വിഭജനത്തിന്റെ നോവും പേറി പാകിസ്താനിലെ കാമാലിയയിൽ നിന്ന് വെറുംകൈയോടെ ഇന്ത്യയിലെത്തിയ മുഞ്ജൽ സഹോദരങ്ങളുടെ സ്വപ്നങ്ങൾക്ക് അന്നൊരു സൈക്കിളിന്റെ വേഗതയായിരുന്നു. ലുധിയാനയിലെ തെരുവുകളിൽ സൈക്കിൾ ഭാഗങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു തുടങ്ങിയ അവർ, 1956-ൽ ‘ഹീറോ സൈക്കിൾസ്’ എന്ന കമ്പനിയിലൂടെ ഇന്ത്യൻ സാധാരണക്കാരന്റെ യാത്രാസ്വപ്നങ്ങൾക്ക് ജീവൻ നൽകി. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സൈക്കിൾ നിർമ്മാതാക്കളായി ഗിന്നസ് ബുക്കിൽ ഇടംപിടിച്ചിട്ടും ബ്രിജ്മോഹൻ ലാൽ മുഞ്ജലിന്റെ ലക്ഷ്യം അവിടെ അവസാനിച്ചില്ല. സൈക്കിളിൽ നിന്ന് മോട്ടോർ സൈക്കിളിലേക്ക് ഇന്ത്യയെ മാറ്റുക എന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്ത സ്വപ്നം.
ആ സ്വപ്നത്തിലേക്കുള്ള ചവിട്ടുപടിയായിരുന്നു 1984-ൽ ജപ്പാനിലെ കരുത്തരായ ഹോണ്ടയുമായി ചേർന്നുള്ള ആ ചരിത്രപരമായ തീരുമാനം. ഇന്ത്യൻ വിപണിയെക്കുറിച്ചുള്ള മുഞ്ജലിന്റെ അറിവും ഹോണ്ടയുടെ അത്യാധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയും ഒന്നിച്ചപ്പോൾ ‘ഹീറോ ഹോണ്ട’ പിറന്നു. ‘ഫിൽ ഇറ്റ്, ഷട്ട് ഇറ്റ്, ഫോർഗെറ്റ് ഇറ്റ്’ എന്ന മന്ത്രവുമായി ഹീറോ ഹോണ്ടയുടെ മോട്ടോർ സെെക്കിൾ പിറന്നു.
ആദ്യകാലങ്ങളിൽ എല്ലാം ശുഭകരമായിരുന്നു. ഹോണ്ടയുടെ തലച്ചോറും ഹീറോയുടെ കരുത്തുറ്റ വിതരണശൃംഖലയും ചേർന്ന് 1985-ൽ സിഡി 100 (CD 100) നിരത്തിലിറങ്ങിയപ്പോൾ, “ഇത്രയും കുറഞ്ഞ ഇന്ധനത്തിൽ ഇത്രയധികം ദൂരമോ?” എന്ന് ഇന്ത്യക്കാർ അമ്പരന്നു. 1994-ൽ എത്തിയ സ്പ്ലെൻഡർ (Splendor) കേവലം ഒരു ബൈക്കായിരുന്നില്ല, അതൊരു വികാരമായിരുന്നു. 2001 ആയപ്പോഴേക്കും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഇരുചക്രവാഹന നിർമ്മാതാക്കളായി ഹീറോ ഹോണ്ട മാറി. ലോകം കണ്ട ഏറ്റവും വിജയകരമായ ബിസിനസ് സഖ്യമായി അവർ മാറി.
