ഓഫീസിലോ ക്ലാസ് മുറിയിലോ ഇരിക്കുമ്പോൾ തൊട്ടടുത്തിരിക്കുന്ന ആൾ വായ നന്നായി പൊളിച്ച് വലിയൊരു കോട്ടുവാ വിടുന്നത് കണ്ടാൽ, തൊട്ടടുത്ത സെക്കൻഡിൽ നമ്മളും അറിയാതെ വായ പൊളിച്ചുപോകുന്നത് ഒട്ടുമിക്ക ആളുകളുടെയും ജീവിതത്തിലെ പതിവ് കാഴ്ചയാണ്. ഇത്രയധികം ‘കമ്മ്യൂണിക്കബിൾ’ ആയ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരാളിൽ നിന്ന് മറ്റൊരാളിലേക്ക് ഇത്ര വേഗത്തിൽ പകരുന്ന മറ്റൊരു സ്വാഭാവിക ശാരീരിക പ്രതിഭാസം വേറെയുണ്ടാകില്ല. ഉറക്കം തൂങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഒരാളെ നോക്കുമ്പോൾ മാത്രമല്ല, ചിലപ്പോൾ കോട്ടുവാ വിടുന്ന ഒരു ചിത്രമോ വീഡിയോയോ കണ്ടാൽ പോലും നമ്മളിലേക്ക് അത് പെട്ടെന്ന് പടരും. എന്തുകൊണ്ടാണ് കോട്ടുവാ ഇങ്ങനെ ഒരാളിൽ നിന്ന് മറ്റൊരാളിലേക്ക് ഒരു പകർച്ചവ്യാധി പോലെ പടരുന്നത്? ഇതിന് പിന്നിൽ കേവലം ഉറക്കക്കൂടുതലോ ക്ഷീണമോ മാത്രമല്ല, മനുഷ്യന്റെ തലച്ചോറും മനശാസ്ത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അതീവ സങ്കീർണ്ണവും രസകരവുമായ വലിയൊരു ശാസ്ത്രമുണ്ട്.
നമ്മുടെ തലച്ചോറിലെ ‘മിറർ ന്യൂറോണുകൾ’ (Mirror Neurons) ആണ് കോട്ടുവാ ഇങ്ങനെ പടരുന്നതിന് പിന്നിലെ പ്രധാന വില്ലൻ. ഒരാൾ ഒരു കാര്യം ചെയ്യുന്നത് കാണുമ്പോൾ, നമ്മൾ തന്നെയാണ് അത് ചെയ്യുന്നത് എന്ന രീതിയിൽ തലച്ചോറിനെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്ന കോശങ്ങളാണ് മിറർ ന്യൂറോണുകൾ. മറ്റുള്ളവരുടെ വികാരങ്ങളെയും പ്രവർത്തികളെയും അനുകരിക്കാൻ (mimicry) മനുഷ്യനെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത് ഈ ന്യൂറോണുകളാണ്. ശാസ്ത്രലോകം ഇതിനെ വിളിക്കുന്നത് ‘ഇക്കോഫെനോമനൻ’ (Echophenomenon) എന്നാണ്. അതായത്, മറ്റൊരാൾ കോട്ടുവാ വിടുന്നത് നമ്മുടെ കണ്ണുകൾ കാണുമ്പോൾ, തലച്ചോറിലെ ഈ കോശങ്ങൾ സജീവമാകുകയും ബോധപൂർവ്വമല്ലാതെ തന്നെ നമ്മളെക്കൊണ്ടും അത് ചെയ്യിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
മറ്റൊരു പ്രധാന വസ്തുത മനുഷ്യന്റെ സഹാനുഭൂതിയുമായി (Empathy) ഇതിന് വലിയ ബന്ധമുണ്ടെന്നതാണ്. നമ്മളുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള സുഹൃത്തുക്കളോ കുടുംബാംഗങ്ങളോ കോട്ടുവാ വിടുമ്പോഴാണ് നമ്മളിലേക്ക് അത് വേഗത്തിൽ പകരുന്നത് എന്ന് പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. അപരിചിതരായ ആളുകളിൽ നിന്ന് ഇത് പകരാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കുറവാണ്. മറ്റുള്ളവരുടെ മാനസികാവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കാനും അവരോട് അനുഭാവം പുലർത്താനുമുള്ള മനുഷ്യന്റെ കഴിവിന്റെ ഭാഗമായാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇതിനെ കാണുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് നാലോ аഞ്ചോ വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികളിലും, ഓട്ടിസം പോലുള്ള അവസ്ഥകളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നവരിലും കോട്ടുവാ പടരുന്ന പ്രവണത വളരെ കുറവായി കാണപ്പെടുന്നത്. അവരുടെ തലച്ചോറിലെ സോഷ്യൽ ബോണ്ടിംഗ് സിസ്റ്റം വികസിച്ചുവരുന്നതേ ഉണ്ടാകൂ എന്നതാണ് ഇതിന് കാരണം.
തലച്ചോറിന്റെ താപനില ക്രമീകരിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു സ്വാഭാവിക പ്രക്രിയ കൂടിയാണ് കോട്ടുവാ എന്ന് പുതിയ പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. തലച്ചോർ അമിതമായി ചൂടാകുമ്പോൾ ഒരു കൂളിംഗ് ഇഫക്റ്റ് നൽകാൻ വായ വലിയ രീതിയിൽ തുറന്ന് തണുത്ത വായു ഉള്ളിലേക്ക് എടുക്കുന്നതാണ് ഈ പ്രക്രിയ. മനുഷ്യരിൽ മാത്രമല്ല, ചിമ്പാൻസികൾ, കുരങ്ങുകൾ, നായ്ക്കൾ തുടങ്ങിയ ജീവികളിലും കോട്ടുവാ ഇത്തരത്തിൽ പകരുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. യഥാർത്ഥത്തിൽ കോട്ടുവാ പകരുന്നത് മനുഷ്യർക്കിടയിലെ സാമൂഹികമായ അടുപ്പത്തിന്റെയും തലച്ചോറിന്റെ കൃത്യമായ പ്രവർത്തനത്തിന്റെയും ലക്ഷണമാണ്. നിങ്ങളിപ്പോൾ ഈ വാർത്ത വായിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും ഇതിലെ കോട്ടുവാ എന്ന വാക്ക് ആവർത്തിച്ച് കണ്ടതുകൊണ്ട് മാത്രം അറിയാതെ ഒരു തവണയെങ്കിലും വായ പൊളിച്ചിട്ടുണ്ടാകും എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സവിശേഷത.
