ഇസ്ലാമാബാദിൽ ലോകം ഉറ്റുനോക്കിയ യുഎസ്-ഇറാൻ സമാധാന ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെടാൻ ഇടയാക്കിയ സാഹചര്യങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തി ഇസ്രായേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹു. ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷം പാകിസ്താനിൽ നിന്ന് മടങ്ങുകയായിരുന്ന യുഎസ് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെ.ഡി വാൻസുമായി താൻ ഫോണിൽ സംസാരിച്ചിരുന്നുവെന്നും, ഇതിന് പിന്നാലെയാണ് ചർച്ചകൾ ‘പൊട്ടിത്തെറിച്ചതെന്നും’ നെതന്യാഹു തന്റെ ക്യാബിനറ്റിനെ അറിയിച്ചു. സമാധാന ഉടമ്പടിയിൽ നിന്ന് ഇറാൻ പിന്നോട്ട് പോയതാണ് എല്ലാ നീക്കങ്ങളും തകരാൻ കാരണമായതെന്നാണ് നെതന്യാഹുവിന്റെ വിശദീകരണം.
വെടിനിർത്തൽ അംഗീകരിക്കാമെന്നും ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ കവാടങ്ങൾ തുറന്നുകൊടുക്കാമെന്നും ഇറാൻ ചർച്ചയിൽ സമ്മതിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ പറഞ്ഞ വാക്ക് പാലിക്കാനോ കവാടങ്ങൾ ഉടൻ തുറക്കാനോ ഇറാൻ തയ്യാറായില്ല. ഇറാന്റെ ഈ ലംഘനം അമേരിക്കയ്ക്ക് അംഗീകരിക്കാൻ കഴിയുന്നതിലും അപ്പുറമായിരുന്നുവെന്ന് നെതന്യാഹു പറഞ്ഞു. വെറും ഒരു ആണവ കരാറിൽ ഉപരിയായി, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ ഗതാഗത സ്വാതന്ത്ര്യവും വെടിനിർത്തലുമാണ് ചർച്ചകൾ വഴിമുട്ടാൻ പെട്ടെന്നുണ്ടായ കാരണമെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എങ്കിലും ഇറാൻ പൂർണ്ണമായും ആണവായുധ മോഹങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കണമെന്ന കർശന നിലപാടിൽ അമേരിക്ക ഉറച്ചുനിന്നതായും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
ഇറാനിൽ ഒരിടത്തും യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണം അനുവദിക്കില്ലെന്നും നിലവിലുള്ള സമ്പുഷ്ടീകരിച്ച വസ്തുക്കൾ പൂർണ്ണമായും നീക്കം ചെയ്യണമെന്നുമാണ് വാൻസ് മുന്നോട്ടുവെച്ച പ്രധാന ആവശ്യം. ഇത് പതിറ്റാണ്ടുകളോളം തുടരണമെന്ന അമേരിക്കയുടെ കടുത്ത നിലപാട് ഇറാൻ പ്രതിനിധികൾക്ക് സ്വീകാര്യമായില്ല. കഴിഞ്ഞയാഴ്ച ഇസ്ലാമാബാദിൽ നടന്ന 21 മണിക്കൂർ നീണ്ട മാരത്തൺ ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷവും ഇരുകൂട്ടരും വിട്ടുവീഴ്ചയ്ക്ക് തയ്യാറാകാത്തതിനെത്തുടർന്ന് ചർച്ചകൾ അലസിപ്പിരിയുകയായിരുന്നു.
ഇറാൻ ഒരിക്കലും ആണവായുധം നിർമ്മിക്കില്ലെന്ന് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ആവർത്തിച്ചു വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, കരാറിന് തൊട്ടടുത്തെത്തിയിരുന്നുവെന്നും വെറും ഇഞ്ചുകളുടെ വ്യത്യാസത്തിലാണ് ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടതെന്നുമാണ് ഇറാന്റെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി പ്രതികരിച്ചത്. ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടതോടെ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്താനുള്ള അമേരിക്കയുടെ നീക്കം പശ്ചിമേഷ്യയെ വീണ്ടും യുദ്ധഭീതിയുടെ നിഴലിലാക്കിയിരിക്കുകയാണ്.
