നരേന്ദ്രമോദിക്ക് വോട്ട് ചോരുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ് ; ദാരിദ്ര്യത്തിനെതിരായ പോരാട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രവിജയം

ന്യൂഡൽഹി : ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ജനാധിപത്യരാജ്യമായ ഇന്ത്യയിൽ ദാരിദ്ര്യത്തിനെതിരായ പോരാട്ടം ചരിത്രപരമായ വഴിത്തിരിവിലെത്തിയിരിക്കുന്നു. പതിറ്റാണ്ടുകളായി രാജ്യത്തിന്റെ വികസനത്തിന് മുന്നിൽ വലിയ വെല്ലുവിളിയായി നിലകൊണ്ടിരുന്ന ദാരിദ്ര്യത്തെ അതിവേഗം കുറച്ചുകൊണ്ടുവരുന്നതിൽ ഇന്ത്യ കൈവരിച്ച നേട്ടത്തിന് അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരം. ലോകബാങ്കിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ കണക്കുകൾ പ്രകാരം 2011 മുതൽ 2023 വരെയുള്ള പന്ത്രണ്ട് വർഷത്തിനിടെ ഇന്ത്യയിൽ ഏകദേശം 49.6 കോടി ജനങ്ങളാണ് ദാരിദ്ര്യരേഖയ്ക്ക് മുകളിലേക്ക് ഉയർന്നത്. ലോകചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വേഗമേറിയ ദാരിദ്ര്യനിർമാർജന മുന്നേറ്റങ്ങളിലൊന്നായാണ് ലോകബാങ്ക് ഇന്ത്യയുടെ നേട്ടത്തെ വിലയിരുത്തുന്നത്.

2011ൽ ഇന്ത്യയിലെ ജനസംഖ്യയുടെ 27.1 ശതമാനം പേർ അതിദാരിദ്ര്യത്തിലായിരുന്നു. എന്നാൽ 2023 ആയപ്പോഴേക്കും ഈ നിരക്ക് വെറും 2.6 ശതമാനമായി കുറഞ്ഞു. അതായത് പന്ത്രണ്ട് വർഷത്തിനിടെ അതിദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ തോതിൽ 24.5 ശതമാനം പോയിന്റിന്റെ കുറവാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയത്. ലോകബാങ്കിന്റെ 2026 ഒക്ടോബറിലെ Poverty and Equity Brief ആണ് ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക-സാമൂഹിക മുന്നേറ്റത്തിന്റെ ഈ ചിത്രം പുറത്തുകൊണ്ടുവന്നിരിക്കുന്നത്.

ഇത് കേവലം സാമ്പത്തിക വളർച്ചയുടെ കണക്കുകളല്ല. മറിച്ച് രാജ്യത്തെ കോടിക്കണക്കിന് കുടുംബങ്ങളുടെ ജീവിതനിലവാരത്തിലുണ്ടായ മാറ്റത്തിന്റെ സൂചനയാണ്. ഒരുകാലത്ത് അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾ പോലും നിറവേറ്റാൻ പ്രയാസപ്പെട്ടിരുന്ന വലിയൊരു ജനവിഭാഗം മെച്ചപ്പെട്ട ഉപഭോഗശേഷിയിലേക്കും സാമ്പത്തിക സുരക്ഷിതത്വത്തിലേക്കും നീങ്ങുന്നതിന്റെ തെളിവായി ഈ കണക്കുകളെ വിലയിരുത്താം.

2014ൽ നരേന്ദ്രമോദിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള എൻഡിഎ സർക്കാർ അധികാരത്തിലെത്തിയശേഷം ദാരിദ്ര്യനിർമാർജനത്തെ വികസനനയങ്ങളുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്നായി ഉയർത്തിക്കാട്ടിയിരുന്നു. സാമ്പത്തിക വളർച്ചയുടെ ഗുണഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിന്റെ താഴെത്തട്ടിലേക്ക് എത്തിക്കുക, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുക, ക്ഷേമപദ്ധതികൾ അർഹരായ ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുക, ഗ്രാമീണ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുക തുടങ്ങിയ ലക്ഷ്യങ്ങളാണ് കേന്ദ്രസർക്കാർ മുന്നോട്ടുവച്ചത്. ഇപ്പോൾ പുറത്തുവരുന്ന ലോകബാങ്ക് കണക്കുകൾ ഈ വികസന സമീപനത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഏറെ രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക പ്രാധാന്യം നേടുകയാണ്.

