ഒരു അമ്മ തന്റെ മകളുടെ മുടി പിന്നിക്കെട്ടിക്കൊടുക്കുന്ന ആ കാഴ്ച ഓരോ ഇന്ത്യൻ വീട്ടിലും പതിവായ ഒന്നാണ്. ആ ആത്മബന്ധത്തിന്റെ സ്നേഹനൂലുകൾ കൊണ്ട് കോർത്തിണക്കിയ ഇന്ത്യയുടെ സ്വന്തം നീലക്കുപ്പി… അതാണ് ക്ലിനിക്ക് പ്ലസ് (Clinic Plus). ഹിന്ദുസ്ഥാൻ യൂണിലിവർ (HUL) എന്ന വമ്പൻ കമ്പനിയുടെ കീഴിൽ പിറന്ന ഈ ബ്രാൻഡ്, ഇന്ന് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിറ്റഴിക്കപ്പെടുന്ന ഷാംപൂവായി മാറിയത് വെറുമൊരു പരസ്യം കൊണ്ടല്ല; മറിച്ച് സാധാരണക്കാരന്റെ പോക്കറ്റും അമ്മമാരുടെ കരുതലും ഒരുപോലെ മനസ്സിലാക്കിയതുകൊണ്ടാണ്.
1971-ൽ ഹിന്ദുസ്ഥാൻ യൂണിലിവർ (HUL) ഈ ബ്രാൻഡ് അവതരിപ്പിക്കുമ്പോൾ ഇന്ത്യയിലെ ഷാംപൂ വിപണി വെറുമൊരു ശൈശവാവസ്ഥയിലായിരുന്നു. അന്ന് മുടി കഴുകാൻ സോപ്പോ അല്ലെങ്കിൽ പ്രകൃതിദത്തമായ താളിയോ ആയിരുന്നു എല്ലാവരും ആശ്രയിച്ചിരുന്നത്. ഷാംപൂ എന്നത് സിനിമകളിലെ നായികമാർക്കും നഗരങ്ങളിലെ പണക്കാർക്കും മാത്രം അവകാശപ്പെട്ട ഒരു ആഡംബരമായിരുന്നു. സാധാരണക്കാർക്ക് അത് വെറും ‘സോപ്പുപത’ മാത്രമായിരുന്നു. ഈ ചിന്താഗതിയെ വേരോടെ പിഴുതെറിഞ്ഞുകൊണ്ടാണ് ക്ലിനിക്ക് പ്ലസ് ഓരോ സാധാരണക്കാരന്റെയും ബാത്റൂമിലേക്ക് ഒരു വിപ്ലവം പോലെ നടന്നു കയറിയത്.
ക്ലിനിക്ക് പ്ലസിന്റെ വിജയരഹസ്യം അതിന്റെ പരസ്യങ്ങളിലെ മനോഹരമായ കഥപറച്ചിലായിരുന്നു. അവർ ഒരിക്കലും മോഡലുകളെ കാണിച്ചല്ല സംസാരിച്ചത്, മറിച്ച് മുടി പിന്നിക്കെട്ടിക്കൊടുക്കുന്ന അമ്മമാരിലൂടെയാണ്. “കുട്ടികൾക്ക് ഓടിക്കളിക്കാനും വളരാനും സ്വാതന്ത്ര്യം വേണം, അവരുടെ മുടിയുടെ കരുത്ത് അമ്മ ഉറപ്പാക്കും” എന്ന സന്ദേശം ഇന്ത്യൻ കുടുംബങ്ങളിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തി. മുടിക്ക് തിളക്കം നൽകുക എന്നതിനേക്കാൾ ഉപരിയായി ‘മുടിയുടെ കരുത്ത്’ (Strength) എന്ന പോയിന്റിലാണ് അവർ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത്. മിൽക്ക് പ്രോട്ടീൻ അടങ്ങിയ ഫോർമുല അവതരിപ്പിച്ചതോടെ അതൊരു കേവലം ക്ലീനിംഗ് ഏജന്റിൽ നിന്ന് മാറി ഒരു ഹെൽത്ത് സൊല്യൂഷനായി ഓരോ വീട്ടിലും സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടു.
