“സാധാരണ ഒരു മനുഷ്യൻ ബിസിനസ്സിലേക്ക് ഇറങ്ങുന്നത് ലാഭം കൊയ്യാനും സ്വന്തം കുടുംബത്തിന് തലമുറകളോളം ജീവിക്കാനുള്ള ബാങ്ക് ബാലൻസ് ഉണ്ടാക്കാനുമാണ്. എന്നാൽ, ആശുപത്രി വരാന്തകളിൽ പണമില്ലാത്തതുകൊണ്ട് മാത്രം ഉറ്റവരുടെ ജീവൻ പിടഞ്ഞുതീരുന്നത് കണ്ട് നെഞ്ചുപൊട്ടി, പാവങ്ങൾക്ക് സൗജന്യമായി ചികിത്സ നൽകാൻ പണം കണ്ടെത്തണം എന്ന ഒരൊറ്റ വാശിയുടെ പുറത്ത് തുടങ്ങിയ ഒരു കമ്പനിയെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ടോ? ബാങ്കിൽ നിന്ന് ഒരു രൂപ പോലും വായ്പയെടുക്കാതെ, വെറും പന്ത്രണ്ടര ലക്ഷം രൂപയുടെ മൂലധനത്തിൽ തുടങ്ങി, കേരളത്തിലെ അടുക്കളകൾ തൊട്ട് ഗൾഫും യൂറോപ്പും അമേരിക്കയും വരെ കീഴടക്കി, ഒടുവിൽ മേഡിമിക്സിന്റെ (Medimix) വമ്പൻ കോർപ്പറേറ്റ് ചിറകിലേറി ആഗോള ബ്രാൻഡായി മാറിയ ‘മേളത്തിന്റെ’ (Melam) ബിസിനസ്സ് പോരാട്ടം ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വിസ്മയകരമായ ഒരു അധ്യായമാണ്!”
ഈ കഥയുടെ തുടക്കം 1978 മേയ് 28-ലെ ഒരു ഞായറാഴ്ചയിലാണ്. തിരുവല്ലയിലെ പ്രമുഖ കുടുംബാംഗവും മലയാള മനോരമയിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥനുമായിരുന്ന കുര്യൻ ജോൺ മേലാംപറമ്പിലിന്റെ ജീവിതത്തെ അടിമുടി പിടിച്ചുലച്ച ഒരു ദുരന്തം അന്നുണ്ടായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട പിതാവ് എം.വി. ജോണിന് പെട്ടെന്ന് കടുത്ത നെഞ്ചുവേദന അനുഭവപ്പെട്ടു. നിർഭാഗ്യവശാൽ അന്ന് ഞായറാഴ്ചയായതുകൊണ്ട് തന്നെ അടിയന്തരമായി ലഭ്യമാകേണ്ടിയിരുന്ന അത്യാഹിത ചികിത്സ കൃത്യസമയത്ത് എത്തിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; ആ പിതാവ് മരണത്തിന് കീഴടങ്ങി. ആവശ്യത്തിന് സാമ്പത്തികശേഷിയുള്ള ഒരു കുടുംബത്തിന് പോലും സമയത്ത് ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ കഴിയാതെ പോയ ആ തീരാവേദന കുര്യൻ ജോണിന്റെ ഉള്ളിൽ വലിയൊരു ചോദ്യചിഹ്നമായി എരിഞ്ഞുനിന്നു—”എല്ലാ സൗകര്യങ്ങളുമുള്ള ഞങ്ങൾക്ക് പോലും ഇതാണ് അവസ്ഥയെങ്കിൽ, കയ്യിൽ ചില്ലിക്കാശില്ലാത്ത സാധാരണക്കാരുടെ ഗതി എന്തായിരിക്കും? ചികിത്സിക്കാൻ പണമില്ലെന്ന ഒരൊറ്റ കാരണം കൊണ്ട് ഇനിയൊരാളും മണ്ണിലേക്ക് വീണുപോകരുത്!”
ആ ഉറച്ച ദൃഢനിശ്ചയത്തിൽ നിന്നാണ് 1986-ൽ അദ്ദേഹം പിതാവിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായി ‘എം.വി. ജോൺ മെമ്മോറിയൽ ചാരിറ്റീസ്’ എന്ന ട്രസ്റ്റിന് രൂപം നൽകുന്നത്. എന്നാൽ സ്വന്തം മാസശമ്പളത്തിൽ നിന്ന് പണം നീക്കിവെച്ച് തുടങ്ങിയ കാരുണ്യപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ദിവസങ്ങൾ ചെല്ലുംതോറും ആവശ്യക്കാരുടെ നിലയ്ക്കാത്ത പ്രവാഹമായിരുന്നു. ഹൃദയശസ്ത്രക്രിയകൾക്കും അർബുദ ചികിത്സകൾക്കും ലക്ഷങ്ങൾ വേണം. ആരുടെയും മുന്നിൽ കൈനീട്ടി യാചിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മാഭിമാനം സമ്മതിച്ചില്ല. സ്വയം അധ്വാനിച്ച് സമ്പാദിച്ച പണം കൊണ്ട് വേണം ജീവകാരുണ്യം ചെയ്യാൻ എന്ന തീരുമാനമാണ് അദ്ദേഹത്തെ ഒരു വ്യവസായിയാക്കി മാറ്റിയത്. അതായത്, ബിസിനസ്സിൽ നിന്ന് പരമാവധി ലാഭമുണ്ടാക്കുക, ആ ലാഭവിഹിതം മുഴുവൻ പാവപ്പെട്ട മനുഷ്യരുടെ കണ്ണീരൊപ്പാൻ ആശുപത്രികളിലേക്ക് ഒഴുക്കുക!
