“ആയിരക്കണക്കിന് രൂപ കൊടുത്ത് വാങ്ങിയ വിദേശ ഷാംപൂകളും വിലകൂടിയ ഹെയർ ഓയിലുകളും തേച്ചിട്ടും, കുളിച്ചുകഴിയുമ്പോൾ ബാത്ത്റൂമിലെ വെള്ളംപോകുന്ന ഓവിലിനരികിൽ ഒരുകൂട്ടം മുടിയിഴകൾ ചത്തുചീഞ്ഞതുപോലെ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് നെഞ്ച് പിടഞ്ഞിട്ടുണ്ടോ നിങ്ങൾക്ക്? ‘ഇനി എന്റെ തലയിൽ ഒരു മുടിപോലും ബാക്കിയുണ്ടാകില്ലേ…’ എന്നോർത്ത് കണ്ണാടിക്ക് മുന്നിൽ നിന്ന് നിശബ്ദമായി കരഞ്ഞവരുടെ ആ വലിയ മാനസിക സങ്കടം വിറ്റ് കോടികൾ കൊയ്യുന്ന കോർപ്പറേറ്റുകൾക്കിടയിലേക്കാണ് പച്ചമരുന്നുകളുടെ മണമുള്ള ഒരു നാടൻ വിപ്ലവവുമായി ആ മലയാളി ഡോക്ടർ കടന്നുവന്നത്! ഇന്ന് നമ്മൾ കാണുന്ന ‘ധാത്രി’ (Dhathri) എന്ന വമ്പൻ സാമ്രാജ്യം വെറുമൊരു ഹെയർ ഓയിൽ കമ്പനിയല്ല, കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ പരസ്യക്കൂട്ടങ്ങളുമായി വന്ന വമ്പൻമാരോട് മുട്ടിവിറച്ച്, ബാങ്ക് ജപ്തിയുടെ വക്കിൽ നിന്ന് ചോരയും നീരുമൊഴുക്കി ഒരു ഡോക്ടർ തിരിച്ചുപിടിച്ച ജീവന്മരണ പോരാട്ടത്തിന്റെ കഥയാണ്!”
“കുടുംബം പുലർത്താൻ ഒരു കൊച്ചു ക്ലിനിക്കുണ്ടായിരുന്നിട്ടും, അതൊക്കെ ഉപേക്ഷിച്ച് എണ്ണക്കച്ചവടത്തിന് ഇറങ്ങിയ ആ മനുഷ്യനെ കാത്തിരുന്നത് എന്തൊക്കെ ചതിക്കുഴികളായിരുന്നു? ‘കടക്കാരൻ’ എന്ന ലേബലിൽ നാണംകെട്ട്, സ്വന്തം ചോരപോലും കൈവിട്ട ആ കറുത്ത നാളുകളിൽ നിന്ന് അയാൾ എങ്ങനെയാണ് ഈ യുദ്ധം ജയിച്ചത്?
കഥയുടെ തുടക്കം കായംകുളത്തെ ഒരു കൊച്ചു ഗ്രാമത്തിലാണ്. പരമേശ്വരൻ വൈദ്യർ എന്ന തനത് ആയുർവേദ ഭിഷഗ്വരന്റെ ഉമ്മറം. മുത്തശ്ശൻ പുരയിടത്തിൽ നിന്ന് പറിച്ചെടുത്ത പച്ചമരുന്നുകളും വേരുകളും വലിയ ഉരുളിയിലിട്ട് കാച്ചിയെടുക്കുന്ന എണ്ണയുടെ ആ സുഗന്ധം ശ്വസിച്ചാണ് സജികുമാർ എന്ന ആ ചെറിയ കുട്ടി വളർന്നത്. കയ്യിൽ വലിയൊരു വൈദ്യപാരമ്പര്യത്തിന്റെ തിളക്കമുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, ആയുർവേദം വെറുമൊരു നാടൻ ക്ലിനിക്കിൽ ഒതുങ്ങിപ്പോകേണ്ടതല്ലെന്നും അത് ലോകം മുഴുവൻ അറിയണമെന്നും ആ ചെറുപ്പക്കാരൻ ഉറപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ ആയുർവേദ ഡോക്ടറായതിന് ശേഷം, വർഷങ്ങളുടെ പരീക്ഷണങ്ങൾക്കൊടുവിൽ 2003-ൽ ഡോ. എസ്. സജികുമാർ ഒരു വമ്പൻ ചൂതാട്ടത്തിന് മുതിർന്നു—’ധാത്രി ഹെയർ കെയർ ഹെർബൽ ഓയിൽ’ എന്ന പേരിൽ ഒരു സ്വന്തം ബ്രാൻഡ് അദ്ദേഹം മാർക്കറ്റിലിറക്കി!
