ഏകാന്തത എന്നത് മനസ്സിന്റെ അവസ്ഥയാണ്. ഒരാൾ വനത്തിൽ പോയി താമസിച്ചാലും മനസ്സ് നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ അയാൾ ഏകാന്തതയിലല്ല. എന്നാൽ തിരക്കുള്ള ലോകത്ത് ജീവിക്കുമ്പോഴും മനസ്സ് ശാന്തമാണെങ്കിൽ അയാൾ യഥാർത്ഥ ഏകാന്തത അനുഭവിക്കുന്നു. ഏകാന്തത എന്നത് സ്ഥലത്തെയല്ല, മറിച്ച് നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ പറ്റിനിൽപ്പില്ലാത്ത (detachment) അവസ്ഥയെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
നമ്മൾ ഈ ലോകത്ത് അഭിനയിക്കുന്ന നടന്മാരെപ്പോലെയാണ്. നമ്മുടെ കർത്തവ്യങ്ങളും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും കൃത്യമായി നിർവ്വഹിക്കുക, പക്ഷേ “ഞാനാണ് ഇത് ചെയ്യുന്നത്” എന്ന അഹന്ത അതിൽ കലർത്താതിരിക്കുക. ഒരു നടൻ വേദിയിൽ വേഷം കെട്ടുമ്പോഴും താൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരാണെന്ന് മറക്കാത്തതുപോലെ, നമ്മളും ലോകകാര്യങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോഴും നമ്മുടെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപമായ ആത്മാവിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കണം.
പ്രവൃത്തികൾ ആത്മസാക്ഷാത്കാരത്തിന് തടസ്സമാണെന്ന് ഭഗവാൻ കരുതുന്നില്ല. നേരെമറിച്ച്, ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തി ഫലേച്ഛയില്ലാതെയും കർത്തൃത്വ ബോധം ഇല്ലാതെയും ചെയ്യുമ്പോൾ അത് ചിത്തശുദ്ധിക്ക് കാരണമാകുന്നു. ബാഹ്യമായ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും നമ്മുടെ ശ്രദ്ധയുടെ ഒരു ഭാഗം എപ്പോഴും “ഞാൻ ആരാണ്?” എന്ന അന്വേഷണത്തിലായിരിക്കണം.
ദിവസവും കുറച്ചു സമയം നിശബ്ദമായിരുന്ന് മനസ്സിനെ ഉള്ളിലേക്ക് തിരിക്കുന്നത് ഒരു ബാറ്ററി ചാർജ് ചെയ്യുന്നതുപോലെയാണ്. ഇത് ദിവസം മുഴുവൻ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ മനസ്സിന്റെ ശാന്തി നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കും.
ലോകം ഉപേക്ഷിച്ച് എവിടെയെങ്കിലും പോകേണ്ടതില്ല. മറിച്ച്, ലോകത്ത് ജീവിക്കുമ്പോൾ തന്നെ മനസ്സിനെ ബാഹ്യവസ്തുക്കളിൽ നിന്ന് മാറ്റി ഉള്ളിലെ സ്രോതസ്സായ ആത്മാവിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുകയാണ് വേണ്ടത്.