തുടർന്ന് നീണ്ട പന്ത്രണ്ട് വർഷക്കാലം അദ്ദേഹം വിപണിയുടെ സാധ്യതകളെക്കുറിച്ച് ആഴത്തിൽ പഠിച്ചു. 1990-ൽ സിംഗപ്പൂരിൽ നടന്ന ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര ട്രേഡ് എക്സിബിഷനിൽ പങ്കെടുത്തതായിരുന്നു വഴിത്തിരിവ്. അവിടെ ഇന്ത്യൻ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾക്കും കേരളത്തിന്റെ തനത് കറിമസാലകൾക്കും വിദേശികൾക്കിടയിലും പ്രവാസികൾക്കിടയിലും ഉള്ള അമ്പരപ്പിക്കുന്ന ഡിമാൻഡ് അദ്ദേഹം നേരിൽ കണ്ടു. എന്നാൽ പദ്ധതി തയ്യാറാക്കിയപ്പോൾ ഫാക്ടറിക്കും പരസ്യങ്ങൾക്കും അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾക്കുമായി ചുരുങ്ങിയത് രണ്ട് കോടി രൂപയെങ്കിലും വേണം. കുര്യൻ ജോണിന്റെ കൈവശം ഉണ്ടായിരുന്നത് വെറും പന്ത്രണ്ടര ലക്ഷം രൂപ മാത്രം. ബാങ്കുകളിൽ നിന്ന് വലിയ കടമെടുത്ത് റിസ്കിലേക്ക് പോകാൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറല്ലായിരുന്നു. പകരം, കയ്യിലുള്ള തുച്ഛമായ പണം മാത്രം സമർത്ഥമായി വിനിയോഗിച്ച് (Bootstrapping), 1992-ൽ വാടകയ്ക്കെടുത്ത ഒരു ചെറിയ കെട്ടിടത്തിൽ ‘എം.വി.ജെ ഫുഡ്സ്’ (M.V.J. Foods) എന്ന പേരിൽ ഫാക്ടറി തുടങ്ങി ‘മേളം’ (Melam) എന്ന ഐതിഹാസിക ബ്രാൻഡിന് തുടക്കമിട്ടു.
തുടക്കത്തിൽ ശുദ്ധമായ മുളകുപൊടിയും മല്ലിപ്പൊടിയും മഞ്ഞൾപ്പൊടിയുമൊക്കെയായി വിപണിയിലെത്തിയ മേളം, പരമ്പരാഗത രുചിക്കൂട്ടുകളിലും ക്വാളിറ്റിയിലും ഒട്ടും വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്തില്ല. സാമ്പാർ, മീൻ കറി, ചിക്കൻ മസാലകൾ, അച്ചാറുകൾ, ബ്രേക്ക്ഫാസ്റ്റ് മിക്സുകൾ, റെഡി-ടു-കുക്ക് വിഭവങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ സമഗ്രമായ ഉൽപ്പന്ന നിരയിലേക്ക് അവർ അതിവേഗം വളർന്നു. വിപണിയിലിറങ്ങിയ ആദ്യ ദിവസം മുതൽ ഉപഭോക്താക്കളുടെ കണ്ണിൽപ്പെടണമെന്ന വാശിയോടെ ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള പാക്കേജിംഗും തകർപ്പൻ പരസ്യങ്ങളും അവർ നൽകി. ഈസ്റ്റേണും നിറപറയും ആധിപത്യം പുലർത്തിയിരുന്ന കേരള വിപണിയിൽ തങ്ങളുടെ ഇടം ഉറപ്പിച്ചതിനൊപ്പം, ഗൾഫ് മേഖലയിലേക്കും പിന്നീട് യു.എസ്.എ, യുകെ, സിംഗപ്പൂർ, ഓസ്ട്രേലിയ തുടങ്ങിയ വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലേക്കും മേളം വൻതോതിൽ കയറ്റുമതി ചെയ്യപ്പെട്ടു. കമ്പനിയിൽ നിന്ന് കിട്ടിയ കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ ലാഭം മുഴുവൻ പാവപ്പെട്ട ആയിരക്കണക്കിന് മനുഷ്യരുടെ സൗജന്യ ശസ്ത്രക്രിയകൾക്കായി ചെലവഴിച്ച കുര്യൻ ജോണിനെ രാജ്യം പിന്നീട് പത്മശ്രീ നൽകി ആദരിച്ചു.