പക്ഷേ, വിപണിയിലെ ഭീമന്മാർ ഒരുക്കിവെച്ച ചതിക്കുഴികളിലേക്കാണ് താൻ നടന്നു കയറുന്നതെന്ന് ആ ഡോക്ടർ അറിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ആഗോള കോർപ്പറേറ്റുകളും, വന്മരങ്ങളും വിപണി അടക്കിവാഴുന്ന കാലം. അവിടെ കെമിക്കലുകൾ നിറഞ്ഞ വിദേശ ഷാംപൂകളുടെയും മിനറൽ ഓയിലുകളുടെയും തിളക്കത്തിൽ ധാത്രി എന്ന ഈ കൊച്ചു പച്ചമരുന്ന് കുപ്പിയെ തുടക്കത്തിൽ വിപണി അപ്പാടെ തള്ളിക്കളഞ്ഞു. പരസ്യങ്ങൾ നൽകാൻ കോടികളില്ലാത്തതുകൊണ്ട് കടകളിൽ കൊണ്ടുപോയ എണ്ണക്കുപ്പികൾ വിറ്റുപോകാതെ പൊടിപിടിച്ചു കിടന്നു. കമ്പനി തുടങ്ങിയ വകയിലെ കോടികളുടെ കടബാധ്യത തലയ്ക്കുമുകളിൽ വന്നു വീണപ്പോൾ, ഡോക്ടറുടെ ക്ലിനിക്കും വീടും വരെ ജപ്തിയുടെ വക്കിലെത്തി! “ഒരു ഡോക്ടറായി സുഖമായി ജീവിക്കാമായിരുന്നിട്ടും ഈ എണ്ണക്കച്ചവടത്തിന് ഇറങ്ങി കുടുംബം മുടിച്ചല്ലോ” എന്ന് സ്വന്തം ചോരപോലും മുഖത്തുനോക്കി ചോദിച്ചപ്പോൾ ആ മനുഷ്യൻ അകത്തുരുകിത്തീർന്നു. കായംകുളത്തെ ആ ചെറിയ വൈദ്യശാലയിൽ നിന്ന് കണ്ട വലിയ സ്വപ്നം കടക്കമ്പോളത്തിലെ മത്സരത്തിൽ തകർന്നടിയുകയാണോ എന്ന് ഭയന്ന്, നെഞ്ചുപൊട്ടി കരഞ്ഞ എത്രയോ കറുത്ത രാത്രികൾ ഡോക്ടർ സജികുമാറിന്റെ ജീവിതത്തിലുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. അതായിരുന്നു ധാത്രിയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും സങ്കടകരമായ തളർച്ചയുടെ കാലം!
