടകമാണ്—ഇൻഫാന്റിസൈഡ് (Infanticide)! പഴയ രാജാവിന്റെ ചോരയിലുള്ള ചെറിയ കുഞ്ഞുങ്ങളെ പുതിയ ഭരണാധികാരി കൊന്നൊടുക്കുന്നു. പെൺസിംഹങ്ങൾക്ക് വേഗത്തിൽ വീണ്ടും ഈസ്ട്രസ് ഘട്ടത്തിലേക്ക് (Oestrus – ഇണചേരാനുള്ള അവസ്ഥ) എത്താനും, സ്വന്തം ജീനുകൾ മാത്രമുള്ള പുതിയ തലമുറയെ പെട്ടെന്ന് സൃഷ്ടിക്കാനുമുള്ള പ്രകൃതിയുടെ പരുക്കൻ നിയമമാണിത്.
ശരീരഘടനയിലേക്ക് നോക്കിയാൽ ഏത് മെക്കാനിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗിനെയും വെല്ലുന്ന സംവിധാനങ്ങളാണ് സിംഹത്തിനുള്ളത്. ഇരയെ കീറിമുറിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന കട്ടിയുള്ള കനൈൻ (Canine) പല്ലുകൾ, ഉള്ളിലേക്ക് മടക്കിവെക്കാൻ കഴിയുന്ന മൂർച്ചയേറിയ നഖങ്ങൾ (Retractable claws), എല്ലിൽ നിന്നും മാംസം വടിച്ചെടുക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന മുള്ളുകൾ പോലുള്ള നാക്കിലെ ‘പാപ്പില്ലകൾ’ (Papillae) എന്നിവ ഇതിൽ ചിലതുമാത്രം. കണ്ണുകൾക്കുള്ളിലെ ‘ടാപ്പീറ്റം ലൂസിഡം’ (Tapetum Lucidum) എന്ന പ്രത്യേക റിഫ്ലക്റ്റീവ് പാളി മൂലം മനുഷ്യനേക്കാൾ ആറിരട്ടി മികച്ച നൈറ്റ് വിഷൻ (Night vision) ഇവർക്കുണ്ട്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അമാവാസി രാത്രികളിലാണ് ഇവരുടെ ഏറ്റവും മാരകമായ വേട്ടകൾ അരങ്ങേറുന്നത്. പകൽ സമയത്തെ കഠിനമായ ചൂടിൽ നിന്നും ശരീരം സംരക്ഷിക്കാനും വേട്ടയ്ക്കുള്ള വൻ ഊർജ്ജം കരുതിവെക്കാനുമായി ദിവസത്തിൽ 16 മുതൽ 20 മണിക്കൂർ വരെ ഇവർ ഗാഢനിദ്രയിലാകുന്നു.
ഇന്ത്യയിലെ സിംഹങ്ങൾ ഏഷ്യാറ്റിക് ലയൺസ് (Panthera leo leo) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ആഫ്രിക്കൻ സിംഹങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ഇവയ്ക്ക് ശരീരവലിപ്പം അല്പം കുറവാണ്, വയറിന് താഴെ നീളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു സവിശേഷ ത്വക്ക് മടക്കും (Longitudinal skin fold), തലയിൽ അല്പം ചെറിയ മേനുമാണുള്ളത്. ഗുജറാത്തിലെ ഗിർ ദേശീയോദ്യാനത്തിലും പരിസരങ്ങളിലുമായി ഇവ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. മൂത്രമൊഴിച്ചും മരങ്ങളിൽ മാന്തിയും അതിർത്തി രേഖപ്പെടുത്തുന്ന സിംഹങ്ങളുടെ കാതടപ്പിക്കുന്ന ഗർജ്ജനം (Roar) ശാന്തമായ രാത്രികളിൽ 8 കിലോമീറ്റർ ദൂരം വരെ പ്രതിധ്വനിക്കും.
ഭൂമിയിലെ ട്രോഫിക് ശൃംഖലയുടെ ഏറ്റവും മുകളിലുള്ള ‘അപെക്സ് പ്രിഡേറ്റർ’ (Apex predator) ആണ് സിംഹം. ഇവറ്റകൾ കുറഞ്ഞാൽ സസ്യാഹാരികളായ മൃഗങ്ങൾ പെരുകി പുൽമേടുകൾ നശിക്കുകയും ജലസ്രോതസ്സുകൾ വറ്റിവരളുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ സിംഹത്തിന്റെ സംരക്ഷണം ഒരു മുഴുവൻ ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെയും നിലനിൽപ്പാണ്. വേഗത കൊണ്ടോ വലിപ്പം കൊണ്ടോ മാത്രമല്ല; മികച്ച ബുദ്ധി, തന്ത്രപരമായ കൂട്ടായ്മ, വിട്ടുകൊടുക്കാത്ത അതിർത്തി സംരക്ഷണം എന്നിവ കൊണ്ടാണ് സിംഹം ഇന്നും വന്യതയുടെ രാജാവായി വാഴുന്നത്!