ക്ലിനിക്ക് പ്ലസിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വിപ്ലവം അതിന്റെ പാക്കേജിംഗിലായിരുന്നു.സാഷെ വിപ്ലവമായിരുന്നു അത്. (The Sachet Revolution). വലിയ കുപ്പികൾ വാങ്ങാൻ കഴിയാത്ത ഗ്രാമങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾക്കായി അവർ 50 പൈസയ്ക്കും ഒരു രൂപയ്ക്കും ചെറിയ പാക്കറ്റുകൾ പുറത്തിറക്കി. ഈ ഒരു രൂപ പാക്കറ്റുകൾ ഇന്ത്യയിലെ ഉൾഗ്രാമങ്ങളിലെ ചെറിയ പെട്ടിക്കടകളിൽ പോലും സ്ഥാനം പിടിച്ചു.ഒരു രൂപയ്ക്ക് മുടിയുടെ സംരക്ഷണം” എന്ന ഈ തന്ത്രം മറ്റ് വലിയ ബ്രാൻഡുകളെ വിറപ്പിച്ചു. ‘അമ്മയും മകളും’ തമ്മിലുള്ള ആത്മബന്ധം പ്രമേയമാക്കി വർഷങ്ങളോളം അവർ ചെയ്ത പരസ്യങ്ങൾ ക്ലിനിക്ക് പ്ലസിനെ ഒരു വികാരമാക്കി മാറ്റി.
ഇന്ന് 2026-ൽ എത്തിനിൽക്കുമ്പോൾ, ക്ലിനിക്ക് പ്ലസ് വെറുമൊരു ഷാംപൂ മാത്രമല്ല. അത് ഓരോ പെൺകുട്ടിയുടെയും കുട്ടിക്കാലത്തെ ഓർമ്മയാണ്. കാലത്തിനനുസരിച്ച് അവർ സ്വയം പരിഷ്കരിച്ചു. തഴച്ചു വളരുന്ന മുടിക്കായി ‘സ്ട്രോങ് ആൻഡ് ലോങ്ങ്’, താരൻ അകറ്റാൻ പ്രത്യേക ഫോർമുലകൾ, ആയുർവേദത്തിന്റെ നന്മയുമായി നീം, തുളസി വകഭേദങ്ങൾ എന്നിവയൊക്കെ അവർ അവതരിപ്പിച്ചു. സൺസിൽക്കും (Sunsilk), ഹെഡ് ആൻഡ് ഷോൾഡേഴ്സും (Head & Shoulders) കടുത്ത മത്സരം നൽകുന്നുണ്ടെങ്കിലും, വിശ്വാസത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഇന്നും ക്ലിനിക്ക് പ്ലസ് തന്നെയാണ് മുന്നിൽ.
ഇന്ത്യയിൽ വർഷാവർഷം ഏകദേശം 5000 കോടി രൂപയിലധികം വിറ്റുവരവുള്ള ഈ ബ്രാൻഡ്, ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ ഷാംപൂ ബ്രാൻഡുകളിൽ ഒന്നാണ്. ഒരു സാധാരണ കുപ്പിയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങിയ യാത്ര, ഇന്ന് ഓരോ പത്തു സെക്കൻഡിലും നൂറുകണക്കിന് പാക്കറ്റുകൾ വിറ്റഴിക്കപ്പെടുന്ന വലിയൊരു സാമ്രാജ്യമായി വളർന്നു കഴിഞ്ഞു. ആ നീലക്കുപ്പി തുറക്കുമ്പോൾ ലഭിക്കുന്ന ആ മണം ഇന്നും ഓരോ ഇന്ത്യക്കാരന്റെയും ഗൃഹാതുരമായ ഓർമ്മയാണ്
