ഭാരതത്തിന്റെ ഖനന മേഖലയ്ക്ക് വൻ കുതിപ്പേകിക്കൊണ്ട് ഛത്തീസ്‌ഗഡിൽ വജ്രശേഖരം കണ്ടെത്തി. സംസ്ഥാനത്തെ മഹാസമുന്ദ് ജില്ലയിലുള്ള ബലോദ ബെൽമുണ്ടി ഡയമണ്ട് ബ്ലോക്കിൽ നിന്നാണ് പ്രാഥമിക ശാസ്ത്രീയ ഖനനത്തിലൂടെ അഞ്ച് അമൂല്യ വജ്രങ്ങൾ വേർതിരിച്ചെടുത്തത്. പ്രദേശത്തെ സാരായ്പാലി മേഖലയിൽ നിന്ന് ശേഖരിച്ച 200 ടൺ ഖനന സാമ്പിളുകൾ പരിശോധിച്ചതിൽ നിന്നാണ് മൊത്തം 1.22 കാരറ്റ് തൂക്കം വരുന്ന വജ്രങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയത്. രാജ്യത്ത് ഒരു പുതിയ വജ്ര മേഖല (Diamond Belt) രൂപപ്പെടുന്നതിന്റെ വലിയൊരു ഭൂമിശാസ്ത്ര സൂചനയായാണ് ഗവേഷകർ ഈ കണ്ടെത്തലിനെ വിലയിരുത്തുന്നത്.
നാഷണൽ മിനറൽ ഡെവലപ്‌മെന്റ് കോർപ്പറേഷനും (NMDC) ഛത്തീസ്‌ഗഡ് മിനറൽ ഡെവലപ്‌മെന്റ് കോർപ്പറേഷനും (CMDC) സംയുക്തമായി രൂപീകരിച്ച ‘എൻഎംഡിസി-സിഎംഡിസി ലിമിറ്റഡ്’ എന്ന കമ്പനിയാണ് ഈ കണ്ടെത്തൽ ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥിരീകരിച്ചത്. ജിയോഫിസിക്കൽ സർവേകളും 500 മീറ്ററോളം നീണ്ട പര്യവേക്ഷണ തുരക്കലുകളും (exploratory drilling) നടത്തിയ ശേഷമാണ് ഇവിടെ വജ്രത്തിന്റെ സാന്നിധ്യമുണ്ടെന്ന് കമ്പനി തിരിച്ചറിഞ്ഞത്. തുടർന്ന് ഇവിടുത്തെ മണ്ണും പാറക്കല്ലുകളും ഉൾപ്പെടുന്ന 200 ടൺ സാമ്പിളുകൾ മധ്യപ്രദേശിലെ പന്നയിലുള്ള എൻഎംഡിസിയുടെ അത്യാധുനിക ഡയമണ്ട് പ്രോസസ്സിംഗ് പ്ലാന്റിലേക്ക് മാറ്റുകയായിരുന്നു. സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിക്കാൻ നിലവിൽ പ്രാദേശികമായി പ്രത്യേക സംവിധാനങ്ങൾ ഇല്ലാത്തതിനാൽ, കണ്ടെടുത്ത അഞ്ച് വജ്രങ്ങളും പന്നയിലെ അതീവ സുരക്ഷാ സൌകര്യങ്ങളുള്ള സ്ട്രോങ്ങ് റൂമിലേക്ക് മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്.
കണ്ടെത്തിയ അഞ്ച് വജ്രങ്ങളിൽ രണ്ടെണ്ണം ആഭരണ നിർമ്മാണത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഗുണനിലവാരമുള്ള ‘ജെം-ക്വാളിറ്റി’ (Gem-quality) വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവയാണ്. തിളക്കത്തിലും സുതാര്യതയിലും മികച്ചുനിൽക്കുന്ന ഇവയ്ക്ക് യഥാക്രമം 0.19 കാരറ്റ്, 0.06 കാരറ്റ് എന്നിങ്ങനെയാണ് തൂക്കം. വ്യവസായ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന ബാക്കി മൂന്ന് വജ്രങ്ങളിൽ ഒന്ന് മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ളതും (0.32 കാരറ്റ്) രണ്ടെണ്ണം തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ളതുമാണ് (0.59 കാരറ്റ്, 0.06 കാരറ്റ്). പര്യവേക്ഷണത്തിന്റെ ഇത്രയും പ്രാരംഭ ഘട്ടത്തിൽ തന്നെ ഉയർന്ന മൂല്യമുള്ള ‘ജെം-ക്വാളിറ്റി’ വജ്രങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നത് ഈ മേഖലയിൽ വൻതോതിലുള്ള വജ്രനിക്ഷേപം ഉണ്ടെന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ സൂചനയാണെന്ന് ഖനന വിദഗ്ദ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. ലോകത്തിലെ പല പ്രമുഖ വജ്ര ഖനികളും ആദ്യകാലത്ത് ഇത്തരം ചെറിയ കണ്ടെത്തലുകളിലൂടെയാണ് തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്.
ഇന്ത്യ നിലവിൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വജ്രം മുറിക്കുന്നതിനും പോളിഷ് ചെയ്യുന്നതിനുമുള്ള കേന്ദ്രമാണെങ്കിലും, خام വജ്രങ്ങൾക്കായി (Rough diamonds) വിദേശ രാജ്യങ്ങളെയാണ് പൂർണ്ണമായും ആശ്രയിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മഹാസമുന്ദിലെ ഈ പുതിയ കണ്ടെത്തൽ വരും ദിവസങ്ങളിൽ ഇന്ത്യയുടെ ആഭരണ വ്യവസായ മേഖലയ്ക്ക് വലിയ ഉത്തേജനമാകും. വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഖനനം സാധ്യമായാൽ ഛത്തീസ്‌ഗഡ് സംസ്ഥാനത്തേക്ക് വൻ നിക്ഷേപങ്ങളും ലക്ഷക്കണക്കിന് തൊഴിലവസരങ്ങളും എത്തിച്ചേരുമെന്ന് മുഖ്യമന്ത്രി വിഷ്ണു ദേവ് സായ് വ്യക്തമാക്കി. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വികസനത്തിൽ ഇതൊരു വലിയ നാഴികക്കല്ലാണെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. പര്യവേക്ഷണത്തിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസ്ഥാന സർക്കാരിൽ നിന്നും കമ്പനി കൂടുതൽ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ തേടിയിട്ടുണ്ട്. ഭാവിയിൽ ഇന്ത്യയുടെ വജ്ര തലസ്ഥാനമായി മഹാസമുന്ദ് മാറുമെന്നാണ് പ്രതിരോധ-സാമ്പത്തിക വിദഗ്ദ്ധർ പ്രവചിക്കുന്നത്.
