തീരത്തിരുന്ന് കടലിലേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ ആരെയും കൊതിപ്പിക്കുന്ന ഒന്നാണ് ആ കടുംനീല നിറം. ആകാശത്തിന്റെ പ്രതിഫലനമാണ് കടലിന് നീലനിറം നൽകുന്നത് എന്നായിരിക്കും കുട്ടിക്കാലം മുതൽ നമ്മളിൽ ഭൂരിഭാഗം പേരും വിശ്വസിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ യഥാർത്ഥ കാരണം അതാണോ? പ്രകൃതിയുടെ ആകർഷകമായ ഈ പ്രതിഭാസത്തിന് പിന്നിൽ ലളിതമായ ഒരു ശാസ്ത്രതത്ത്വമുണ്ട്: സൂര്യപ്രകാശവും വെള്ള തന്മാത്രകളും തമ്മിലുള്ള രസകരമായ ആ ഇടപഴകൽ.
സൂര്യനിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലെത്തുന്ന വെളിച്ചം ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ വെളുത്തതാണെന്ന് തോന്നുമെങ്കിലും, അത് ഏഴ് വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങൾ (വിബ്ജിയോർ) ചേർന്നതാണ്. ഇതിൽ ഓരോ നിറത്തിനും വ്യത്യസ്ത തരംഗദൈർഘ്യമാണുള്ളത് (wavelength). ചുവപ്പ്, ഓറഞ്ച്, മഞ്ഞ തുടങ്ങിയ നിറങ്ങൾക്ക് തരംഗദൈർഘ്യം കൂടുതലും, നീല, വയലറ്റ് നിറങ്ങൾക്ക് തരംഗദൈർഘ്യം കുറവുമായിരിക്കും. സൂര്യപ്രകാശം കടൽവെള്ളത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ, തരംഗദൈർഘ്യം കൂടിയ ചുവപ്പ്, ഓറഞ്ച്, മഞ്ഞ നിറങ്ങളെ ജലതന്മാത്രകൾ വളരെ വേഗത്തിൽ ആഗിരണം ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ തരംഗദൈർഘ്യം കുറഞ്ഞ നീല വെളിച്ചത്തെ ആഗിരണം ചെയ്യാൻ വെള്ളത്തിന് എളുപ്പത്തിൽ സാധിക്കില്ല. പകരം, ഈ നീല വെളിച്ചം ജലതന്മാത്രകളിൽ തട്ടി എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും ചിതറിത്തെറിക്കുന്നു (scattering). ഇങ്ങനെ ചിതറിത്തെറിക്കുന്ന നീല വെളിച്ചമാണ് നമ്മുടെ കണ്ണുകളിലേക്ക് എത്തുന്നത്.
ഗ്ലാസിലോ ബക്കറ്റിലോ എടുക്കുന്ന കുറച്ചു വെള്ളത്തിന് നിറമില്ലാത്തതും കടലിന് മാത്രം നീലനിറം വരുന്നതും എന്തുകൊണ്ടാണെന്ന സംശയം സ്വാഭാവികമാണ്. കുറഞ്ഞ അളവിലുള്ള വെള്ളത്തിന് പ്രകാശത്തെ പൂർണ്ണമായി ആഗിരണം ചെയ്യാനോ ചിതറിക്കാനോ ഉള്ള ശേഷിയില്ല. എന്നാൽ കടലിലെ ആഴമേറിയതും വലിയ അളവിലുള്ളതുമായ വെള്ളത്തിലൂടെ സൂര്യപ്രകാശം കടന്നുപോകുമ്പോൾ മാത്രമേ ഈ പ്രതിഭാസം വ്യക്തമായി ദൃശ്യമാകൂ. അന്തരീക്ഷത്തിൽ നൈട്രജൻ, ഓക്സിജൻ തന്മാത്രകൾ നീല വെളിച്ചത്തെ ചിതറിക്കുന്ന റാലേ സ്കാറ്ററിംഗ് (Rayleigh scattering) എന്ന പ്രക്രിയ തന്നെയാണ് കടലിലും സമാനമായ രീതിയിൽ സംഭവിക്കുന്നത്.
എല്ലാ കടലുകൾക്കും ഒരേ നീലനിറമല്ല എന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്. ചിലയിടങ്ങളിൽ കടലിന് പച്ചയോ തവിട്ടോ നിറം കാണാറുണ്ട്. വെള്ളത്തിലെ പ്ലവകങ്ങൾ (phytoplankton), സസ്യങ്ങൾ, ചെളി, മറ്റ് അവശിഷ്ടങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ഇതിന് കാരണം. പ്ലവകങ്ങളിലുള്ള ക്ലോറോഫിൽ ചുവപ്പും നീലയും പ്രകാശത്തെ ആഗിരണം ചെയ്യുകയും പച്ച വെളിച്ചത്തെ പുറത്തുവിടുകയും ചെയ്യുന്നതിനാലാണ് ചില തീരങ്ങളിൽ വെള്ളത്തിന് പച്ചനിറം തോന്നുന്നത്. ചുരുക്കത്തിൽ, ആകാശത്തിന്റെ പ്രതിഫലനമല്ല, മറിച്ച് വെള്ളവും സൂര്യപ്രകാശവും തമ്മിലുള്ള ശാസ്ത്രീയമായ ഈ കളിയാണ് കടലിന് സുന്ദരമായ നീലനിറം സമ്മാനിക്കുന്നത്.