ലോകബാങ്ക് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്ന മാനദണ്ഡമനുസരിച്ച്, 2021ലെ പർച്ചേസിങ് പവർ പാരിറ്റി അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രതിദിനം മൂന്ന് അമേരിക്കൻ ഡോളറിൽ താഴെ ഉപഭോഗശേഷിയുള്ളവരെയാണ് അതിദാരിദ്ര്യ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത്. ഈ മാനദണ്ഡപ്രകാരമാണ് ഇന്ത്യയിലെ അതിദാരിദ്ര്യ നിരക്ക് 27.1 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 2.6 ശതമാനമായി കുറഞ്ഞതായി കണ്ടെത്തിയത്.
അതേസമയം, താഴ്ന്ന ഇടത്തരം വരുമാനമുള്ള രാജ്യങ്ങൾക്ക് ലോകബാങ്ക് നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രതിദിനം 4.20 ഡോളർ എന്ന ദാരിദ്ര്യപരിധി അടിസ്ഥാനമാക്കിയാൽ ഇന്ത്യയുടെ നേട്ടം കൂടുതൽ വ്യക്തമാണ്. 2011ൽ രാജ്യത്തെ 57.7 ശതമാനം ജനങ്ങളും ഈ ദാരിദ്ര്യപരിധിക്ക് താഴെയായിരുന്നു. 2023ൽ അത് 16.1 ശതമാനമായി കുറഞ്ഞു. ഈ മാനദണ്ഡപ്രകാരമാണ് ഏകദേശം 49.6 കോടി ജനങ്ങൾ ദാരിദ്ര്യത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരായതായി ലോകബാങ്ക് കണക്കാക്കുന്നത്.

ഇന്ത്യയുടെ ഈ മുന്നേറ്റത്തിന് പിന്നിൽ നിരവധി ഘടകങ്ങളുണ്ടെന്ന് ലോകബാങ്ക് വിലയിരുത്തുന്നു. ജനങ്ങളുടെ ഉപഭോഗശേഷിയിലുണ്ടായ വർധന, തൊഴിൽ അവസരങ്ങളുടെ വ്യാപനം, പ്രത്യേകിച്ച് ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽപങ്കാളിത്തത്തിലുണ്ടായ വർധന, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സർക്കാർ ക്ഷേമപദ്ധതികളുടെ വ്യാപനം എന്നിവ ദാരിദ്ര്യനിരക്ക് കുറയ്ക്കുന്നതിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു.

പ്രധാനമന്ത്രി ഗരീബ് കല്യാൺ അന്ന യോജനയിലൂടെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ, പ്രധാനമന്ത്രി ആവാസ് യോജനയിലൂടെ ഭവനസൗകര്യങ്ങളുടെ വികസനം, ജൻധൻ യോജനയിലൂടെ ബാങ്കിങ് സേവനങ്ങളുടെ വ്യാപനം, ഉജ്ജ്വല യോജനയിലൂടെ പാചകവാതക കണക്ഷനുകൾ ലഭ്യമാക്കൽ, ജൽജീവൻ മിഷനിലൂടെ കുടിവെള്ളസൗകര്യങ്ങൾ വർധിപ്പിക്കൽ തുടങ്ങിയ പദ്ധതികൾ കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ വികസന മാതൃകയുടെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളാണ്.

ക്ഷേമപദ്ധതികളുടെ ആനുകൂല്യങ്ങൾ ഇടനിലക്കാരുടെ ഇടപെടൽ പരമാവധി കുറച്ച് ഗുണഭോക്താക്കളുടെ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകളിലേക്ക് നേരിട്ട് എത്തിക്കുന്ന ഡയറക്ട് ബെനിഫിറ്റ് ട്രാൻസ്ഫർ സംവിധാനവും ഭരണനിർവഹണത്തിലെ ശ്രദ്ധേയമായ മാറ്റമാണ്. ജനധൻ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകൾ, ആധാർ, മൊബൈൽ സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നിവയുടെ സംയോജനത്തിലൂടെ ക്ഷേമവിതരണം കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാക്കാനുള്ള ശ്രമം നടന്നു.

