സ്വന്തം കൈകളാൽ ഛേദിക്കപ്പെട്ട തന്റെ തന്നെ ശിരസ്സും, അതിൽ നിന്നും ചീറ്റിത്തെറിക്കുന്ന മൂന്ന് രക്തധാരകൾ കുടിച്ചുല്ലസിക്കുന്ന കാവൽ രൂപങ്ങളും! കാഴ്ചയിൽ ഭയവും വിസ്മയവും ഒരേസമയം നെഞ്ചിലേക്ക് കോരിയിടുന്ന ഈ ഭയാനക രൂപത്തിനു പിന്നിലെ ആത്മീയ സത്യം എന്തായിരിക്കാം? ഭയത്തിന്റെ കറുത്ത നിഴലുകൾക്കപ്പുറം, മനുഷ്യനിലെ അഹംഭാവത്തിന്റെ നാശവും ജനനമരണങ്ങളടങ്ങുന്ന പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ നിഗൂഢമായ ജീവചക്രവും ഉറക്കെ പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന ജാർഖണ്ഡിലെ രാജ്‌രപ്പ എന്ന പുണ്യഭൂമിയിലെ ഛിന്നമസ്താ ദേവീക്ഷേത്രത്തിന്റെ തിരുമുറ്റത്തേക്കാണ് ഈ ആത്മീയ യാത്ര.
ദാമോദർ, ഭൈരവി എന്നീ പുണ്യനദികൾ പ്രകൃതിയുടെ മടിത്തട്ടിലെന്നപോലെ വന്യമായ താളത്തിൽ പരസ്പരം പുണർന്നുഴുകുന്ന ആ പുണ്യസംഗമഭൂമിയിലാണ് ഈ ദിവ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കിഴക്കൻ ഭാരതത്തിലെ ശാക്തേയ ആരാധനയുടെയും കഠിനമായ താന്ത്രിക വിദ്യകളുടെയും ഏറ്റവും പ്രഭാവമുള്ള കേന്ദ്രമാണിത്. പരാശക്തിയുടെ പത്ത് ഉഗ്രഭാവങ്ങളായ ദശമഹാവിദ്യകളിൽ അഞ്ചാമത്തേതും ഏറ്റവും രൗദ്രവുമായ ഭാവമാണ് ഛിന്നമസ്താ ദേവിയുടേത്. താന്ത്രിക ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ‘പ്രചണ്ഡ ചണ്ഡിക’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ദേവി, കാമദേവന്റെയും രതീദേവിയുടെയും മുകളിൽ പ്രത്യാലീഢ ഭാവത്തിൽ (നൃത്തച്ചുവടോടെ) നിൽക്കുന്നതായാണ് സങ്കൽപ്പം. സ്വന്തം തലയറുത്ത്, അതിൽ നിന്നും ഉയരുന്ന രക്തധാരകളിൽ ഒരെണ്ണം തന്റെ തന്നെ കയ്യിലെ ശിരസ്സിലേക്കും, മറ്റ് രണ്ടെണ്ണം കൂടെയുള്ള ഡാകിനി, ശാകിനി എന്നീ യോഗിനികളിലേക്കും ഒഴുക്കി അവരുടെ വിശപ്പടക്കുന്ന ദേവിയുടെ ഈ രൂപം കേവലം ഒരു ഹിംസയല്ല; മറിച്ച് സർവ്വസ്വവും ത്യാഗം ചെയ്യാനും, ഉള്ളിലെ തമോഗുണങ്ങളെ മുറിച്ചുമാറ്റാനും, ഭൗതികമായ ആഗ്രഹങ്ങളെയും ലൈംഗികാസക്തികളെയും മറികടക്കാനുമുള്ള ആത്മീയ പരിവർത്തനത്തിന്റെ പരമമായ പ്രതീകമാണ്.
ഘോരവനാന്തരങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലും നദികളുടെ ഇരമ്പലിലും പൊതിഞ്ഞ പ്രകൃതിഭംഗിക്ക് നടുവിൽ, വളരെ ലളിതമെന്ന് തോന്നിക്കുന്ന ഒരു വാസ്തുശൈലിയിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ആ ലളിതമായ ചുമരുകൾക്കുള്ളിൽ തങ്ങിനിൽക്കുന്ന താന്ത്രിക ഊർജ്ജം അളവറ്റതാണ്. ജാർഖണ്ഡ്, ബിഹാർ, പശ്ചിമ ബംഗാൾ, ഒഡീഷ തുടങ്ങിയ ദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഭക്തലക്ഷങ്ങളും സാധകന്മാരും തങ്ങളുടെ ആത്മീയസിദ്ധികൾക്കായും ലൗകിക നേർച്ചകൾക്കായും ഈ നടയിലെത്തുന്നു. വിശേഷിച്ചും മഹാമാന്ത്രിക രാത്രികളായ നവരാത്രി നാളുകളിലും കാളീപൂജയിലും, നദിക്കരയിലെ ഈ കോവിൽ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ഭക്തരാലും താന്ത്രിക മന്ത്രോച്ചാരണങ്ങളാലും കരിപൂശിയ നെയ്യ്‌ദീപങ്ങളാലും മുഖരിതമാകും. ഇവിടെ അർപ്പിക്കുന്ന ബലി കർമ്മങ്ങളും പുരാതനമായ ആചാരങ്ങളും ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തീവ്രമായ ആത്മീയ അന്തരീക്ഷത്തെ വീണ്ടും ദൃഢമാക്കുന്നു.
നദീസംഗമത്തിന്റെ കുളിർമ്മയുള്ള കാറ്റേറ്റ്, നവജീവൻ തുടിക്കുന്ന ആ കാട്ടുപാതകളിലൂടെ നടന്ന്, ദേവിയുടെ പ്രശാന്തവും എന്നാൽ ഭയഭക്തിനിർഭരവുമായ ആ ഛിന്നമസ്ത ഭാവത്തിന് മുന്നിൽ കണ്ണുകളടച്ച് കൈകൂപ്പി നിൽക്കുമ്പോൾ, ഉള്ളിലെ ആകുലതകളും ഭയവും ആ നദിയിലെന്നപോലെ ഒഴുക്കിക്കളയാൻ ഏതൊരു ഭക്തനും സാധിക്കും.
