“ഒരു നൂറ്റാണ്ടുകാലം മലയാളിയുടെ പ്രഭാതങ്ങളെ ചന്ദനസുഗന്ധത്താൽ പുതപ്പിച്ച ആ ഫാക്ടറിയുടെ ചിമ്മിനികളിൽ നിന്ന് ഒടുവിൽ പുക ഉയരാതായത് ഓർക്കുന്നുണ്ടോ? കോഴിക്കോട്ടെ ആ കൂറ്റൻ പ്ലാന്റിൽ ഒരുകാലത്ത് രാപ്പകലില്ലാതെ കറങ്ങിയിരുന്ന ബെൽറ്റുകൾ നിശ്ചലമായപ്പോൾ, ‘ഇനി ഒരു തിരിച്ചുവരവില്ല’ എന്ന് വിധിയെഴുതി വിപണിയിലെ വൻകിട കോർപ്പറേറ്റ് ഭീമന്മാർ ആധിപത്യമുറപ്പിച്ച ആ നിമിഷം! ബാധ്യതകളും പണിമുടക്കുകളും ഒരു പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനത്തെ പൂർണ്ണമായി ശ്വാസംമുട്ടിച്ചപ്പോൾ, എട്ടുവർഷത്തോളം ആരും തിരിഞ്ഞുനോക്കാതെ കിടന്ന ആ തുരുമ്പിച്ച ഗേറ്റുകൾക്കപ്പുറത്ത് മറ്റൊരു അദ്ഭുതം ഒളിച്ചിരിപ്പുണ്ടെന്ന് ആരെങ്കിലും കരുതിയോ?! പൂട്ടിവെച്ചാൽ തീരുന്നതല്ല തലമുറകൾ നെഞ്ചേറ്റിയ ഒരു ബ്രാൻഡിന്റെ വിശ്വസ്തതയെന്ന് തെളിയിച്ചുകൊണ്ട്, നഷ്ടക്കണക്കുകളിൽ നിന്ന് ലണ്ടന്റെയും അയർലൻഡിന്റെയും ഷെൽഫുകളിലേക്ക് വരെ ഉയിർത്തെഴുന്നേറ്റ ആ ഐതിഹാസിക തിരിച്ചുവരവ്—അതാണ് കേരളം കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ ബിസിനസ്സ് കംബാക്കായ ‘കേരള സോപ്പ്സിന്റെ’ (Kerala Soaps) പോരാട്ടക്കഥ!”
കഥ തുടങ്ങുന്നത് ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം പുകഞ്ഞുതുടങ്ങിയ 1914-ലെ ബ്രിട്ടീഷ് മലബാറിലാണ്. കോഴിക്കോടിന്റെ വാണിജ്യ പ്രതാപത്തെ മുൻനിർത്തി, ഏഷ്യയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും മികച്ച സോപ്പ് നിർമ്മാണ ഗവേഷണ-പരിശീലന കേന്ദ്രമായി ബ്രിട്ടീഷുകാർ സ്ഥാപിച്ച ‘ദി കേരള സോപ്പ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്’ (The Kerala Soap Institute) ആയിരുന്നു ഇതിന്റെ തുടക്കം. കേവലം ഒരു ഫാക്ടറിയായല്ല, മറിച്ച് സോപ്പ് നിർമ്മാണത്തിലെ ശാസ്ത്രീയ പരീക്ഷണശാലയായാണ് അത് പിറവിയെടുത്തത്. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം, 1963 നവംബറിൽ കമ്പനി നിയമപ്രകാരം ‘കേരള സോപ്പ്സ് ആൻഡ് ഓയിൽസ് ലിമിറ്റഡ്’ (Kerala Soaps and Oils Ltd) ഇൻകോർപ്പറേറ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും 1964-ൽ കേരള സർക്കാർ ഇത് പൂർണ്ണമായി ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു. കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ എന്റർപ്രൈസസിന്റെ (KSIE) മേൽനോട്ടത്തിൽ അതൊരു പുതിയ വ്യാവസായിക യുഗത്തിന് തുടക്കമിട്ടു.
അന്ന് വിപണിയിലെ വൻകിട ബ്രാൻഡുകളെ വിറപ്പിച്ച മാജിക് അവർ മുന്നോട്ടുവെച്ച കർശനമായ ക്വാളിറ്റി സ്റ്റാൻഡേർഡുകളായിരുന്നു. മറയൂരിലെ തനത് ചന്ദനവനങ്ങളിൽ നിന്ന് ശേഖരിച്ച ശുദ്ധമായ ചന്ദനത്തൈലം ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിച്ച ‘കേരള സാൻഡൽ’ ആയിരുന്നു അവരുടെ കിരീടത്തിലെ പൊൻതൂവൽ! ചന്ദനത്തിന്റെ കൃത്രിമ എസൻസുകൾ മാത്രം കലർത്തി വിറ്റിരുന്ന വിദേശ സോപ്പുകൾക്ക് മുന്നിൽ, ഒറിജിനൽ ചന്ദനത്തൈലം അടങ്ങിയ സോപ്പുമായി അവർ വിപണിയിലെ ‘ഗോൾഡൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ്’ സ്ഥാപിച്ചെടുത്തു. ഒപ്പം യുവാക്കളുടെ ഹരമായി മാറിയ ‘ത്രിൽ’ (Thrill) ടോയ്‌ലറ്റ് സോപ്പ്, ആന്റിസെപ്റ്റിക് കരുത്തുള്ള ‘വേപ്പ്’ (Vep), സാധാരണക്കാരന്റെ പ്രിയങ്കരനായ ‘കൈരളി’ (Kairali), കോൾടാർ സോപ്പുകൾ, വാഷ്‌വെൽ ഡിറ്റർജന്റുകൾ തുടങ്ങി മലയാളിക്ക് ഒഴിവാക്കാനാവാത്ത ഒരു നിത്യജീവിത വിപ്ലവമായി കേരള സോപ്പ്സ് മാറി.