ഇത്തരം പദ്ധതികൾ ദാരിദ്ര്യനിർമാർജനത്തിന് സഹായകമായിരിക്കാമെങ്കിലും ഓരോ പദ്ധതിയും എത്രത്തോളം സംഭാവന നൽകിയെന്ന് ലോകബാങ്കിന്റെ പുതിയ കണക്കുകൾ പ്രത്യേകം നിർണയിക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ സാമൂഹികസുരക്ഷാ സഹായങ്ങളും ഭക്ഷ്യസബ്സിഡികളും ദാരിദ്ര്യം കുറയുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചതായി റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഇന്ത്യയിലെ തൊഴിൽമേഖലയിലുണ്ടായ മാറ്റവും ശ്രദ്ധേയമാണ്. ലോകബാങ്കിന്റെ വിലയിരുത്തൽ പ്രകാരം 2017 മുതൽ 2023 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ രാജ്യത്തെ തൊഴിലുള്ളവരുടെ എണ്ണം ഏകദേശം 13.4 കോടി വർധിച്ചു. ഇതേ കാലയളവിൽ തൊഴിൽപ്രായത്തിലുള്ള ജനസംഖ്യയിലുണ്ടായ വർധനയുടെ ഏകദേശം ഇരട്ടിയാണിത്. ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകൾ വരുമാനം ലഭിക്കുന്ന തൊഴിലുകളിലേക്ക് കൂടുതലായി കടന്നുവന്നതാണ് ഈ മുന്നേറ്റത്തിലെ പ്രധാന സവിശേഷത.

സ്ത്രീകളുടെ സാമ്പത്തിക പങ്കാളിത്തം വർധിക്കുന്നത് കുടുംബങ്ങളുടെ വരുമാനസ്രോതസ്സുകൾ വിപുലീകരിക്കാനും സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികളെ നേരിടാനുള്ള ശേഷി മെച്ചപ്പെടുത്താനും സഹായിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ ഗ്രാമീണ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ ഉണ്ടായ ഈ മാറ്റം ദാരിദ്ര്യനിരക്ക് കുറയുന്നതിൽ പ്രധാന ഘടകമായെന്നാണ് ലോകബാങ്കിന്റെ വിലയിരുത്തൽ.

ദാരിദ്ര്യനിർമാർജനത്തിന്റെ നേട്ടങ്ങൾ കേവലം വരുമാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രമല്ല പ്രകടമാകുന്നത്. വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യപരിരക്ഷ, ശുചിത്വം, ജീവിതസാഹചര്യങ്ങൾ തുടങ്ങിയ നിരവധി ഘടകങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി പരിശോധിക്കുന്ന ബഹുമുഖ ദാരിദ്ര്യ സൂചികയിലും ഇന്ത്യ വലിയ പുരോഗതി കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഓക്സ്ഫോർഡ് പോവർട്ടി ആൻഡ് ഹ്യൂമൻ ഡെവലപ്മെന്റ് ഇനിഷ്യേറ്റീവിന്റെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം 2005-06 കാലഘട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യയിലെ ബഹുമുഖ ദാരിദ്ര്യനിരക്ക് 53.8 ശതമാനമായിരുന്നു. 2019-21 കാലയളവിൽ അത് 16.4 ശതമാനമായി കുറഞ്ഞു. ലോകബാങ്കിന്റെ മറ്റൊരു ബഹുമുഖ ദാരിദ്ര്യ മാനദണ്ഡപ്രകാരം 2022-23ൽ ഇന്ത്യയിലെ നിരക്ക് 15.5 ശതമാനമായിരുന്നു.
ഇന്ത്യയുടെ ഗ്രാമീണ മേഖലകളിൽ ദാരിദ്ര്യം കുറഞ്ഞതും ശ്രദ്ധേയമാണ്. നഗരങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിൽ ദാരിദ്ര്യനിരക്ക് കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഗ്രാമീണ-നഗര വ്യത്യാസങ്ങൾ പൂർണമായും ഇല്ലാതായിട്ടില്ല. പ്രതിദിനം 4.20 ഡോളർ എന്ന മാനദണ്ഡപ്രകാരം 2023ൽ ഗ്രാമീണ ഇന്ത്യയിലെ ദാരിദ്ര്യനിരക്ക് 19.3 ശതമാനമായിരുന്നപ്പോൾ നഗരങ്ങളിൽ അത് 8.6 ശതമാനമായിരുന്നു.

രാജ്യത്തെ ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വിതരണത്തിലും വലിയ വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. ഇന്ത്യയിലെ ദരിദ്ര ജനസംഖ്യയുടെ ഏകദേശം 57 ശതമാനം ഉത്തർപ്രദേശ് മുതൽ പശ്ചിമബംഗാൾ വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിലാണ് കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നതെന്ന് ലോകബാങ്ക് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഈ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയുള്ള തൊഴിൽ അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും വരുമാനവർധന ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ദാരിദ്ര്യനിർമാർജനത്തിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ നിർണായകമായിരിക്കും.

