വലിയ വാർത്താപ്രാധാന്യത്തോടെയും ജനപ്രീതിയോടെയും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി. ബസുകളിൽ ആരംഭിച്ച കുടിവെള്ള വിൽപ്പന പദ്ധതി തുടക്കത്തിൽ തന്നെ പാളി. വിപണിയിലെ മറ്റ് മുൻനിര ബ്രാൻഡുകളേക്കാൾ കുറഞ്ഞ വിലയിൽ, അതായത് ഒരു ലിറ്റർ കുപ്പിവെള്ളം വെറും 13 രൂപയ്ക്ക് യാത്രക്കാർക്ക് ലഭ്യമാക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഈ പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. ഇതിനായി ‘കെ.എൽ.- 15’ എന്ന ആകർഷകമായ ബ്രാൻഡ് നാമവും കോർപ്പറേഷൻ നിശ്ചയിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ പദ്ധതി പ്രഖ്യാപിച്ച ഘട്ടത്തിൽ തന്നെ ഒരുവിഭാഗം ജീവനക്കാരിൽ നിന്നും തൊഴിലാളി സംഘടനകളിൽ നിന്നും ഉയർന്ന ശക്തമായ നിസ്സഹകരണമാണ് വിൽപ്പന പൂർണ്ണമായും നിലയ്ക്കാൻ പ്രധാന കാരണമായതെന്നാണ് പുറത്തുവരുന്ന വിവരങ്ങൾ. ജലവിഭവ വകുപ്പിന് കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന കേരള ഇറിഗേഷൻ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ഡിവലപ്മെന്റ് കോർപ്പറേഷന്റെ ജനപ്രിയ ബ്രാൻഡായ ‘ഹില്ലി അക്വ’യുമായി സഹകരിച്ചാണ് കോർപ്പറേഷൻ ബസുകളിലേക്ക് ആവശ്യമായ കുപ്പിവെള്ളം എത്തിച്ചിരുന്നത്. കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.യുടെ ദീർഘദൂര ബസുകൾക്കുള്ളിലും പ്രധാന ഡിപ്പോകളിലെ പ്രത്യേക കൗണ്ടറുകൾ വഴിയും യാത്രക്കാർക്ക് ഈ വെള്ളം വാങ്ങാനുള്ള സൗകര്യമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ പദ്ധതി ആരംഭിച്ച് ഏതാനും ദിവസങ്ങൾ മാത്രമേ ബസുകളിൽ വെള്ളം ലഭ്യമായിരുന്നുള്ളൂ, അതും വളരെ അപൂർവ്വം സർവീസുകളിൽ മാത്രം. നിലവിൽ ഡിപ്പോകളിലെ കൗണ്ടറുകളുടെ പ്രവർത്തനവും പൂർണ്ണമായി നിലച്ച മട്ടാണ്.
പദ്ധതി വിഭാവനം ചെയ്ത സമയത്തുതന്നെ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡെമോക്രാറ്റിക് ഫെഡറേഷൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ചില പ്രമുഖ തൊഴിലാളി സംഘടനകൾ ഇതിനെതിരെ രംഗത്തുവരികയും തീരുമാനം പുനഃപരിശോധിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് കോർപ്പറേഷൻ എം.ഡി.ക്ക് കത്ത് നൽകുകയും ചെയ്തിരുന്നു. കടുത്ത വേനൽക്കാലത്ത് യാത്രക്കാർക്ക് വലിയ ആശ്വാസമാകേണ്ടിയിരുന്ന പദ്ധതി ജീവനക്കാർക്ക് അധിക ജോലിഭാരമായി മാറിയതാണ് എതിർപ്പുകൾക്ക് വഴിമാറിയത്. ഒരു കുപ്പി വെള്ളം വിൽക്കുമ്പോൾ കണ്ടക്ടർക്ക് രണ്ട് രൂപയും ഡ്രൈവർക്ക് ഒരു രൂപയും വീതം ഇൻസെന്റീവ് നൽകുമെന്ന് മാനേജ്മെന്റ് പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നെങ്കിലും പ്രായോഗിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ കാരണം ജീവനക്കാർ ഇതിനോട് യോജിച്ചില്ല. ഡിപ്പോകളിൽ എത്തുമ്പോൾ കണ്ടക്ടർമാർ സ്വയം പോയി കുപ്പിവെള്ളം വാങ്ങി ബസുകളിലേക്ക് എത്തിക്കണമെന്നായിരുന്നു ഔദ്യോഗിക നിർദ്ദേശം. എന്നാൽ പത്തനംതിട്ട പോലുള്ള ചില പ്രധാന ഡിപ്പോകളിൽ കെട്ടിടത്തിന്റെ മൂന്നാം നിലയിലായിരുന്നു വെള്ളം സൂക്ഷിച്ചിരുന്നത്. ഭാരമേറിയ ടിക്കറ്റ് മെഷീനും ക്യാഷ് ബാഗിനുമൊപ്പം വെള്ളക്കുപ്പികളും ചുമന്ന് ബസിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നത് കടുത്ത ശാരീരിക ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാക്കുന്നു എന്ന് ജീവനക്കാർ പരാതിപ്പെട്ടു. ഇത് പലപ്പോഴും ബസുകൾ യഥാസമയം പുറപ്പെടുന്നതിനെപ്പോലും ബാധിക്കുന്ന അവസ്ഥയിലെത്തിച്ചു.
ചില പ്രധാന ഡിപ്പോകളിൽ വെള്ളം കൃത്യമായി ശേഖരിച്ചു വെക്കുന്നതിനുള്ള സുരക്ഷിതമായ സ്റ്റോറേജ് സൗകര്യങ്ങൾ ഇല്ലായിരുന്നതും വലിയൊരു തിരിച്ചടിയായി. ഇതിനുപുറമേ, സർവീസ് നടത്തുന്ന ബസുകൾക്കുള്ളിൽ വലിയ തോതിൽ വെള്ളക്കുപ്പികൾ സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിക്കുന്നതിനും പരിമിതികളുണ്ടായിരുന്നു. ബസുകളിൽ കടുത്ത തിരക്കുള്ള സമയങ്ങളിൽ വെള്ളക്കുപ്പികൾ മോഷണം പോവുകയോ നഷ്ടപ്പെടുകയോ ചെയ്താൽ അതിന്റെ സാമ്പത്തിക ബാധ്യത ജീവനക്കാർ തന്നെ സ്വന്തം കൈയിൽ നിന്ന് നികത്തേണ്ടി വരും എന്ന ആശങ്കയും ജീവനക്കാരെ ഇതിൽ നിന്നും പിന്നോട്ട് വലിപ്പിച്ചു. കൃത്യമായ ആസൂത്രണമോ പ്രായോഗിക വശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനമോ നടത്താതെ, ഇത്തരം നിരവധി പ്രതിസന്ധികൾ നിലനിൽക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ പദ്ധതി അടിച്ചേൽപ്പിച്ചതാണ് ‘കെ.എൽ- 15’ കുപ്പിവെള്ള വിതരണം ഇത്രവേഗം നിന്നുപോകാൻ കാരണമെന്നാണ് ഒരു വിഭാഗം വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
