പുലർച്ചെയുടെ തണുത്ത ഇരുട്ടിൽ കൽപ്പടവുകൾ ഓരോന്നായി ചവിട്ടിക്കയറുമ്പോൾ ദൂരെ ഗിർനാർ മലനിരകൾക്ക് മുകളിൽ സൂര്യൻ ഒരു സ്വർണ്ണപ്പൊട്ടുപോലെ ഉദിച്ചുയരുന്നത് കാണാം. കഠിനമായ മലകയറ്റത്തിന്റെ ആയാസമെല്ലാം മലമുകളിൽ നിന്നും വീശുന്ന പവിത്രമായ കാറ്റിൽ അലിഞ്ഞുപോകുന്ന നിമിഷം. ഗുജറാത്തിലെ ജുനാഗഡിനടുത്തുള്ള ഗിർനാർ പർവ്വതത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന കൊടുമുടിയിൽ, മേഘങ്ങളോട് തൊട്ടുരുമ്മി നിൽക്കുന്ന ഒരു കൊച്ചു ശ്രീകോവിലിലേക്ക് നടന്നെത്തുമ്പോൾ മനസ്സ് പൂർണ്ണമായും പ്രപഞ്ചനാഥന്റെ പാദങ്ങളിൽ അർപ്പിച്ചുപോകും. ത്രിമൂർത്തികളുടെ സംഗമരൂപമായ സാക്ഷാൽ ദത്താത്രേയ ഭഗവാൻ വർഷങ്ങളോളം തപസ്സനുഷ്ഠിച്ച, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പവിത്രമായ പാദമുദ്രകൾ ഇന്നും ഭക്തർക്ക് വഴികാട്ടിയാകുന്ന ആത്മീയതയുടെ പരമോന്നത ശൃംഗമായ ദത്താത്രേയ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പവിത്രഭൂമിയിലേക്കാണ് ഇന്ന് നമ്മുടെ ഭക്തിസാന്ദ്രമായ ആത്മീയയാത്ര.
ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, മഹേശ്വരൻ എന്നീ ത്രിമൂർത്തികൾ ഒന്നുചേർന്ന ചൈതന്യമാണ് ദത്താത്രേയ ഭഗവാൻ. ഗിർനാറിന്റെ ഈ വന്യമായ മലമുകളിൽ വെച്ചാണ് ഭഗവാൻ തന്റെ ആത്മസാക്ഷാത്കാരം നേടിയതെന്നാണ് തലമുറകളായി കൈമാറിവന്ന വിശ്വാസം. ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്ന ഭഗവാന്റെ പവിത്രമായ ‘പാദുകങ്ങൾ’ (പാദമുദ്രകൾ) വണങ്ങാൻ വർഷംതോറും ലക്ഷക്കണക്കിന് മനുഷ്യരാണ് ഒഴുകിയെത്തുന്നത്. കേവലം ഒരു ക്ഷേത്രദർശനം എന്നതിനപ്പുറം, ആയിരക്കണക്കിന് കൽപ്പടവുകൾ താണ്ടി ഈ കൊടുമുടിയിലേക്ക് നടത്തുന്ന യാത്ര തന്നെയാണ് ഇവിടുത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഭക്തിസമർപ്പണം. പകലിലെ കഠിനമായ ചൂട് ഒഴിവാക്കാൻ പുലർച്ചെ തന്നെ തീർത്ഥാടകർ മലകയറ്റം ആരംഭിക്കുന്നു. വഴിയിലുടനീളമുള്ള ചെറുതും വലുതുമായ നിരവധി കോവിലുകളും പ്രാർത്ഥനാ മണ്ഡപങ്ങളും പിന്നിട്ട്, ഓരോ പടിയും കയറുമ്പോൾ ചുറ്റും ഉയരുന്ന ഭക്തിമന്ത്രങ്ങൾ ആ മലനിരകളെ മുഴുവൻ കൈലാസതുല്യമാക്കുന്നു.
വലിയ ആഡംബരങ്ങളോ കൂറ്റൻ ഗോപുരങ്ങളോ ഇല്ലാത്ത തികച്ചും ലളിതമായ ഒരു നിർമ്മിതിയാണ് ഈ കാട്ടുപാറകൾക്ക് മുകളിലുള്ള കൊച്ചു ക്ഷേത്രത്തിന്റേത്. എന്നാൽ പ്രകൃതി ഒരുക്കിയ ആ വന്യമായ പശ്ചാത്തലമാണ് ഈ പുണ്യസങ്കേതത്തെ ഈ ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും മഹത്തായ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാക്കി മാറ്റുന്നത്. ചുറ്റും തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്ന കരിങ്കൽ കൊടുമുടികളും, താഴെ പരന്നുകിടക്കുന്ന പ്രകൃതിഭംഗിയും ദർശിക്കുമ്പോൾ ഏതൊരു മനുഷ്യനും തന്റെ ലൗകികമായ അഹംഭാവമെല്ലാം മറന്ന് ഈശ്വരീയതയുടെ പരമശാന്തിയിലേക്ക് വഴിമാറും. ശ്രീകോവിലിനുള്ളിൽ നിന്നും പുറപ്പെടുന്ന കർപ്പൂരഗന്ധവും ഭക്തരുടെ ധ്യാനശ്ലോകങ്ങളും ഈ മലമുകളിലെ അന്തരീക്ഷത്തെ ഭൗതികലോകത്തിനപ്പുറമുള്ള ഒരു നിഗൂഢമായ ആത്മീയ സാമ്രാജ്യമാക്കി മാറ്റുന്നു.
വർഷംതോറും നടക്കുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ഗിർനാർ പരിക്രമണ നാളുകളിലാണ് ഈ പുണ്യഭൂമി അതിന്റെ പൂർണ്ണമായ ആത്മീയ വൈഭവത്തിലെത്തുന്നത്. ഗുജറാത്തിൽ നിന്നും ഭാരതത്തിന്റെ വിവിധ കോണുകളിൽ നിന്നും എത്തുന്ന യോഗികളും സന്യാസിമാരും സാധാരണക്കാരായ ഭക്തരും ആ നാളുകളിൽ ഇവിടുത്തെ ഗുഹകളിലും പാറയിടുക്കുകളിലും ഭഗവത് ചിന്തയോടെ ധ്യാനനിരതരാകുന്നു. പൗരാണികമായ തീർത്ഥാടന വഴികളും, പ്രകൃതിയുടെ വന്യതയും, ദത്താത്രേയ ഭഗവാന്റെ അമരത്വവും ഒന്നാകുന്ന ഈ പവിത്രസങ്കേതം ഇന്നും ഓരോ ഭക്തന്റെയും ഉള്ളിലെ ആകുലതകളകറ്റി മനസ്സിന് പരമമായ മോക്ഷവും സംരക്ഷണവും പകർന്നുനൽകുന്ന പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പുണ്യകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്.
