“ആ വെള്ളത്തിലേക്ക് ഒഴിച്ചപ്പോൾ സുതാര്യമായ ദ്രാവകം പെട്ടെന്ന് പാലുപോലെ വെളുത്ത നിറമായി മാറി, ഒപ്പം ആ മുറിയിലാകെ ഒരു പ്രത്യേക മണം പടർന്നു! ഈ ഒരു മണം അടിച്ചാൽ നമ്മുടെ മനസ്സ് പറയും, ‘ഇപ്പോൾ ഈ സ്ഥലം സുരക്ഷിതമാണ്, ഇവിടെ അണുക്കളൊന്നുമില്ല’. അതെ, ഡെറ്റോളിന്റെ (Dettol) ആ ഐക്കോണിക് മണത്തെക്കുറിച്ചാണ് പറഞ്ഞു വരുന്നത്. ഇന്ന് നമ്മൾ മുറിവ് ഉണക്കാനും കുളിക്കാനും വീട് വൃത്തിയാക്കാനും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഈ പച്ചക്കുപ്പി ദ്രാവകം വെറുമൊരു ആന്റിസെപ്റ്റിക് അല്ല; മറിച്ച് ലക്ഷക്കണക്കിന് അമ്മമാരുടെയും കുഞ്ഞുങ്ങളുടെയും ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ വേണ്ടി 100 വർഷം മുമ്പ് ആശുപത്രികളിൽ തുടങ്ങിയ ഒരു മെഡിക്കൽ വിപ്ലവമാണ്! ഒരു ലബോറട്ടറിയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി ഇന്ന് ഇന്ത്യക്കാരുടെ മനസ്സ് കീഴടക്കിയ ഡെറ്റോളിന്റെ ആ ഞെട്ടിക്കുന്ന ചരിത്രം ഇതാ!”
1933-ൽ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ആശുപത്രികൾ ഒരു വലിയ പ്രതിസന്ധി നേരിടുന്ന കാലത്താണ് ഈ കഥ തുടങ്ങുന്നത്. പ്രസവത്തിന് ശേഷം ആയിരക്കണക്കിന് അമ്മമാരും കുഞ്ഞുങ്ങളും സെപ്സിസ് (Sepsis) അഥവാ രക്തത്തിലെ വിഷബാധ കാരണം മരണപ്പെടുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഡോക്ടർമാരുടെ കൈകളും അവർ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങളും കൃത്യമായി അണുവിമുക്തമാക്കാത്തതായിരുന്നു ഇതിന് കാരണം. അക്കാലത്തുണ്ടായിരുന്ന അണുനാശിനികൾ എല്ലാം തന്നെ മനുഷ്യന്റെ ചർമ്മത്തിന് താങ്ങാൻ കഴിയാത്തത്ര വീര്യമുള്ളവയായിരുന്നു. അവ ഉപകരണങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കാൻ കൊള്ളാമെങ്കിലും മനുഷ്യന്റെ മുറിവിലോ ചർമ്മത്തിലോ പുരട്ടിയാൽ കടുത്ത പൊള്ളലും അസ്വസ്ഥതയും ഉണ്ടാക്കുമായിരുന്നു. ഈ പ്രതിസന്ധിക്കൊരു പരിഹാരം കാണാൻ ഡോ. വില്യം കോൾബ്രൂക്ക് റെയ്നോൾഡ്സ് എന്ന ബാക്ടീരിയോളജിസ്റ്റ് റെക്കിറ്റ് ആൻഡ് സൺസ് (Reckitt & Sons) എന്ന കമ്പനിയുമായി കൈകോർത്തു.
അദ്ദേഹം ഒരു വിപ്ലവകരമായ ഫോർമുല വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു; വെള്ളം ചേർത്ത് ഉപയോഗിച്ചാൽ അണുക്കളെ കൃത്യമായി കൊല്ലുകയും എന്നാൽ മനുഷ്യന്റെ ചർമ്മത്തിന് യാതൊരു കേടും വരുത്താതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു മാന്ത്രിക ദ്രാവകം! അതായിരുന്നു ഡെറ്റോൾ. ‘ഡിസ്ഇൻഫെക്ഷൻ’ അല്ലെങ്കിൽ ‘ഡിറ്റർജന്റ്’ എന്ന വാക്കിൽ നിന്ന് ‘ഡെറ്റ്’ എന്നും, ഒരു സയന്റിഫിക് ഭംഗിക്ക് വേണ്ടി ‘ഓൾ’ എന്നും ചേർത്ത് അവർ അതിന് ഡെറ്റോൾ എന്ന് പേരിട്ടു. ലണ്ടനിലെ ആശുപത്രികളിൽ പ്രസവത്തിന് മുമ്പ് ഡോക്ടർമാർ കൈകൾ കഴുകാനും ഉപകരണങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കാനും ഇത് ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെ വെറും രണ്ട് വർഷത്തിനുള്ളിൽ പ്രസവസംബന്ധമായ അണുബാധകൾ 50 ശതമാനത്തോളം കുറഞ്ഞു! ഈ വൻ വിജയം ഡെറ്റോളിന് മെഡിക്കൽ ലോകത്ത് വലിയ വിശ്വാസ്യത നേടിക്കൊടുത്തു.
