പാക് അധിനിവേശ കശ്മീരിൽ (PoK) സ്ഥിതിഗതികൾ അതീവ സങ്കീർണ്ണമാകുന്നു. വാനോളമുയർന്ന വൈദ്യുതി ബില്ലുകൾക്കും ഗോതമ്പ് വിലക്കയറ്റത്തിനുമെതിരെ മാസങ്ങൾക്ക് മുൻപ് സാധാരണ ജനങ്ങൾ ആരംഭിച്ച പട്ടിണി സമരം ഇപ്പോൾ പാകിസ്താന്റെ അധിനിവേശ ഭരണകൂടത്തിന് നേരെയുള്ള കടുത്ത രാഷ്ട്രീയ വിപ്ലവമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. പാകിസ്താൻ സൈന്യത്തോടും ഭരണാധികാരികളോടും തങ്ങളുടെ മണ്ണിൽ നിന്ന് ഉടൻ ‘ഇറങ്ങിപ്പോകാൻ’ (Get lost from our state) പരസ്യമായി ആഹ്വാനം ചെയ്തുകൊണ്ട് സമരനേതാക്കൾ രംഗത്തെത്തിയതോടെ മേഖലയിൽ വൻ സംഘർഷാവസ്ഥയാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. പാക് അധീന കശ്മീരിലെ രാവലാകോട്ട് (Rawalakot) നഗരത്തിൽ തടിച്ചുകൂടിയ പതിനായിരങ്ങളെ സാക്ഷിനിർത്തി ജമ്മു കശ്മീർ ജോയിന്റ് അവാമി ആക്ഷൻ കമ്മിറ്റിയുടെയും (JAAC) അവാമി ആക്ഷൻ കമ്മിറ്റിയുടെയും മുതിർന്ന നേതാക്കളാണ് പാകിസ്താന്റെ സൈനിക ഭരണകൂടത്തിന് നേരെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മൂർച്ചയേറിയ വിമർശനങ്ങൾ അഴിച്ചുവിട്ടത്. തങ്ങളുടെ വിഭവങ്ങൾ പാകിസ്താൻ ക്രൂരമായി ചൂഷണം ചെയ്യുകയാണെന്നും ഇന്ത്യയുമായുള്ള സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളെയും വ്യാപാരങ്ങളെയും ഇസ്ലാമാബാദ് മനഃപൂർവ്വം തടയുകയാണെന്നും സമര സമിതി നേതാക്കൾ തുറന്നടിച്ചു.
കേവലം സബ്സിഡികൾക്കും നികുതിയിളവുകൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള പ്രാദേശിക പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറി, പാകിസ്താനിൽ നിന്നുള്ള പൂർണ്ണമായ സാമ്പത്തിക-രാഷ്ട്രീയ സ്വയംഭരണവും സ്വാതന്ത്ര്യവും (Greater economic and political autonomy) ആവശ്യപ്പെടുന്ന ഒന്നായി ഈ പ്രക്ഷോഭം ഇപ്പോൾ മാറിയിരിക്കുന്നു. കഴിഞ്ഞ 2024-ലും 2025-ലും പാക് അധീന കശ്മീരിൽ ആഞ്ഞടിച്ച ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ തുടർച്ചയാണ് ഇപ്പോഴത്തെ ഈ രാഷ്ട്രീയ കലാപം. അക്കാലത്ത് വൈദ്യുതി നിരക്ക് വർദ്ധനവിനും ആഹാരസാധനങ്ങളുടെ ദൗർലഭ്യത്തിനുമെതിരെ ജനങ്ങൾ തെരുവിലിറങ്ങിയപ്പോൾ പാക് സൈന്യം കടുത്ത അടിച്ചമർത്തലുകളാണ് നടത്തിയത്. ജനരോഷം ഭയന്ന് ഗോതമ്പ് സബ്സിഡിയും വൈദ്യുതി നിരക്കിൽ ചെറിയ ഇളവുകളും പ്രഖ്യാപിക്കാൻ പാക് സർക്കാർ നിർബന്ധിതരായെങ്കിലും, തങ്ങളുടെ സ്വയംഭരണാവകാശത്തെയും വിഭവങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണത്തെയും കുറിച്ചുള്ള അടിസ്ഥാന പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ഇതുകൊണ്ടൊന്നും പരിഹാരമാകില്ലെന്ന നിലപാടിലാണ് സമരക്കാർ. പാകിസ്താന്റെ കടുത്ത സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി മൂലം പിഒകെയിലെ ജനങ്ങൾ വലിയ പട്ടിണിയിലാണെന്നും തങ്ങളെ രണ്ടാംകിട പൗരന്മാരായാണ് പാക് സൈന്യം കാണുന്നതെന്നും അവർ ആരോപിക്കുന്നു.
സമരത്തിന്റെ പുതിയ രാഷ്ട്രീയ മാറ്റം പാകിസ്താൻ സൈന്യത്തെയും രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജൻസിയായ ഐഎസ്ഐയെയും (ISI) ഒരേപോലെ വെട്ടിലാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. തദ്ദേശീയമായ പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ മുഴുവൻ പാകിസ്താൻ കൊള്ളയടിക്കുമ്പോൾ തങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുന്നത് ദാരിദ്ര്യം മാത്രമാണെന്ന് ജനങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു കഴിഞ്ഞു. ഭാരതത്തിന്റെ ഭാഗമായ ജമ്മു കശ്മീരിലെ വികസന മുന്നേറ്റങ്ങളും സമാധാനാന്തരീക്ഷവും അതിർത്തിക്ക് അപ്പുറത്തുള്ള ഈ ജനങ്ങളെ വലിയ രീതിയിൽ സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നത്. ഇന്ത്യയുമായി അതിർത്തികൾ തുറന്ന് വ്യാപാരം പുനരാരംഭിക്കണമെന്ന സമരനേതാക്കളുടെ ആവശ്യം പാക് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഉറക്കം കെടുത്തുന്നതാണ്. വരും ദിവസങ്ങളിൽ പാക് സൈന്യവും ജനങ്ങളും തമ്മിൽ കടുത്ത തെരുവ് യുദ്ധത്തിലേക്ക് കാര്യങ്ങൾ നീങ്ങുമെന്ന സൂചനകളാണ് മേഖലയിൽ നിന്നും പുറത്തുവരുന്നത്.
