നമ്മുടെ ഫോണിലെ ആ ചെറിയ നീല ഐക്കണിൽ വിരലമർത്തുമ്പോൾ തുറന്നു വരുന്നത് വെറുമൊരു വെബ്സൈറ്റല്ല, മറിച്ച് ലോകത്തിന്റെ ഏത് കോണിലുള്ള സുഹൃത്തിനെയും ഹൃദയത്തോട് ചേർത്തുവെക്കുന്ന ഒരു വികാരമാണ്. “ഫേസ്ബുക്ക് എന്നാൽ സൗഹൃദമാണ്” എന്ന് നമ്മൾ പറയുമ്പോൾ, ആ വാക്കുകൾക്ക് പിന്നിൽ ഭൂഖണ്ഡങ്ങൾക്കപ്പുറം വേർപിരിഞ്ഞുപോയ ലക്ഷക്കണക്കിന് മനുഷ്യരെ വീണ്ടും ഒരുമിപ്പിച്ച സ്നേഹത്തിന്റെ ചരിത്രമുണ്ട്. ഹാർവാർഡ് സർവ്വകലാശാലയിലെ ഒരു ഇടുങ്ങിയ ഹോസ്റ്റൽ മുറിയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങിയ ഈ സ്വപ്നം ഇന്ന് ലോകത്തെ ഒരു കൊച്ചു ഗ്രാമമാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുകയാണ്.
കഥ തുടങ്ങുന്നത് 2004 ഫെബ്രുവരി 4-നാണ്. മാർക്ക് സക്കർബർഗ് എന്ന പത്തൊൻപതുകാരൻ തന്റെ സുഹൃത്തുക്കളായ എഡ്വാർഡോ സാവെറിൻ, ഡസ്റ്റിൻ മോസ്കോവിറ്റ്സ്, ക്രിസ് ഹ്യൂസ് എന്നിവർക്കൊപ്പം ചേർന്ന് ‘TheFacebook’ എന്ന വെബ്സൈറ്റിന് ജീവൻ നൽകി. വെറും 1,000 ഡോളർ എന്ന എളിയ മൂലധനത്തിൽ തുടങ്ങിയ ആ സംരംഭം, മനുഷ്യർക്ക് പരസ്പരം മിണ്ടാനും വിശേഷങ്ങൾ പങ്കുവെക്കാനും നൽകിയ സ്വാതന്ത്ര്യം അതിരുകളില്ലാത്തതായിരുന്നു. ഹാർവാർഡിലെ ക്യാമ്പസിനുള്ളിൽ തുടങ്ങിയ ആ സൗഹൃദക്കൂട്ടായ്മ ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ നിത്യജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറി.
ഫേസ്ബുക്കിന്റെ വളർച്ച വെറുമൊരു സാമ്പത്തിക വിജയമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് അത് ലോകത്തെ നന്മയുടെ നൂലുകൾ കൊണ്ട് കോർത്തിണക്കുകയായിരുന്നു. 2005-ൽ ‘Facebook’ ആയി മാറിയ ഈ പ്ലാറ്റ്ഫോം, ശബ്ദമില്ലാത്തവർക്ക് ശബ്ദം നൽകുന്ന വിപ്ലവമായി പരിണമിച്ചു. ലോകത്തിന്റെ ഏതോ കോണിൽ ഒറ്റപ്പെട്ടുപോയവർക്ക് തങ്ങളുടെ പരാതികൾ ഉന്നയിക്കാനും നീതിക്ക് വേണ്ടി പോരാടാനും ഫേസ്ബുക്ക് കരുത്തുറ്റ ഒരിടമായി. പ്രളയകാലത്തും മഹാമാരിക്കാലത്തും ഫേസ്ബുക്ക് ഗ്രൂപ്പുകൾ വഴി നടന്ന ഏകോപനങ്ങൾ ആയിരക്കണക്കിന് ജീവനുകളാണ് രക്ഷിച്ചത്. രക്തദാനത്തിനായും ചികിത്സാസഹായത്തിനായും അജ്ഞാതരായ മനുഷ്യർ കൈകോർത്തത് ഫേസ്ബുക്ക് എന്ന വിസ്മയം നൽകിയ പോസിറ്റീവ് കരുത്തു കൊണ്ടാണ്.
ഇന്ന് 2026-ൽ എത്തിനിൽക്കുമ്പോൾ ഫേസ്ബുക്ക് വെറുമൊരു സോഷ്യൽ മീഡിയയല്ല. അത് ‘മെറ്റ’ (Meta) എന്ന ബൃഹത്തായ ലോകത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ചെറുകിട സംരംഭകർക്ക് തങ്ങളുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ലോകത്തിന് മുന്നിലെത്തിക്കാനും, വീട്ടിലിരുന്ന് വരുമാനമുണ്ടാക്കാനും ഫേസ്ബുക്ക് നൽകുന്ന അവസരങ്ങൾ ലക്ഷക്കണക്കിന് കുടുംബങ്ങളുടെ അന്നമായി മാറുന്നു. ലളിതമായ ഒരു വെബ് പേജിൽ നിന്ന് വീഡിയോകളിലൂടെയും ലൈവ് സ്ട്രീമിംഗിലൂടെയും ലോകത്തെ തത്സമയം കാണിച്ചുതരുന്ന ഒരു ജാലകമായി അത് മാറി. ഓരോ വിരലടയാളത്തിലും പുതിയ അറിവുകളും സൗഹൃദങ്ങളും തേടിയെത്തുന്ന ഒരു വിജ്ഞാനകോശം കൂടിയാണിത്.
സമ്പത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഇന്ന് സക്കർബർഗും ഫേസ്ബുക്കും അത്ഭുതകരമായ ഉയരത്തിലാണ്. 2026-ലെ കണക്കനുസരിച്ച് സക്കർബർഗിന്റെ ആസ്തി 200 ബില്യൺ ഡോളറിന് മുകളിലും മെറ്റയുടെ മൂല്യം 1.5 ട്രില്യൺ ഡോളറിനും അപ്പുറത്താണ്. എങ്കിലും, ഈ സമ്പത്തിനേക്കാൾ സക്കർബർഗ് വിലമതിക്കുന്നത് ലോകത്തെ മനുഷ്യർക്കിടയിൽ ഫേസ്ബുക്ക് സൃഷ്ടിച്ച ബന്ധങ്ങളെയാണ്. ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമും വാട്സാപ്പും കൂടി ചേർന്നതോടെ മനുഷ്യവിനിമയത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ അടയാളമായി ഇത് മാറി. കാലത്തിനനുസരിച്ച് മത്സരങ്ങൾ വരുമ്പോഴും, സൗഹൃദത്തിന്റെ ആ പഴയ ചരട് മുറിയാതെ ഫേസ്ബുക്ക് ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. ഒരു ഹോസ്റ്റൽ മുറിയിലെ ചെറിയൊരു ഐഡിയയ്ക്ക് ലോകത്തെ ഇത്രമേൽ സുതാര്യമായും സ്നേഹത്തോടെയും ബന്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് ഫേസ്ബുക്ക് നമുക്ക് കാണിച്ചുതന്നു.