ആശുപത്രികളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങേണ്ട ഒന്നല്ല ഇതെന്നും ഓരോ വീട്ടിലും കരുതേണ്ട സുരക്ഷയാണെന്നും കമ്പനി തിരിച്ചറിഞ്ഞു. 1930-കളുടെ അവസാനത്തോടെ ഡെറ്റോൾ ഇന്ത്യ, ഓസ്ട്രേലിയ, കാനഡ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് പടർന്നു. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധ കാലത്ത് സൈനികർക്ക് പ്രഥമശുശ്രൂഷ നൽകാൻ ഡെറ്റോൾ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചതോടെ ഇത് ആഗോളതലത്തിൽ ഒരു ജനപ്രിയ ബ്രാൻഡായി മാറി. ഡെറ്റോളിലെ പ്രധാന ചേരുവയായ ക്ലോറോസൈലനോളും (Chloroxylenol) പൈൻ ഓയിലും ചേർന്നപ്പോഴാണ് അതിന് ആ സവിശേഷമായ മണം ലഭിച്ചത്. ഇന്ത്യക്കാരെ സംബന്ധിച്ച് ആ മണം വെറുമൊരു ഗന്ധമല്ല, മറിച്ച് സുരക്ഷിതത്വത്തിന്റെയും വൃത്തിയുടെയും പ്രതീകമായി മാറി.
ഡെറ്റോളിന്റെ മാർക്കറ്റിംഗ് തന്ത്രം വളരെ ബുദ്ധിപരമായിരുന്നു. അവർ വിറ്റത് വെറുമൊരു ലിക്വിഡ് ആയിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ‘ഭയവും അതിൽ നിന്നുള്ള സംരക്ഷണവും’ ആയിരുന്നു. അമ്മമാരുടെ സ്നേഹവും കുട്ടികളുടെ സുരക്ഷിതത്വവും മുൻനിർത്തി, “അദൃശ്യരായ ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് നിങ്ങളുടെ കുടുംബത്തെ ഡെറ്റോൾ സംരക്ഷിക്കുന്നു” എന്ന പരസ്യവാചകവും വാളും പരിചയും അടങ്ങിയ ആ ലോഗോയും ഇന്ത്യൻ കുടുംബങ്ങളുടെ മനസ്സിലേക്ക് അവർ ആഴ്ന്നിറക്കി. കുളിക്കാനും, മുറിവ് കഴുകാനും, തറ തുടയ്ക്കാനും, വസ്ത്രങ്ങൾ അണുവിമുക്തമാക്കാനും ഇന്ത്യക്കാർ ഡെറ്റോൾ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി. കോവിഡ് മഹാമാരിയുടെ കാലത്ത് ഇതിന്റെ ഡിമാൻഡ് ലോകമെമ്പാടും റോക്കറ്റ് പോലെയാണ് കുതിച്ചുയർന്നത്.
ആദ്യം ആശുപത്രികൾക്ക് വേണ്ടി മാത്രം നിർമ്മിച്ച, ഒരു നൂറ്റാണ്ടോളമായി രൂപത്തിൽ വലിയ മാറ്റമൊന്നും വരുത്താത്ത ആ പഴയ പച്ചക്കുപ്പി ഇന്ന് 120-ലധികം രാജ്യങ്ങളിൽ ലഭ്യമാണ്. സോപ്പ്, ഹാൻഡ്വാഷ്, സാനിറ്റൈസർ, സർഫേസ് ക്ലീനർ എന്നിങ്ങനെ ഇരുന്നൂറിലധികം ഉൽപ്പന്നങ്ങളുമായി ഡെറ്റോൾ ഇന്ന് ഒരു വലിയ സാമ്രാജ്യമായി വളർന്നു പന്തലിച്ചു നിൽക്കുന്നു. മികച്ചൊരു ഉൽപ്പന്നം കൃത്യമായ വൈകാരിക ബ്രാൻഡിംഗിലൂടെ എങ്ങനെ ജനങ്ങളുടെ നിത്യജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാക്കാം എന്നതിന് ബിസിനസ്സ് ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണ് ഡെറ്റോൾ. ഇനിയൊരു തവണ ആ മണം മൂക്കിലേക്ക് തുളച്ചുകയറുമ്പോൾ ഓർക്കുക, അതിന് പിന്നിൽ കോടിക്കണക്കിന് മനുഷ്യരുടെ ജീവൻ രക്ഷിച്ച ഒരു വലിയ മെഡിക്കൽ ബിസിനസ്സ് ചരിത്രമുണ്ട്!