എന്നാൽ, വിജയത്തിന്റെ കൊടുമുടിയിൽ നിൽക്കുമ്പോഴും വിള്ളലുകൾ അണിയറയിൽ രൂപപ്പെടുന്നുണ്ടായിരുന്നു. എന്തായിരുന്നു ആ ‘വേർപിരിയലിന്’ പിന്നിലെ കാരണങ്ങൾ? അത് കേവലം പണമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് പരമാധികാരത്തിനായുള്ള പോരാട്ടമായിരുന്നു.ഹോണ്ട തങ്ങളുടെ അത്യാധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യ ഹീറോയുമായി പൂർണ്ണമായി പങ്കുവെക്കാൻ മടിച്ചുനിന്നു. ഓരോ തവണയും ഹീറോയ്ക്ക് നൽകേണ്ടി വന്ന ഭാരിച്ച റോയൽറ്റി തുക അവരെ ശ്വാസം മുട്ടിച്ചു. ഇതിനിടയിൽ ഇന്ത്യയിലേക്ക് സ്വതന്ത്രമായി കടന്നുവരാൻ ഹോണ്ട തങ്ങളുടെ ഉപകമ്പനിയായ എച്ച്.എം.എസ്.ഐ (HMSI) രൂപീകരിച്ചു. സ്പെയർ പാർട്സ് ബിസിനസ് വിട്ടുനൽകാൻ മുഞ്ജൽ കുടുംബം വിസമ്മതിച്ചതോടെ ബന്ധം പൂർണ്ണമായും വഷളായി. ഒടുവിൽ 2010 ഡിസംബറിൽ ഇരുപത്തിയാറ് വർഷം നീണ്ട ആ ആത്മബന്ധം വേർപിരിയുന്നതായി അവർ ലോകത്തോട് വിളിച്ചുപറഞ്ഞു. ഹീറോ, ഹോണ്ടയുടെ 26 ശതമാനം ഓഹരികൾ തിരികെ വാങ്ങി സ്വന്തം സാമ്രാജ്യത്തിന് ‘ഹീറോ മോട്ടോകോർപ്പ്’ എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു.
പിന്നീട് കണ്ടത് ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ വിപണി യുദ്ധമായിരുന്നു. പഴയ പങ്കാളികൾ പരസ്പരം പോർവിളിക്കുന്ന ശത്രുക്കളായി. ഹീറോ തങ്ങളുടെ സ്പ്ലെൻഡറിലൂടെ ഗ്രാമീണ മേഖലകളിൽ ആധിപത്യം തുടർന്നപ്പോൾ, ഹോണ്ട തങ്ങളുടെ ‘ആക്റ്റീവ’ സ്കൂട്ടറുകളിലൂടെ നഗരങ്ങളെ കീഴടക്കി. ഇന്ന് 2026-ൽ എത്തിനിൽക്കുമ്പോൾ, ആ പഴയ പങ്കാളികൾ തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടം അതിന്റെ ഉച്ചസ്ഥായിയിലാണ്. ഈ വർഷത്തെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം (ജനുവരി 2026), ഹോണ്ട തങ്ങളുടെ മൊത്തം വിൽപനയിൽ (5.74 ലക്ഷം യൂണിറ്റുകൾ) ഹീറോയെ (5.57 ലക്ഷം യൂണിറ്റുകൾ) മറികടന്ന് മുന്നിലെത്തി. എങ്കിലും, ഗ്രാമീണ വിപണിയിലെ വിശ്വസ്തതയും സ്പ്ലെൻഡറിന്റെ കരുത്തും ഇന്നും ഹീറോയെ വിപണിയിലെ സിംഹാസനത്തിൽ ഉറപ്പിച്ചു നിർത്തുന്നു.ജാപ്പനീസ് എഞ്ചിനുകളുടെ തണലില്ലാതെ സ്വന്തമായി കരുത്തുറ്റ എഞ്ചിനുകൾ നിർമ്മിച്ചും, കരിസ്മ എക്സ്.എം.ആർ (Karizma XMR) പോലുള്ള പ്രീമിയം ബൈക്കുകളിലൂടെ പുതിയ തലമുറയെ ആകർഷിച്ചും ഹീറോ തങ്ങളുടെ സ്വയംഭരണം തെളിയിച്ചു. ‘വിദ’ (VIDA) എന്ന ബ്രാൻഡിലൂടെ ഇലക്ട്രിക് വിപ്ലവത്തിന് ഹീറോ ഒരുങ്ങുമ്പോൾ, ഹോണ്ട തങ്ങളുടെ ആധിപത്യം ഉറപ്പിക്കാൻ കൂടുതൽ പുതിയ മോഡലുകളുമായി തിരിച്ചടിക്കുന്നു. ഒരിക്കൽ ഒന്നിച്ചുനിന്നവർ ഇന്ന് പരസ്പരം മറികടക്കാൻ ഇന്ധനം നിറച്ച് പായുകയാണ്.
