പതിവായി ഹനുമാൻ ചാലിസ ജപിക്കുന്ന കോടിക്കണക്കിന് ആളുകളുണ്ട്. വരികളും ഈണവും എല്ലാവർക്കും മനഃപാഠവുമാണ്. എന്നാൽ തുളസീദാസ് വരികൾക്കിടയിലൂടെ പകർന്നുനൽകുന്ന മികച്ചൊരു ജീവിതപാഠത്തെക്കുറിച്ച് എത്രപേർ ആലോചിച്ചിട്ടുണ്ട്? എന്തുകൊണ്ടാണ് ഹനുമാൻ സ്വാമി തന്റെ ഭാവവും ശരീരരൂപവും മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത രീതികളിൽ മാറ്റിയെടുത്തത്? രാമകാര്യങ്ങൾ സാധ്യമാക്കാൻ അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ച ആ ഭാവമാറ്റങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ ആധുനിക കാലത്തും പ്രയോജനപ്പെടുത്താവുന്ന അതിശയിപ്പിക്കുന്ന ചില ജീവിതസൂത്രങ്ങളുണ്ട്.
‘സൂക്ഷ്മ രൂപ് ധരി സീയഹിം ദിഖാവാ’ (വിനയത്തിന്റെ ഭാവം)
ലങ്കയിലെത്തിയ ഹനുമാൻ സ്വാമി ഭയചകിതയായിരുന്ന സീതാദേവിക്ക് മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടത് അത്യധികം വിനീതനായ, കുഞ്ഞു രൂപത്തിലാണ്. ഭയവും ദുഃഖവും നിറഞ്ഞ ഒരിടത്ത് സ്വന്തം ശക്തി പ്രകടിപ്പിക്കുകയല്ല, മറിച്ച് കേൾവിക്കാരനാവുകയും ആശ്വാസം പകരുകയുമാണ് വേണ്ടതെന്ന് അദ്ദേഹം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. വ്യക്തിബന്ധങ്ങളിലും തൊഴിലിടങ്ങളിലും എല്ലാപ്പോഴും അധികാരവും ശക്തിയും കാണിക്കേണ്ടതില്ലെന്ന വലിയ പാഠമാണിത്. അന്യരുടെ സങ്കടങ്ങൾ കേൾക്കാനും അവർക്ക് സുരക്ഷിതത്വം നൽകാനും കഴിയുന്നയിടത്താണ് യഥാർത്ഥ വിനയം പ്രകടമാകുന്നത്.
2. ‘ബികട് രൂപ് ധരി ലങ്ക ജരാവാ’ (ധൈര്യത്തിന്റെ ഭാവം)
ശ്രീരാമന്റെ സന്ദേശം സീതാദേവിക്ക് കൈമാറിയ ശേഷം അക്രമികൾക്ക് മുന്നിൽ മൗനം പാലിക്കുന്നത് ബലഹീനതയാണെന്ന് ഹനുമാൻ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. രാവണന്റെ അനീതിക്ക് മറുപടിയായി ഭീകര രൂപം പ്രാപിക്കുകയും ലങ്കയ്ക്ക് തീയിടുകയും ചെയ്തു. നീതി നിഷേധിക്കപ്പെടുമ്പോഴും അഴിമതിയും അനീതിയും അതിരുവിടുമ്പോഴും അതിനെതിരെ ധീരമായി ശബ്ദമുയർത്തേണ്ടതുണ്ട് എന്ന സന്ദേശമാണ് ഈ രൂപമാറ്റം നൽകുന്നത്.
3. ‘ഭീമ രൂപ് ധരി അസുര സംഹാരേ’ (സംരക്ഷണത്തിന്റെ ഭാവം)
ധർമ്മവും സത്യവും അപകടത്തിലാകുമ്പോഴൊക്കെ ഭീമാകാരമായ യുദ്ധരൂപം പൂണ്ട് ഹനുമാൻ അസുരന്മാരെ നിഗ്രഹിച്ചു. എന്നാൽ തന്റെ അളവറ്റ ശക്തി അദ്ദേഹം ഒരിക്കലും സ്വന്തം പ്രശന്ത്യാദികൾക്കോ സ്വാർത്ഥതയ്ക്കോ വേണ്ടി ഉപയോഗിച്ചില്ല. നാടിനെയും ജനങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കുന്ന സൈനികരും പോലീസുകാരും മുതൽ സമൂഹത്തിലെ അനീതിക്കെതിരെ പോരാടുന്നവർ വരെ ഈ ഭാവത്തിന്റെ പ്രതിരൂപങ്ങളാണ്.
‘രാമചന്ദ്ര കേ കാജ് സംവാരേ’
ഈ മൂന്ന് ഭാവമാറ്റങ്ങൾക്കും പിന്നിൽ ഹനുമാന് ഒരൊറ്റ ലക്ഷ്യമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ; അത് ശ്രീരാമന്റെ ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കുക എന്നതായിരുന്നു. പ്രശസ്തിക്കോ സ്വാർത്ഥ ലാഭങ്ങൾക്കോ വേണ്ടിയായിരുന്നില്ല ആ വിട്ടുവീഴ്ചകൾ. സാഹചര്യത്തിനനുസരിച്ച് സ്വന്തം സ്വഭാവത്തിൽ വഴക്കം (adaptability) വരുത്താനും, ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ മാത്രം അനുയോജ്യമായ ഭാവം പുറത്തെടുക്കാനുമുള്ള ഈ വഴക്കമാണ് ഏറ്റവും മികച്ച നേതൃത്വഗുണമെന്ന് ഹനുമാൻ ചാലിസ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.