രാജ്യത്തെ ദാരിദ്ര്യനിരക്ക് ഇനിയും കുറയുമെന്നാണ് ലോകബാങ്കിന്റെ പ്രവചനം. പ്രതിദിനം 4.20 ഡോളർ എന്ന മാനദണ്ഡപ്രകാരം 2026ൽ 14.2 ശതമാനമായി കണക്കാക്കുന്ന ദാരിദ്ര്യനിരക്ക് 2028ൽ 12.1 ശതമാനമായി കുറയാനിടയുണ്ടെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. എന്നാൽ ഈ പ്രവചനം സാമ്പത്തിക വളർച്ച, തൊഴിൽവിപണി, ജനങ്ങളുടെ ഉപഭോഗശേഷി തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.

സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം പതിറ്റാണ്ടുകളോളം ഇന്ത്യ നേരിട്ട ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളികളിലൊന്നായിരുന്നു ദാരിദ്ര്യം. ജനസംഖ്യയുടെ വലിപ്പവും സാമ്പത്തിക അസമത്വങ്ങളും ഗ്രാമീണ പിന്നാക്കാവസ്ഥയും ഈ പ്രശ്നത്തെ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാക്കി. എന്നാൽ ഇന്ന് ലോകബാങ്കിന്റെ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്, വലിയ ജനസംഖ്യയുള്ള ഒരു രാജ്യത്തിനുപോലും ദാരിദ്ര്യനിർമാർജനത്തിൽ അതിവേഗ പുരോഗതി സാധ്യമാണെന്നാണ്.

പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്രമോദി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന വികസിത ഭാരതം എന്ന ലക്ഷ്യത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഈ നേട്ടം ഏറെ പ്രസക്തമാണ്. സാമ്പത്തിക വളർച്ചയും സാമൂഹികക്ഷേമവും അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസനവും ഒരുമിച്ച് മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്ന ഭരണനയങ്ങൾക്ക് രാജ്യത്തിന്റെ ദാരിദ്ര്യനിർമാർജന മുന്നേറ്റത്തിൽ എന്ത് പങ്കാണുള്ളതെന്ന ചർച്ചയ്ക്ക് ലോകബാങ്കിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ പുതിയ ഊർജം നൽകുന്നു.

2011ൽ നാലിലൊന്നിലധികം ഇന്ത്യക്കാർ അതിദാരിദ്ര്യത്തിലായിരുന്ന ഒരു രാജ്യത്ത് 2023 ആയപ്പോഴേക്കും ആ നിരക്ക് 2.6 ശതമാനമായി താഴ്ന്നിരിക്കുന്നു. ഏകദേശം 49.6 കോടി മനുഷ്യർ താഴ്ന്ന ഇടത്തരം വരുമാന രാജ്യങ്ങൾക്കുള്ള ദാരിദ്ര്യപരിധിക്ക് മുകളിലേക്ക് ഉയർന്നിരിക്കുന്നു.

ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക ചരിത്രത്തിലെ സുപ്രധാനമായ ഈ പരിവർത്തനം കേവലം ഒരു സർക്കാരിന്റെ നേട്ടമെന്നതിനപ്പുറം രാജ്യത്തിന്റെ ദീർഘകാല വികസനയാത്രയിലെ വലിയൊരു അധ്യായമാണ്. അതേസമയം, 2014ന് ശേഷമുള്ള വികസനനയങ്ങളും ക്ഷേമപദ്ധതികളും ഈ മുന്നേറ്റത്തിൽ വഹിച്ച പങ്ക് വിശദമായി വിലയിരുത്താനുള്ള അവസരവുമാണിത്.

ദാരിദ്ര്യത്തെ വിധിയായി അംഗീകരിക്കാതെ വികസനത്തിലൂടെ അതിനെ മറികടക്കാമെന്ന പ്രതീക്ഷയാണ് ഇന്ത്യയുടെ മുന്നേറ്റം ലോകത്തിന് നൽകുന്നത്. ദാരിദ്ര്യം പൂർണമായും ഇല്ലാതാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് ഇനിയും ദൂരം സഞ്ചരിക്കാനുണ്ടെങ്കിലും, കഴിഞ്ഞ പന്ത്രണ്ട് വർഷത്തെ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത് ഒരു വലിയ യാഥാർഥ്യമാണ് — ഇന്ത്യ മാറുകയാണ്. ആ മാറ്റത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട അളവുകോൽ കോടിക്കണക്കിന് സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതത്തിലുണ്ടാകുന്ന പുരോഗതിയാണ്.