കേരളത്തിൽ വിരലിൽ എണ്ണാവുന്ന നരസിംഹമൂർത്തി ക്ഷേത്രങ്ങൾ മാത്രമേ ഉള്ളു. ഇതിൽ പ്രധാനമാണ് പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ അയിലൂർ പഞ്ചായത്തിലെ തിരുവഴിയാട് എന്ന കൊച്ചു ഗ്രാമത്തിലെ ശ്രീ നരസിംഹ സ്വാമി ക്ഷേത്രം. ചതുർ ബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണു രൂപത്തിൽ ആണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്.ഹിരണ്യ കശിപു വധം കഴിഞ്ഞ് നരസിംഹ സ്വാമിയുടെ ഉഗ്ര ഭാവം കുറയ്ക്കാൻ വേണ്ടി സകല ദേവ ഗണങ്ങളും മുനിമാരും, എല്ലാം ശ്രമിച്ചിട്ടും നടക്കുന്നില്ല. ആ സമയത്താണ് നരസിംഹ മൂർത്തിയെ ശാന്തനാക്കാൻ വേണ്ടി പ്രഹ്ലാദൻ നരസിംഹ സ്വാമിയെ സ്തുതിച്ച് പാടി. ആ ചൈതന്യത്തിലുള്ള പ്രതിഷ്ഠയാണ് ഇവിടെ ഉള്ളത്.
സജേത്രത്തിൽ ഉപദേവതകളായി ശിവൻ, പൂർണാ പുഷ്കല സമേതനായ ശ്രീ ധർമ്മ ശാസ്താവ് , ലക്ഷ്മി ,ഗണപതി,ഹനുമാൻ,ഭഗവതി,നാഗങ്ങൾ എന്നീ പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്.പറപ്പൂക്കര ഇല്ലക്കാർക്ക് ആണ് ക്ഷേത്ര തന്ത്രം.രാവിലെ രണ്ടും വൈകുന്നേരം ഒന്നുമായി ,മൂന്ന് ശീവേലി നടക്കുന്ന മഹാക്ഷേത്രമാണ് തിരുവഴിയാട് നരസിംഹ സ്വാമി ക്ഷേത്രം. നരസിംഹ ജയന്തി ,ശ്രീ കൃഷ്ണ ജയന്തി,എന്നിവ ദിവസന്തങ്ങളാണ്.
ശ്രീകോവിലിൽ ആണ് നരസിംഹ സ്വാമി കുടികൊള്ളുന്നത്. നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്. മനോഹരമായ ചുറ്റമ്പലവും,നമസ്കാര മണ്ഡപവും, വലിയമ്പലവും,തിടപ്പള്ളിയും, മുളയറയും, ഉപദേവതാ ശ്രീ കോവിലുകളും ശിവ ക്ഷേത്രവും കുളവും ,കൊടിമരവും , ബലിക്കല്ലും അടങ്ങിയതാണ് ഈ മഹാക്ഷേത്ര സമുച്ചയം. കൊച്ചിരാജാവാണ് ക്ഷേത്രം നിർമിച്ചതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.പന്തൽ മനയ്ക്കലെ അന്നത്തെ കാരണവർ കൊച്ചി രാജാവിനെ കണ്ട്,ഇവിടെ ഒരു വിഷ്ണു ക്ഷേത്രം നിർമ്മിക്കണം എന്ന് പറയുകയും,രാജാവ് തിരുവഴിയാടിന് ചുറ്റുമായിട്ടുള്ള മലകളിൽ നിന്ന് ക്ഷേത്ര നിർമാണത്തിന് ഉള്ള മരം വെട്ടാൻ അനുമതി കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു.അങ്ങനെ ക്ഷേത്ര നിർമ്മിതി കഴിഞ്ഞ് വൈഷ്ണവ അവതാരമായ നരസിംഹ സ്വാമിയെ പ്രതിഷ്ഠിക്കുകും ചെയ്തു എന്നാണ് അറിവ്.
