സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിൽ ഉലയുന്ന പാകിസ്താന് പുതിയ തലവേദനയായി ക്രിപ്റ്റോ കറൻസി ഇടപാടുകൾക്കെതിരെയുള്ള ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതന്റെ ഫത്വ. ബിറ്റ്കോയിൻ, എഥിറിയം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഡിജിറ്റൽ കറൻസികളിലെ നിക്ഷേപവും ഇടപാടുകളും ഇസ്ലാമിക നിയമപ്രകാരം നിഷിദ്ധമാണെന്ന് (ഹറാം) പാകിസ്താനിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനശക്തിയുള്ള പ്രമുഖ പണ്ഡിതൻ മുഫ്തി മുഹമ്മദ് തഖി ഉസ്മാനി പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ രാജ്യം പുതിയൊരു സാമ്പത്തിക അനിശ്ചിതത്വത്തിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണ്. രാജ്യാന്തര തലത്തിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട കറൻസികൾക്ക് പകരമായി ക്രിപ്റ്റോ കറൻസി ഇടപാടുകളെ ഔദ്യോഗികമായി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും അതുവഴി വിദേശ നാണ്യശേഖരം ഉയർത്താനും പാക് സർക്കാർ തീവ്രശ്രമം നടത്തുന്നതിനിടെയാണ് ഫത്വ പുറത്തുവന്നിരിക്കുന്നത്. ഇതോടെ പാകിസ്താനിലെ ലക്ഷക്കണക്കിന് വരുന്ന ചെറുകിട-വൻകിട ക്രിപ്റ്റോ നിക്ഷേപകർ തങ്ങളുടെ ഡിജിറ്റൽ ആസ്തികൾ കൂട്ടത്തോടെ വിറ്റൊഴിയാൻ തുടങ്ങിയത് പാക് വിപണിയെ കടുത്ത പ്രതിസന്ധിയിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ക്രിപ്റ്റോ കറൻസികൾക്ക് ഭൗതികമായി കൃത്യമായ ആസ്തി മൂല്യമില്ലെന്നും, ഇവയിലെ അമിതമായ വിലക്കയറ്റവും ഇറക്കവും പൂർണ്ണമായും ഊഹക്കച്ചവടത്തെ മാത്രം ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണെന്നും മുഫ്തി തഖി ഉസ്മാനി ഫത്വയിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു. യാതൊരുവിധ സുതാര്യതയുമില്ലാത്ത ഇത്തരം ഡിജിറ്റൽ ഇടപാടുകൾ ചൂതാട്ടത്തിന് (മൈസിർ) തുല്യമാണെന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ടെത്തൽ. ശരിയ നിയമപ്രകാരം ചൂതാട്ടവും കബളിപ്പിക്കലുകളും കർശനമായി നിരോധിച്ചിട്ടുള്ളതിനാൽ മുസ്ലിങ്ങൾ ഇത്തരം നിക്ഷേപങ്ങളിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും വിട്ടുനിൽക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം ആഹ്വാനം ചെയ്തു. പാകിസ്താനിലെ മതവിശ്വാസികൾക്കിടയിലും സാമ്പത്തിക രംഗത്തും വലിയ സ്വാധീനമുള്ള വ്യക്തിയാണ് മുഫ്തി തഖി ഉസ്മാനി എന്നതിനാൽ ഈ ഫത്വ പാക് ജനത അതീവ ഗൗരവത്തോടെയാണ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഫത്വ പുറത്തുവന്നതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ പാകിസ്താനിൽ നിന്നുള്ള ക്രിപ്റ്റോ ട്രേഡിങ് വോളിയത്തിൽ വൻ ഇടിവാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയത്.
നിലവിൽ ഏഷ്യയിൽ തന്നെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ക്രിപ്റ്റോ കറൻസി നിക്ഷേപകരുള്ള രാജ്യങ്ങളിലൊന്നാണ് പാകിസ്താൻ. കഴിഞ്ഞ കുറച്ചുകാലമായി കടുത്ത നാണയപ്പെരുപ്പവും പാകിസ്താനി രൂപയുടെ മൂല്യത്തകർച്ചയും നേരിടുന്ന ജനങ്ങൾ സുരക്ഷിത നിക്ഷേപമെന്ന നിലയിലാണ് ക്രിപ്റ്റോ കറൻസികളിലേക്ക് കൂട്ടത്തോടെ തിരിഞ്ഞിരുന്നത്. ഇത് നിയന്ത്രിക്കാൻ പാകിസ്താൻ സെൻട്രൽ ബാങ്കായ സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് പാകിസ്താൻ (SBP) മുൻപ് ശ്രമിച്ചിരുന്നെങ്കിലും ഐടി മന്ത്രാലയവും യുവാക്കളും ഡിജിറ്റൽ കറൻസിയെ അനുകൂലിക്കുന്ന നിലപാടാണ് സ്വീകരിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ പുതിയ മതവിധി പുറത്തുവന്നതോടെ ബാങ്കിങ് ഇതര ചാനലുകളിലൂടെ രാജ്യം കൈവരിച്ച സാമ്പത്തിക പുരോഗതിക്ക് കനത്ത തിരിച്ചടിയുണ്ടാകുമെന്നാണ് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ദ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നത്. കൂട്ടത്തോടെയുള്ള വിറ്റൊഴിയൽ ഡിജിറ്റൽ വിപണിയിൽ പാകിസ്താനി രൂപയുടെ മൂല്യം വീണ്ടും ഇടിയാൻ കാരണമാകുമെന്ന ആശങ്കയും ശക്തമാണ്.
