ദമാസ്കസ് : സിറിയയിൽ അരങ്ങേറിയ ദീർഘകാല ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിനിടെ മനുഷ്യത്വത്തിനെതിരായ കുറ്റകൃത്യങ്ങളും യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളും ചെയ്തുവെന്ന കേസിൽ പുറത്താക്കപ്പെട്ട മുൻ പ്രസിഡന്റ് ബഷാർ അൽ അസദിന് ഡമാസ്കസിലെ ക്രിമിനൽ കോടതി വധശിക്ഷ വിധിച്ചു. രാജ്യത്ത് പുതിയ ഭരണകൂടം അധികാരത്തിൽ വന്നതിന് ശേഷം അസദിനെതിരെ പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ ചരിത്രപരമായ വധശിക്ഷാ വിധിയാണിത്. വിചാരണ വേളയിൽ പ്രതി നേരിട്ട് ഹാജരാകാത്തതിനാൽ അസാന്നിധ്യത്തിലാണ് കോടതി ഈ വിധി പ്രസ്താവിച്ചത്. 2011-ൽ രാജ്യത്ത് ഉയർന്ന ഭരണകൂട വിരുദ്ധ പ്രക്ഷോഭങ്ങളെ ക്രൂരമായി അടിച്ചമർത്താൻ ഉത്തരവിട്ടു, മുൻകൂട്ടി ആസൂത്രണം ചെയ്ത കൂട്ടക്കൊലപാതകങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കി, അനധികൃത തടങ്കലുകളും പീഡനങ്ങളും നടത്തി എന്നീ ഗുരുതരമായ കുറ്റങ്ങളാണ് കോടതി ശരിവെച്ചത്. അസദിനൊപ്പം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരൻ മഹർ അൽ അസദ്, ദെറാ പ്രവിശ്യയിലെ മുൻ രാഷ്ട്രീയ സുരക്ഷാ തലവനും അസദിന്റെ ബന്ധുവുമായ ആതിഫ് നജീബ് എന്നിവർക്കും കോടതി വധശിക്ഷ വിധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ കോടതിയിൽ നേരിട്ട് വിചാരണ നേരിട്ട ആതിഫ് നജീബിനെ തടവുകാരുടെ പീഡനത്തിനും കൊലപാതകങ്ങൾക്കും നേരിട്ട് ഉത്തരവാദിയാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയാണ് ശിക്ഷിച്ചത്.
2024 ഡിസംബറിൽ ഹയാത് തഹ്രീർ അൽ ഷാം (എച്ച്.ടി.എസ്) എന്ന വിമത സഖ്യത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഡമാസ്കസിലേക്ക് നടന്ന മിന്നൽ മുന്നേറ്റത്തിനൊടുവിലാണ് അസദ് ഭരണകൂടം തകർന്നടിഞ്ഞതും, നീണ്ട 24 വർഷത്തെ ഭരണം അവസാനിപ്പിച്ച് അസദ് കുടുംബസമേതം റഷ്യയിലേക്ക് പലായനം ചെയ്തതും. റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്ലാഡിമിർ പുടിൻ രാഷ്ട്രീയ അഭയം നൽകിയതിനെ തുടർന്ന് നിലവിൽ മോസ്കോയിൽ കഴിയുന്ന അസദിനെ വിട്ടുനൽകാൻ റഷ്യ തയാറായിട്ടില്ല. അഹമ്മദ് അൽ-ഷാറയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സിറിയയിൽ രൂപീകരിച്ച ഇടക്കാല ഭരണകൂടമാണ് അസദ് ഭരണകാലത്തെ അക്രമങ്ങൾക്കും അനീതികൾക്കും എതിരെ നിയമനടപടികൾ ആരംഭിച്ചത്. ഭരണകാലത്ത് അരങ്ങേറിയ വംശഹത്യകൾക്കും അനീതികൾക്കും ഉത്തരവാദികളായവരെ നിയമത്തിന് മുന്നിൽ കൊണ്ടുവരുമെന്ന പ്രഖ്യാപനത്തിന്റെ തുടർച്ചയായാണ് മുൻ ഭരണാധികാരികളെയും സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും വിചാരണ ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക കോടതികൾ സ്ഥാപിച്ചത്.
പതിനാല് വർഷത്തോളം നീണ്ടുനിന്ന സിറിയൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിൽ അര ദശലക്ഷത്തോളം ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെടുകയും ദശലക്ഷക്കണക്കിന് മനുഷ്യർ അഭയാർത്ഥികളാകാൻ നിർബന്ധിതരാകുകയും ചെയ്തിരുന്നു. സ്വന്തം ജനതയ്ക്ക് നേരെ രാസായുധങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ചതും രഹസ്യ തടവറകളിൽ പതിനായിരങ്ങളെ പീഡിപ്പിച്ചു കൊലപ്പെടുത്തിയതും ഉൾപ്പെടെ ലോക മനഃസാക്ഷിയെ ഞെട്ടിച്ച ദാരുണമായ നിരവധി സംഭവങ്ങളാണ് അസദ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ കീഴിൽ നടന്നത്. വിധി നടപ്പിലാക്കാൻ റഷ്യയുടെ കൈമാറ്റം ആവശ്യമാണെന്നിരിക്കെ അസദ് ഉടൻ തൂക്കിലേറ്റപ്പെടാൻ സാധ്യത കുറവാണെങ്കിലും, ദശാബ്ദങ്ങളോളം ഭീതിയുടെ മുനമ്പിൽ ജീവിച്ച ഒരു ജനതയ്ക്ക് നിയമപരമായും രാഷ്ട്രീയമായും ലഭിച്ച വലിയൊരു ചരിത്രപരമായ നീതിയായാണ് ഈ വധശിക്ഷാ വിധിയെ ലോക രാഷ്ട്രങ്ങളും അന്താരാഷ്ട്ര മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകളും വീക്ഷിക്കുന്നത്.
