നമ്മൾ തലയുയർത്തി ആകാശത്തേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ പഞ്ഞിക്കെട്ടുകൾ പോലെ ശാന്തമായി ഒഴുകിനടക്കുന്ന മേഘങ്ങളെ കാണാറുണ്ട്. എന്നാൽ കാണുമ്പോൾ ഭാരമില്ലെന്ന് തോന്നുമെങ്കിലും, ശരാശരി ഒരു മേഘത്തിന് ഏകദേശം 500 ടൺ (അതായത് ഏകദേശം നൂറിലധികം ആനകളുടെ ഭാരം) ഭാരമുണ്ടെന്ന് കേട്ടാൽ നിങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുമോ? ഇത്രയും വലിയ ഭാരവഹിച്ചുകൊണ്ട് ഈ ഭീമൻ മേഘങ്ങൾ ഭൂമിയിലേക്ക് പതിക്കാതെ ആകാശത്ത് ഒഴുകിനടക്കുന്നത് എങ്ങനെയാണെന്നത് നൂറ്റാണ്ടുകളായി മനുഷ്യരെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്ന ചോദ്യമാണ്. ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ വിചിത്രമെന്ന് തോന്നുമെങ്കിലും ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലെ കൃത്യമായ ചില തത്ത്വങ്ങളാണ് ഈ പ്രകൃതിപ്രതിഭാസത്തിന് പിന്നിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
മേഘങ്ങൾ എന്നാൽ വെള്ളത്തിന്റെയോ ഐസിന്റെയോ വലിയൊരു ഖരരൂപമല്ല; മറിച്ച് ശതകോടിക്കണക്കിന് വരുന്ന വളരെ ചെറിയ ജലകണങ്ങളുടെയും സ്ഫടികങ്ങളുടെയും കൂട്ടമാണ്. സൂര്യതാപമേറ്റ് ഭൂമിയിലെ വെള്ളം ആവിയായി ഉയരുമ്പോൾ അന്തരീക്ഷത്തിലെ തണുപ്പേറ്റ് അത് ഘനീഭവിച്ചാണ് മേഘങ്ങളാകുന്നത്. ഈ ജലകണങ്ങൾക്ക് വലിപ്പവും ഭാരവും വളരെ കുറവാണ്. ഒരു ജലകണത്തിന്റെ വലിപ്പം മനുഷ്യന്റെ മുടിയേക്കാൾ നൂറുമടങ്ങ് ചെറുതായിരിക്കും. ഇതിനാൽ ഭൂമിയുടെ ഗുരുത്വാകർഷണ ബലത്തെ പ്രതിരോധിച്ച് അന്തരീക്ഷത്തിൽ ഒഴുകിനടക്കാൻ ഇവയ്ക്ക് സാധിക്കുന്നു.
ഇതിനേക്കാൾ ഉപരി, ചൂടുള്ള വായു മുകളിലേക്ക് ഉയരുന്ന താപോർജ്ജ ചലനമാണ് (Updrafts) മേഘങ്ങളെ ആകാശത്ത് താങ്ങിനിർത്തുന്നത്. ഭൂമിയിൽ നിന്ന് മുകളിലേക്ക് ഉയരുന്ന ഈ വായുപ്രവാഹങ്ങൾ വളരെ ചെറിയ ജലകണങ്ങളെ താഴേക്ക് വീഴാൻ അനുവദിക്കാതെ മുകളിലേക്ക് തള്ളിനിർത്തുന്നു. അന്തരീക്ഷത്തിലെ തണുത്ത വായുവിനേക്കാൾ സാന്ദ്രത കുറവായതിനാലും, ഈ വായുപ്രവാഹത്തിന്റെ ബലം നിമിത്തവുമാണ് ടൺ കണക്കിന് ഭാരമുള്ള മേഘങ്ങൾ സുഖമായി ആകാശത്ത് ഒഴുകിനടക്കുന്നത്. എന്നാൽ മേഘത്തിനുള്ളിലെ ജലകണങ്ങൾ കൂട്ടത്തോടെ കൂട്ടിമുട്ടി വലിപ്പം കൂടുമ്പോൾ, മുകളിലേക്കുള്ള വായുപ്രവാഹത്തിന് അവയെ താങ്ങിനിർത്താൻ കഴിയാതെ വരികയും അത് മഴയായി ഭൂമിയിലേക്ക് പെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു!