എന്നാൽ, തളർന്നു വീണിടത്തുനിന്നാണ് ഈ കഥയിലെ ഏറ്റവും വലിയ മാസ്സ് ട്വിസ്റ്റ് സംഭവിക്കുന്നത്. പരസ്യ കോടികൾക്ക് തകർക്കാൻ കഴിയാത്ത ഒന്നുണ്ടായിരുന്നു ധാത്രിയുടെ കയ്യിൽ—അത് മുത്തശ്ശൻ പകർന്നുനൽകിയ ആയുർവേദത്തിന്റെ തനത് ഗുണമേന്മയായിരുന്നു. വലിയ തന്ത്രങ്ങളൊന്നുമല്ല, ധാത്രി എണ്ണ ഉപയോഗിച്ച് മുടികൊഴിച്ചിൽ മാറിയ ഏതാനും സാധാരണക്കാരുടെ ‘വാക്ക്’ മാത്രമാണ് വിപണിയെ അട്ടിമറിച്ചത്. അവർ മറ്റുള്ളവരോട് ഈ മാറ്റത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചു തുടങ്ങി. അങ്ങനെ പരസ്യങ്ങളുടെ ബഹളമില്ലാതെ, കസ്റ്റമേഴ്സിന്റെ വിശ്വാസത്തിലൂടെ ധാത്രി എന്ന പേര് മലയാളി കുടുംബങ്ങൾക്കിടയിൽ ഒരു നിശബ്ദ വിപ്ലവമായി പടർന്നുപിടുത്തു!
അവിടെ വെച്ച് ഡോക്ടർ കളം മാറ്റിപ്പിടിച്ചു. പരമ്പരാഗത അറിവുകളെ വെറുതെ വിൽക്കാതെ, അതിനെ ആധുനിക സയൻസിന്റെയും കൃത്യമായ ക്ലിനിക്കൽ ടെസ്റ്റിംഗിന്റെയും സഹായത്തോടെ അദ്ദേഹം വിപണിയിൽ അവതരിപ്പിച്ചു. ഒരൊറ്റ ഹെയർ ഓയിലിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി പിന്നീട് ഷാംപൂകൾ (Dheedhi range), ഫേസ് വാഷുകൾ, സോപ്പുകൾ എന്നിങ്ങനെ നൂറിലധികം ഉൽപ്പന്നങ്ങളിലേക്ക് ധാത്രി പടർന്നു പന്തലിച്ചു. എന്നാൽ വെല്ലുവിളികൾ അവിടെയും തീർന്നില്ല. ഇന്ദുലേഖ (Indulekha) പോലുള്ള പുതിയ ബ്രാൻഡുകൾ വമ്പൻ മാർക്കറ്റിംഗ് തന്ത്രങ്ങളുമായി വന്നപ്പോൾ ധാത്രിക്ക് വീണ്ടും വിപണിയിൽ കടുത്ത പോരാട്ടം നടത്തേണ്ടി വന്നു.
പക്ഷേ, ഇത്തവണ തോറ്റുകൊടുക്കാൻ ഡോക്ടർ തയ്യാറല്ലായിരുന്നു. ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിനൊപ്പം മാറി ചിന്തിച്ച് സൂപ്പർമാർക്കറ്റുകളിലും ഓൺലൈൻ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും ധാത്രി തങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം ശക്തമാക്കി. കൊച്ചിയിലെ വെന്നല ആസ്ഥാനമാക്കി വളർന്ന ധാത്രി ഇന്ന് വെറുമൊരു കേരളീയ ബ്രാൻഡ് മാത്രമല്ല; ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലേക്കും വിദേശ വിപണികളിലേക്കും കയറ്റിനയക്കുന്ന ഒരു ആഗോള ആയുർവേദ പ്രതിഭാസമാണ്. വമ്പൻമാരുടെ ഭീഷണിയിലും ജപ്തി ഭയത്തിലും തളർന്നുപോയേക്കാമായിരുന്ന ഒരു ബിസിനസ്സിനെ, വിയർപ്പും വിശ്വസ്തതയും കൊണ്ട് ഒരു മലയാളി ഡോക്ടർ തിരിച്ചുപിടിച്ചപ്പോൾ പിറന്നത് വെറുമൊരു ബ്രാൻഡല്ല, ഓരോ മലയാളിക്കും അഭിമാനിക്കാവുന്ന ഒരു വിജയചരിത്രമാണ്! നാളെ നമ്മൾ ചീർപ്പെടുത്ത് തലമുടി ചീകുമ്പോൾ ഓർക്കുക, ഈ സുഗന്ധത്തിന് പിന്നിൽ ഒരു മനുഷ്യൻ തോൽക്കാൻ മനസ്സില്ലാതെ പോരാടിയ വലിയൊരു ചരിത്രമുണ്ട്!
