“ഇന്ന് നമ്മൾ ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിലും ഫേസ്ബുക്കിലും റീൽസ് കണ്ട് സമയം കളയുമ്പോൾ, പണ്ട് കോടിക്കണക്കിന് മലയാളികൾ ഉറക്കമിളച്ചിരുന്ന് ‘സ്ക്രാപ്പുകളും’ ‘ടെസ്റ്റിമോണിയലുകളും’ അയച്ചിരുന്ന ഒരു കാലമുണ്ടായിരുന്നു.ഒരു കാലത്ത് യുവാക്കൾ ഇന്റർനെറ്റ് കഫേകളിൽ ക്യൂ നിന്നിരുന്നത് ഈ ഒരൊറ്റ വെബ്സൈറ്റിൽ ലോഗിൻ ചെയ്യാനായിരുന്നു! സോഷ്യൽ മീഡിയ എന്ന വാക്ക് കേൾക്കുമ്പോൾ ഇന്ത്യൻ യുവാക്കളുടെ മനസ്സിൽ ആദ്യം ഓടിയെത്തിയിരുന്ന പേര് ‘ഓർക്കൂട്ട്’ (Orkut) എന്നായിരുന്നു. പക്ഷേ, ഇന്ത്യയും ബ്രസീലും അടക്കിവാണ ആ സാമ്രാജ്യം വെറും നിമിഷങ്ങൾ കൊണ്ട് തകർന്നുപോയത് എങ്ങനെയാണെന്ന് നിങ്ങൾക്കറിയാമോ? ടെക്നോളജി ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ വീഴ്ചയുടെയും അതിൽ നിന്ന് പഠിക്കേണ്ട പാഠത്തിന്റെയും കഥയാണിത്!”
2004-ലായിരുന്നു ഓർക്കൂട്ടിന്റെ ജനനം. ഗൂഗിളിലെ ഒരു ജീവനക്കാരനായിരുന്ന ഓർക്കൂട്ട് ബ്യൂക്കോക്റ്റൻ തന്റെ ഒഴിവുസമയത്ത് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഈ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം ഇന്ത്യയിൽ ഒരു വിപ്ലവം തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു. സ്മാർട്ട്ഫോണുകൾ ഇല്ലാതിരുന്ന അക്കാലത്ത്, ഇന്റർനെറ്റ് കഫേകളിൽ ക്യൂ നിന്ന് ഓർക്കൂട്ട് ലോഗിൻ ചെയ്തിരുന്ന ഒരു തലമുറ നമുക്കുണ്ടായിരുന്നു. സുഹൃത്തുക്കൾ അയക്കുന്ന സ്ക്രാപ്പുകൾക്ക് മറുപടി നൽകുന്നതും, പ്രിയപ്പെട്ടവർക്ക് ഹൃദയസ്പർശിയായ ടെസ്റ്റിമോണിയലുകൾ എഴുതുന്നതും അന്നത്തെ ഒരു ഹരമായിരുന്നു. വിവിധ കമ്മ്യൂണിറ്റികളിലൂടെ സമാന ചിന്താഗതിയുള്ളവരെ കണ്ടെത്താനും ഓർക്കൂട്ട് അവസരം നൽകി. ഇന്ത്യയിലെയും ബ്രസീലിലെയും ഇന്റർനെറ്റ് വിപ്ലവത്തിന്റെ മുഖമായിരുന്നു അന്ന് ഓർക്കൂട്ട്.
എന്നാൽ, വിജയത്തിന്റെ കൊടുമുടിയിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ ഓർക്കൂട്ട് ഒരു വലിയ അബദ്ധം കാണിച്ചു—അവർ മാറ്റങ്ങളെ ഭയപ്പെട്ടു. ഓർക്കൂട്ട് ഒരേ സ്ഥലത്ത് തന്നെ നിന്നപ്പോൾ, ദൂരെ നിന്ന് മാർക്ക് സക്കർബർഗ് എന്ന യുവാവ് തന്റെ ഫേസ്ബുക്കുമായി (Facebook) വരികയായിരുന്നു. ഓർക്കൂട്ടിന് പരിഹരിക്കാൻ കഴിയാതിരുന്ന പല പ്രശ്നങ്ങളും ഫേസ്ബുക്ക് നിഷ്പ്രയാസം പരിഹരിച്ചു. ഓർക്കൂട്ടിനെ ശ്വാസം മുട്ടിച്ച സ്പാം മെസ്സേജുകളും, പ്രൈവസി പ്രശ്നങ്ങളും ഉപഭോക്താക്കളെ സാവധാനം അകറ്റിത്തുടങ്ങി. ഓർക്കൂട്ട് ലോഗിൻ ചെയ്യാൻ എടുക്കുന്ന സമയവും അക്കാലത്തെ വലിയൊരു പരാതിയായിരുന്നു.
ഓർക്കൂട്ട് ചിന്തിച്ചത് തങ്ങളുടെ ആരാധകർ എങ്ങും പോകില്ല എന്നായിരുന്നു. പക്ഷേ, ടെക്നോളജി ലോകത്ത് ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് കൂറ് എന്നത് പുതിയ സൗകര്യങ്ങളോടാണ്. ഫേസ്ബുക്ക് കൂടുതൽ വേഗതയുള്ളതും, മികച്ച ഫീച്ചറുകൾ ഉള്ളതുമായി മാറിയപ്പോൾ യുവാക്കൾ കൂട്ടത്തോടെ ഓർക്കൂട്ടിനോട് യാത്ര പറഞ്ഞു. ഗൂഗിൾ ഓർക്കൂട്ടിനെ പരിഷ്കരിക്കുന്നതിന് പകരം പരാജയപ്പെട്ട ‘ഗൂഗിൾ പ്ലസ്’ (Google+) പോലുള്ള പരീക്ഷണങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത് ആ പതനത്തിന്റെ ആക്കം കൂട്ടി. ഒടുവിൽ 2014-ൽ ഓർക്കൂട്ട് എന്നന്നേക്കുമായി വിടവാങ്ങി.
ഓർക്കൂട്ടിന്റെ തകർച്ച നമുക്ക് നൽകുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പാഠം ഇതാണ്—”കാലത്തിനനുസരിച്ച് മാറാൻ തയ്യാറല്ലാത്തവർ എത്ര വലിയ രാജാവായാലും ചരിത്രത്തിൽ നിന്ന് മാഞ്ഞുപോകും.” ഇന്റർനെറ്റിന്റെ ആദ്യകാല പോരാട്ടത്തിൽ ഓർക്കൂട്ട് ജയിച്ചെങ്കിലും, ഭാവിയിലേക്കുള്ള ഓട്ടത്തിൽ അവർക്ക് കാലിടറി. ഇന്ന് ഓർക്കൂട്ട് എന്നത് ഒരു ആപ്പ് മാത്രമല്ല, മാഞ്ഞുപോയ ഒരു തലമുറയുടെ മനോഹരമായ ഒരു ഓർമ്മ മാത്രമാണ്! അടുത്ത തവണ നിങ്ങൾ സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ഓർത്തോളൂ, മാറ്റങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളാത്ത ഒന്നിനും ഇവിടെ നിലനിൽപ്പില്ല.
