ശിലകളിൽ കൊത്തിവെച്ച നൃത്തച്ചുവടുകൾക്ക് ജീവൻ വെയ്ക്കുകയും, പാദങ്ങൾ തൊടുമ്പോൾ കരിങ്കൽ പടവുകൾ സപ്തസ്വരങ്ങൾ പാടുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു മാന്ത്രിക ലോകത്തെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾ ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടോ? കേവലം കല്ലുകൾ കൊണ്ട് വിസ്മയം തീർത്ത, കേൾക്കുന്നവരെയെല്ലാം ഭക്തിയുടെയും അദ്ഭുതത്തിന്റെയും കൊടുമുടിയിലെത്തിക്കുന്ന തമിഴ്‌നാട്ടിലെ കുംഭകോണത്തിനടുത്തുള്ള ഐരാവതേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുണ്യനടയിലേക്കാണ് ഇന്ന് നമ്മൾ കാൽവെക്കുന്നത്.
പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പ്രൗഢിയിൽ, ചോള സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അധിപനായ രണ്ടാം രാജരാജ ചോളന്റെ മനസ്സിന്റെ ഭാവനയിലും ഭക്തിയിലും വിരിഞ്ഞതാണ് ഈ ശിലാനിർമ്മിതി. ദേവേന്ദ്രന്റെ വാഹനമായ ഐരാവതം എന്ന വെള്ളിയാന, ദുർവ്വാസാവിന്റെ ശാപത്തിൽ നിന്നും മുക്തി നേടാനായി ഇവിടെയെത്തി പരമശിവനെ ഭജിച്ചുവെന്നാണ് പുരാണം. ശാപമോക്ഷം നൽകി അനുഗ്രഹിച്ച മഹാദേവന്റെ ചൈതന്യം തുടിക്കുന്ന ഈ പുണ്യകേന്ദ്രം, ചോള വാസ്തുവിദ്യയുടെയും ദ്രാവിഡ ശൈലിയുടെയും മകുടോദാഹരണമായി, യുനെസ്‌കോയുടെ (UNESCO) ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടംപിടിച്ച് ഇന്നും തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്നു. വലുപ്പത്തിൽ മറ്റ് ചോള ക്ഷേത്രങ്ങളേക്കാൾ ചെറുതാണെങ്കിലും, ഓരോ ഇഞ്ചിലും കൊത്തിവെച്ചിരിക്കുന്ന സൂക്ഷ്മമായ ശില്പഭംഗിയാൽ ഭക്തമനസ്സുകളിൽ ഇത് അദ്വിതീയമായ സ്ഥാനം നേടുന്നു.
ക്ഷേത്രത്തിന്റെ രാജകീയമായ തിരുമുറ്റത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ തന്നെ നമ്മെ വരവേൽക്കുക കല്ലിൽ കൊത്തിയെടുത്ത ഒരു കൂറ്റൻ രഥമാണ്. കുതിരകളും ചക്രങ്ങളും മനോഹരമായി കൊത്തിവെച്ച ഈ രഥാകൃതിയിലുള്ള മണ്ഡപം കാണുമ്പോൾ, ഏതോ ദിവ്യരഥത്തിൽ ഭഗവാൻ നടന്നു വരികയാണോ എന്ന് തോന്നിപ്പോകും. എന്നാൽ ഈ ഭക്തിസാന്ദ്രമായ അന്തരീക്ഷത്തെ പൂർണ്ണമാക്കുന്നത് ഇവിടുത്തെ വിഖ്യാതമായ ‘സംഗീതപ്പടികളാണ്’. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഒരു വശത്തുള്ള ഈ കൽപ്പടവുകളിൽ അമർത്തുമ്പോൾ, അവയിൽ നിന്നും പവിത്രമായ സപ്തസ്വരങ്ങൾ (സ-രി-ഗ-മ-പ-ധ-നി) നാദമായി പുറത്തേക്ക് ഒഴുകിവരുന്നു. തച്ചുശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഈ അദ്ഭുത പ്രതിഭാസം പൗരാണിക ഭാരതത്തിലെ ശില്പികൾക്ക് സംഗീതത്തോടും ഈശ്വരനോടും ഉണ്ടായിരുന്ന സമർപ്പണത്തിന്റെ നേർസാക്ഷ്യമാണ്.
മുകളിലേക്ക് കണ്ണുകളുയർത്തിയാൽ, ചുവരുകളിലും തൂണുകളിലും ഭഗവാൻ ശിവന്റെ ലീലാവിലാസങ്ങളും, പുരാണ ദൃശ്യങ്ങളും, നാട്യശാസ്ത്രത്തിലെ മുദ്രകളോടെ നിൽക്കുന്ന നർത്തകരുടെയും സംഗീതജ്ഞരുടെയും രൂപങ്ങളും കാണാം. കഠിനമായ ഗ്രാനൈറ്റ് ശിലകളിൽ ഇത്രയേറെ ആർദ്രതയോടെ ഭാവങ്ങൾ വിരിയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞത് കലയെ ഈശ്വരനിലേക്കുള്ള വഴിയായി കണ്ടതുകൊണ്ടാണ്. നൂറ്റാണ്ടുകൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും കെടാതെ നിൽക്കുന്ന ആത്മീയ ഊർജ്ജവും, ശൈവ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ജീവസ്സുറ്റ അന്തരീക്ഷവും ഇന്നും ഐരാവതേശ്വരനെ ഭക്തലക്ഷങ്ങളുടെ അഭയകേന്ദ്രമാക്കുന്നു. നാദവും ശില്പകലയും ഭക്തിയുടെ പരമകോടിയും ഒന്നിക്കുന്ന ഈ പുണ്യഭൂമിയിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, ഓരോ ഭക്തന്റെയും ഉള്ളിൽ ഓം നമശിവായ മന്ത്രത്തോടൊപ്പം ആകാശത്തുനിന്നെന്നപോലെ പ്രപഞ്ചനാദം വന്നു നിറയും.
