പ്രകൃതിയും ഈശ്വരനും തമ്മിലുള്ള മനോഹരമായ ഒരു പ്രണയലീലയ്ക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിക്കാൻ ഗുജറാത്തിന്റെ തീരപ്രദേശമായ കവി കംബോയിയിലേക്ക് മനസ്സ് തുറന്നു പിടിച്ചു ഒന്ന് യാത്ര പോകണം. കടൽ തിരമാലകൾ ഭക്തിപൂർവ്വം ഭഗവാന്റെ പാദങ്ങൾ കഴുകുന്നതല്ല, മറിച്ച് ഭഗവാനെ മുഴുവനായി അഗാധമായ നീലിമയിൽ പൊതിഞ്ഞു നിർത്തുന്ന ഒരു വിസ്മയം അവിടെയുണ്ട്. ഖംഭാത് ഉൾക്കടലിന്റെ തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ‘സ്തംഭേശ്വർ മഹാദേവ് ക്ഷേത്രം’ ഭാരതത്തിലെ ഏറ്റവും സവിശേഷമായ ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. ഇവിടെ ഭഗവാൻ ഓരോ ദിവസവും കടലിന്റെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് മറയുകയും, ഏതാനും മണിക്കൂറുകൾക്ക് ശേഷം പുഞ്ചിരിയോടെ വീണ്ടും ഭക്തർക്ക് ദർശനം നൽകാനായി ഉയർന്നു വരികയും ചെയ്യുന്നു. സമുദ്രം തന്നെ ഭഗവാന് അഭിഷേകം നടത്തുന്ന ഈ അദ്ഭുത പ്രതിഭാസത്തിന് സാക്ഷിയാകാൻ ഓരോ വർഷവും ലക്ഷക്കണക്കിന് വിശ്വാസികളാണ് ഇവിടെയെത്തുന്നത്.
മഹി നദിയും അറബിക്കടലും സംഗമിക്കുന്ന ഈ പുണ്യഭൂമിക്ക് പുരാണങ്ങളോളം പഴക്കമുള്ള ഒരു കഥ പറയാനുണ്ട്. താരകാസുരനെ വധിച്ചതിന് ശേഷം കാർത്തികേയ സ്വാമി തന്റെ പാപപരിഹാരത്തിനായി ശിവലിംഗം പ്രതിഷ്ഠിച്ചു തപസ്സു ചെയ്ത ഇടമാണിതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. കടൽവെള്ളം ഇരച്ചുകയറുന്ന വേലിയേറ്റ സമയത്ത് ക്ഷേത്രം പൂർണ്ണമായും വെള്ളത്തിനടിയിലാകുന്നു; ഈ നിമിഷങ്ങളിൽ ഭഗവാൻ സമുദ്രരാജന്റെ ആലിംഗനത്തിലാണെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിക്കുന്നു. പിന്നീട് വേലിയിറക്ക സമയത്ത് തിരമാലകൾ മെല്ലെ പിൻവാങ്ങുമ്പോൾ, നനവാർന്ന മണൽപ്പരപ്പിൽ ഭഗവാന്റെ ചൈതന്യം വീണ്ടും തെളിഞ്ഞു വരുന്നത് കാണുമ്പോൾ ഏതൊരു മനുഷ്യന്റെയും ഉള്ളിൽ ഒരു ആത്മീയ പ്രഭാവം നിറയും.
ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനം നടത്താൻ കൃത്യമായ സമയക്രമമില്ല, മറിച്ച് പ്രകൃതി നിശ്ചയിക്കുന്ന ഒരു സമയമുണ്ട്. കടൽ മാറിനിൽക്കുന്ന ആ നിമിഷങ്ങളിൽ മാത്രം ഭക്തർക്ക് ഭഗവാന്റെ അടുത്തേക്ക് നടന്നുചെല്ലാൻ സാധിക്കും. തിരമാലകൾക്കിടയിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുകയും പിന്നെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന ഈ വിസ്മയം കാണുമ്പോൾ, ജീവിതത്തിലെ പ്രതിസന്ധികൾ തിരമാലകളെപ്പോലെ വരുമെന്നും എന്നാൽ ഈശ്വരചൈതന്യം എപ്പോഴും അവിടെത്തന്നെ ഉണ്ടാകുമെന്നുമുള്ള വലിയൊരു തത്വം സ്തംഭേശ്വർ മഹാദേവൻ നമുക്ക് പറഞ്ഞുതരുന്നു. പ്രകൃതിയുടെ താളത്തിനൊപ്പം ഒഴുകുന്ന ഭക്തിയുടെ ഈ മഹാസംഗമം, ഈശ്വരനും പ്രകൃതിയും ഒന്നാണെന്ന സത്യത്തിന്റെ നിത്യമായ അടയാളമാണ്.