എന്നാൽ, മസാല ബിസിനസ്സ് എന്നത് വളരെ കുറഞ്ഞ ലാഭവിഹിതവും (Low Margin) കടുത്ത വിതരണ മത്സരവുമുള്ള ഒരു മേഖലയാണ്. കടകളിൽ ഷെൽഫ് സ്പേസ് പിടിക്കാനും പണം കൃത്യസമയത്ത് തിരിച്ചുപിടിക്കാനും നേരിട്ട വെല്ലുവിളികൾ ബ്രാൻഡിന് പുതിയൊരു കരുത്ത് വേണമെന്ന് ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ 2015-ൽ മേളത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പുതിയ അധ്യായം കുറിക്കപ്പെട്ടു. മേഡിമിക്സ് (Medimix), സഞ്ജീവനം (Sanjeevanam) എന്നീ ആഗോള ബ്രാൻഡുകളിലൂടെ വിസ്മയം തീർത്ത ഡോ. എ.വി. അനൂപിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള എ.വി.എ ഗ്രൂപ്പ് (AVA Group) മേളത്തെ ഏറ്റെടുത്തു.
എ.വി.എ ഗ്രൂപ്പിന്റെ കുടക്കീഴിലേക്ക് എത്തിയതോടെ മേളത്തിന് ലഭിച്ചത് സമാനതകളില്ലാത്ത ആഗോള കരുത്താണ്. എ.വി.എ നാച്ചുറൽസിന്റെ ശക്തമായ മാർക്കറ്റിംഗ്, ഡിസ്ട്രിബ്യൂഷൻ ശൃംഖല ഉൽപ്പന്നങ്ങളെ വിരൽത്തുമ്പിലേക്ക് എത്തിച്ചു. അതിനൊപ്പം അത്യാധുനിക മെഗാ പ്ലാന്റുകളും, വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത ക്വാളിറ്റി കൺട്രോൾ സംവിധാനങ്ങളും സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. പഴമക്കാർ മറന്നുപോയ കേരളത്തിന്റെ തനത് നാടൻ രുചിക്കൂട്ടുകൾ വീണ്ടും തേടിപ്പിടിച്ചെടുത്ത് അവർ വിപണിയിലെത്തിച്ചു.
ഇന്ന് കേവലമൊരു മസാല കമ്പനി എന്നതിലുപരി, കൃത്യമായ മൂല്യങ്ങളുള്ള ഒരു പ്രസ്ഥാനമായി മേളം നിലകൊള്ളുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ പ്രാദേശിക രുചി വൈവിധ്യം അതിന്റെ തനിമയോടും പുതുമയോടും കൂടി ആളുകളിലേക്ക് എത്തിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് കമ്പനി മുന്നോട്ടുപോകുന്നത്. കൃഷിയിടങ്ങളിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് സംഭരിക്കുന്ന വിഭവങ്ങളിൽ കീടനാശിനികളോ, ഹെവി മെറ്റലുകളോ, മായങ്ങളോ ഇല്ലെന്ന് ആധുനിക ലാബുകളിൽ പരിശോധിച്ച് ഉറപ്പുവരുത്തുന്നു. യാതൊരുവിധ കൃത്രിമ നിറങ്ങളും (Artificial Colouring Agents) ഉപയോഗിക്കാതെ, സമ്പൂർണ്ണ പോഷക വിവരങ്ങൾ കൃത്യമായി പാക്കറ്റുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തി ഏറ്റവും ഉയർന്ന ശുചിത്വത്തോടെയാണ് ഓരോ ഉൽപ്പന്നവും അവർ പുറത്തിറക്കുന്നത്.
ഒരു പിതാവിന്റെ അകാല വിയോഗത്തിൽ നിന്ന് തുടങ്ങിയ കണ്ണീരിനെ പതിനായിരങ്ങളുടെ ജീവശ്വാസമാക്കി മാറ്റിയ ആ വലിയ മനുഷ്യസ്നേഹത്തിന്റെ കഥയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, ഇന്ന് ലോകോത്തര നിലവാരവും മായമില്ലാത്ത ശുദ്ധിയുമുള്ള ആഗോള ഫുഡ് ബ്രാൻഡായി തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്ന മേളം, കച്ചവടം എന്നത് ലാഭത്തിനപ്പുറം ജനങ്ങളോടുള്ള വലിയൊരു പ്രതിബദ്ധതയാണെന്ന് തെളിയിച്ച മലയാളക്കരയുടെ ഏറ്റവും അനശ്വരമായ വിജയഗാഥയാണ്!