പക്ഷേ, കാലത്തിന്റെ മാറ്റത്തിനൊപ്പം ആധുനിക മാർക്കറ്റിംഗിലും മാനേജ്‌മെന്റിലും വന്ന വീഴ്ചകൾ ആ മഹത്തായ സാമ്രാജ്യത്തെ ഉലച്ചു. സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകളും കടുത്ത തൊഴിൽപ്രശ്നങ്ങളും പണിമുടക്കുകളും ആഞ്ഞടിച്ചതോടെ 2001-2002 കാലഘട്ടത്തിൽ ഫാക്ടറിയിൽ ലോക്കൗട്ട് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. കോഴിക്കോട്ടെ ആ വമ്പൻ യൂണിറ്റ് നിശ്ചലമായി; മലയാളിയുടെ അഭിമാനമായിരുന്ന യന്ത്രങ്ങൾ തുരുമ്പെടുത്തു. ആരും തിരിഞ്ഞുനോക്കാനില്ലാതെ എട്ടുവർഷത്തോളം ആ ഇരുമ്പുഗേറ്റുകൾ അടഞ്ഞുകിടന്നപ്പോൾ, സ്വകാര്യ സോപ്പ് കുത്തകകൾ വിപണി പൂർണ്ണമായും പിടിച്ചെടുക്കുകയും കേരള സോപ്പ്സ് എന്ന പേര് എന്നെന്നേക്കുമായി വിസ്മൃതിയിലായി എന്ന് എല്ലാവരും കരുതുകയും ചെയ്തു.
എന്നാൽ, ബിസിനസ്സ് ചരിത്രത്തിൽ സമാനതകളില്ലാത്ത ആ മഹാവിസ്മയം സംഭവിക്കുന്നത് 2010 ജനുവരി ഒന്നിനാണ്! കമ്പനി പൂട്ടിയെങ്കിലും മലയാളിയുടെ മനസ്സിൽ ആ ബ്രാൻഡ് നാമങ്ങൾക്കുണ്ടായിരുന്ന ‘ബ്രാൻഡ് ഇക്വിറ്റി’ (Brand Equity) മരണപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്ന് KSIE തിരിച്ചറിഞ്ഞു. പഴയ ബാധ്യതകളിൽ നിന്ന് മാറി, പുതിയ ഊർജ്ജത്തോടെ എട്ടുകോടിയോളം രൂപയുടെ മൂലധനവുമായി ‘കേരള സോപ്പ്സ്’ എന്ന പുതിയ ഉൽപ്പാദന യൂണിറ്റ് പുനർജനിച്ചു. നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ വിതരണശൃംഖലയെ അവർ തന്ത്രപരമായി തിരിച്ചുപിടിച്ചു; സർക്കാർ ആശുപത്രികൾ, ഗസ്റ്റ് ഹൗസുകൾ, തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയിലേക്ക് ബൾക്ക് സപ്ലൈ നൽകി അടിത്തറ ഉറപ്പിച്ചു. സപ്ലൈകോ വഴിയും പൊതു റീട്ടെയിൽ കടകൾ വഴിയും ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വീണ്ടും ജനങ്ങളിലേക്കെത്തിച്ചു. 2010-11-ൽ വെറും ₹3 കോടിയുടെ വിറ്റുവരവിൽ തുടങ്ങിയ തിരിച്ചുവരവ്, വെറും മൂന്ന് വർഷം കൊണ്ട് 233 ശതമാനം വളർച്ചയോടെ 2013-14-ൽ ₹10 കോടിയുടെ സെയ്ൽസ് ടർണോവറിലേക്ക് കുതിച്ചുകയറി!
ഇന്ന് ഇന്ത്യയൊട്ടാകെ മൂവായിരത്തിലധികം സൂപ്പർമാർക്കറ്റുകളിലും എൺപത്തഞ്ചിലധികം വിതരണക്കാരിലൂടെയും കേരളത്തിന്റെ അതിരുകൾ ഭേദിച്ച് ജി.സി.സി രാജ്യങ്ങളിലേക്കും, തുടർന്ന് യുകെ, അയർലൻഡ് വിപണികളിലേക്കുള്ള കയറ്റുമതിക്കായുള്ള വമ്പൻ ധാരണാപത്രങ്ങളിലേക്കും (MoU) കേരള സോപ്പ്സ് എത്തിനിൽക്കുന്നു. നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപ് ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഒരു ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടായി തുടങ്ങി, സർക്കാരിന്റെ കൈകളിലെത്തി, എട്ടുവർഷം പൂട്ടിക്കിടന്ന് മണ്ണടിഞ്ഞു എന്ന് കരുതിയ ഇടത്തുനിന്ന് ലോകവിപണിയിലേക്ക് ചിറകടിച്ചുയർന്ന ഈ പുനർജന്മം അടിവരയിടുന്നത് ഒരൊറ്റ പാഠമാണ്—നിങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്ന ഉൽപ്പന്നത്തിൽ മായമില്ലാത്ത ഗുണനിലവാരവും ജനങ്ങൾ നെഞ്ചേറ്റിയ ഒരു വിശ്വസ്തതയുമുണ്ടെങ്കിൽ, എത്രവലിയ പ്രതിസന്ധികൾ വന്ന് പൂട്ടുകെട്ടിയാലും വിപണിയുടെ സിംഹാസനം തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ ഏതൊരു ബ്രാൻഡിനും സാധിക്കും! 🧼🪵👑
